Tình hình căng thẳng leo thang ở Trung Đông đang đe dọa làm thay đổi cục diện thị trường dầu mỏ toàn cầu. Giá dầu hiện đã chịu áp lực lớn, vận chuyển bị gián đoạn, và Nga – dù đang chịu lệnh trừng phạt – có thể trở thành bên hưởng lợi lớn nhất từ diễn biến này.
Đánh giá này được ông Igbal Guliyev, Trưởng khoa Kinh tế Tài chính tại MGIMO, Tiến sĩ Kinh tế và là tác giả kênh Telegram IG Energy, chia sẻ trong buổi trao đổi với Tổng biên tập BeInCrypto, ông Vladimir Arkhireysky.
Theo ông Igbal Guliyev, sự thiếu hụt nguồn cung hiện tại khiến thị trường khó ổn định trở lại. Giá dầu Brent đang duy trì ở mức 95–115 USD mỗi thùng, và nguy cơ leo thang căng thẳng, gồm cả khả năng phong tỏa Eo biển Hormuz, có thể đẩy giá vượt 150 USD, gia tăng sóng tăng mang tính đầu cơ.
Công suất dự phòng của OPEC+ hiện ở mức 3.5 triệu thùng mỗi ngày, chủ yếu từ Ả Rập Saudi và UAE. Tuy nhiên, mức này chỉ đủ bù đắp một phần; nếu các tuyến vận chuyển chính không được khai thông qua đàm phán, thị trường sẽ đối mặt với biến động giá ngoài tầm kiểm soát.
Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật tin tức mới nhất ngay khi phát sinh
Dầu thô Urals đang giữ vững mức 89–105 USD mỗi thùng, gần như không còn chênh lệch với dầu Brent do nhu cầu rất lớn từ các nước châu Á. Ấn Độ đã tăng nhập khẩu dầu lên 40%, tương đương 28 triệu thùng chỉ trong một tuần, thay thế nguồn dầu từ Trung Đông, thậm chí có giao dịch đã được thực hiện với mức giá cao hơn thị trường.
Đối với Nga, doanh thu xuất khẩu đang tăng: mỗi 10 USD giá dầu vượt mức cơ sở sẽ đem lại thêm 2.2 tỷ USD, với mức tăng trưởng hàng năm có thể đạt 20–30%. Các loại dầu ESPO và Siberian Light đang rất được ưa chuộng tại Trung Quốc, trong khi dầu từ Bắc Cực đang giao dịch trên 100 USD mỗi thùng do nhu cầu đa dạng nguồn cung.
Đăng ký kênh YouTube của chúng tôi để nghe các chuyên gia và nhà báo chia sẻ nhận định chuyên sâu
Trung Quốc và Ấn Độ hiện đang mua hơn 80% lượng dầu xuất khẩu của Nga, trong đó Trung Quốc chiếm 50% và Ấn Độ khoảng 40%. Vận chuyển được thực hiện bởi đội tàu “bóng tối”, từ Primorsk và Ust-Luga qua kênh đào Suez hoặc vòng quanh châu Phi, ngoài ra tuyến Bắc Cực và đường ống ESPO ngày càng giữ vai trò quan trọng.
Theo ông Igbal Guliyev, bản đồ xuất khẩu có thể được mở rộng sang Singapore, Thổ Nhĩ Kỳ và các nước Đông Nam Á nếu nguồn cung từ Ả Rập Saudi và Iraq giảm.
Ông Igbal Guliyev đưa ra ba kịch bản khả thi. Nếu mọi việc được giải quyết nhanh và Eo biển Hormuz được mở lại hoàn toàn, giá dầu Urals có thể giảm xuống còn 60 USD khi nguồn cung thay thế trở lại thị trường. Dù vậy, ông vẫn dự báo giá sẽ duy trì trên đáy hồi tháng 02, nhờ nhu cầu lớn từ châu Á hỗ trợ.
Nếu chiến sự ở Trung Đông tiếp diễn, giá dầu Urals sẽ neo cao trên 100 USD do mất nhiều thời gian phục hồi sản xuất lẫn hạ tầng khu vực.
Nếu căng thẳng tiếp tục leo thang, việc thiếu hụt nguồn cung thay thế do gián đoạn logistics qua Eo biển Hormuz có thể khiến giá dầu Urals vượt cả Brent, và doanh thu dầu khí của Nga có thể vượt 12 nghìn tỷ rúp.
Trong bối cảnh biến động mạnh, bao gồm cả ảnh hưởng từ các phát biểu của ông Trump, ông Igbal Guliyev cho rằng Nga cần tăng cường phối hợp trong OPEC+, tối ưu hóa các tuyến vận chuyển qua Bắc Cực, đồng thời thực hiện các biện pháp bảo hiểm rủi ro giá theo định hướng của Bộ Năng lượng Nga. Mục tiêu cuối cùng là biến khủng hoảng thành lợi thế cạnh tranh.