Giá dầu chạm mốc 111 USD, Iran bổ nhiệm lãnh đạo mới — Bitcoin giảm xuống dưới 66,000 USD

Bitcoin đã có lúc rơi xuống dưới 66,000 USD vào ngày thứ Hai trước khi hồi phục một phần. Giá dầu tăng mạnh lên mức cao nhất kể từ năm 2022. Iran cũng vừa công bố vị lãnh tụ tối cao mới, càng làm gia tăng bất ổn địa chính trị vốn đã ảnh hưởng đến các thị trường tài chính kể từ khi chiến sự bùng phát chín ngày trước.

Sự kết hợp giữa việc chuyển giao quyền lực lãnh đạo ở Tehran, giá dầu kỷ lục và khả năng Mỹ tiếp tục leo thang căng thẳng khiến thị trường crypto chưa có động lực rõ ràng để phục hồi.

Nhà lãnh đạo tối cao mới, chiến tranh kéo dài hơn

Giá dầu thô West Texas Intermediate (WTI) đã tăng vọt lên tới 111.24 USD/thùng khi thị trường châu Á mở cửa – tăng 22% chỉ trong ngày – còn dầu Brent giao dịch quanh mức 110 USD, cao hơn khoảng 40 USD so với cuối tuần trước. Sự biến động này nối tiếp mức tăng kỷ lục 36% của WTI vào tuần trước, đánh dấu đợt tăng giá dữ dội nhất trong lịch sử thị trường dầu. Hợp đồng tương lai chỉ số chứng khoán Mỹ giảm khi mở cửa, trong khi đồng đô la Mỹ tiếp tục mạnh lên.

Nguyên nhân là do hàng loạt biến động cuối tuần. Hội đồng Chuyên gia Iran đã chính thức chọn ông Mojtaba Khamenei, 56 tuổi, con trai của cố Ayatollah Ali Khamenei, làm lãnh tụ tối cao mới vào Chủ nhật. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cam kết tuyệt đối phục tùng. Tuy nhiên, việc chuyển giao quyền lực này dường như làm lập trường của Iran cứng rắn hơn: quân đội nước này tuyên bố có thể duy trì xung đột cường độ cao tối thiểu 6 tháng nữa với tốc độ hiện tại, và sắp tới sẽ triển khai các loại tên lửa tầm xa tiên tiến, ít khi sử dụng.

Việc đóng eo biển Hormuz làm tình hình căng thẳng hơn

UAE và Kuwait đã bắt đầu cắt giảm sản lượng dầu do eo biển Hormuz vẫn gần như bị đóng lại. UAE, nước xuất khẩu dầu lớn thứ ba OPEC, đã giảm khai thác tại các mỏ ngoài khơi; Kuwait, đứng thứ năm OPEC, cũng giảm sản xuất dầu thô và tại các nhà máy lọc dầu. Israel đã tấn công các kho nhiên liệu ở hai quận Kuhak và Shahran của Tehran cũng như tại thành phố Karaj. Bộ trưởng Năng lượng Israel – Eli Cohen – cảnh báo các nhà máy lọc dầu và trạm điện của Iran có thể là mục tiêu tiếp theo.

Một nhà máy lọc nước biển thành nước ngọt ở Bahrain đã bị tấn công bởi drone của Iran – đây là động thái leo thang nghiêm trọng vì các quốc gia vùng Vịnh phụ thuộc nhiều vào những nhà máy này để có nước uống. Vào cuối Chủ nhật, Kuwait còn ngăn chặn được ba tên lửa đạn đạo và tiêu diệt hai drone gần sân bay quốc tế.

Bộ Ngoại giao Mỹ đã yêu cầu toàn bộ nhân viên rời khỏi Ả Rập Saudi, một động thái quyết liệt hơn so với cảnh báo sơ tán trước đó chỉ mang tính tự nguyện. Tổng thống Trump tuyên bố chính phủ Mỹ đang cân nhắc mở rộng đòn tấn công và có thể triển khai lực lượng đặc nhiệm để thu giữ kho uranium của Iran gần đạt cấp độ chế tạo bom.

Phân tích vĩ mô cho Bitcoin

Việc giá dầu vượt 100 USD khiến khả năng Mỹ cắt giảm lãi suất – vốn là điểm tựa lớn cho thị trường crypto – gần như không còn. Việc Fed hạ lãi vào tháng 03 đã bị loại bỏ trước khi chiến sự xảy ra; giờ đây, khi WTI lên tới 111 USD mà vẫn chưa thấy dấu hiệu chấm dứt căng thẳng, kỳ vọng giảm lãi vào tháng 06 cũng rất mong manh. Điều này khiến đồng đô la tiếp tục mạnh, lãi suất thực tế cao và Bitcoin vẫn bị xem là tài sản rủi ro thay vì là nơi lưu giữ giá trị — tất cả đều bất lợi cho đà phục hồi kéo dài.

Mức độ xáo trộn lần này là điều hiếm thấy trong lịch sử hiện đại. Eo biển Hormuz chưa bao giờ bị đóng hoàn toàn khi có xung đột liên quan đến Mỹ. Các nước vùng Vịnh vừa phải giảm khai thác do kho chứa đầy, vừa lo cơ sở hạ tầng dầu mỏ từ Tehran tới thành phố Kuwait đều đang là mục tiêu tấn công – và mọi việc diễn ra cùng lúc.

Về phía mình, ông Trump tỏ rõ không có ý định xuống thang. Trong bài đăng trên Truth Social hôm Chủ nhật, ông cho rằng việc giá dầu tăng chỉ là tạm thời và có thể chấp nhận, dự báo giá sẽ giảm mạnh sau khi mối đe dọa hạt nhân của Iran bị loại bỏ. Tuy vậy, thông điệp này không làm yên lòng các thị trường vốn đang lo ngại một cuộc xung đột dai dẳng — và cũng không cho thấy khả năng eo biển Hormuz sẽ sớm mở trở lại.