Việc Trump leo thang căng thẳng với Iran có thể trở thành chất xúc tác làm suy giảm sự ủng hộ chính trị

Israel và Hoa Kỳ đã phối hợp tấn công Iran, một động thái chưa rõ sẽ kéo dài đến khi nào và cũng đã tạo ra nhiều dư chấn tại Trung Đông. Dù ý định của Israel khá rõ ràng, những tính toán của Hoa Kỳ lại không minh bạch.

Trong một cuộc trò chuyện với Steve Hanke, cựu cố vấn của Tổng thống Reagan và hiện là giáo sư kinh tế tại Đại học Johns Hopkins, ông nhận định hậu quả đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump là rất rủi ro, thậm chí có thể khiến ông đánh mất nhóm cử tri “Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại”.

Động cơ chưa rõ ràng của Trump tại Trung Đông

Nếu những nhà lập quốc Mỹ còn sống đến ngày nay, họ chắc chắn sẽ thất vọng khi chứng kiến những gì vừa xảy ra cuối tuần qua.

Vào thế kỷ 18, Benjamin Franklin từng nói về chiến tranh và thương mại: “hệ thống của nước Mỹ là buôn bán với tất cả các nước, không gây chiến với ai”. Thomas Jefferson cũng nhấn mạnh chính sách ngoại giao lý tưởng là: “Hòa bình, thương mại và tình bạn chân thành với mọi nước – không ràng buộc vào liên minh nào”.

Còn hiện tại lại hoàn toàn ngược lại. Khi biết Israel lên kế hoạch tấn công vào thủ đô Iran, Mỹ đã chủ động phối hợp tấn công trước.

“Rất rõ ràng rằng nếu Iran bị tấn công bởi bất kỳ ai – Hoa Kỳ, Israel hay bất cứ nước nào – thì họ chắc chắn sẽ đáp trả, và sẽ nhắm đến Hoa Kỳ,” Bộ trưởng Ngoại giao Marco Rubio phát biểu với báo chí trong một cuộc phỏng vấn gần đây tại Washington.

Với Hanke, ý định của Israel rất rõ ràng: mở rộng ảnh hưởng tại Trung Đông. Nhưng còn Hoa Kỳ thì khó có thể tìm ra lý do cụ thể. Hanke cho rằng điều này là do chính sách khó lường của Trump suốt nhiệm kỳ vừa qua.

“Chúng ta thực sự không biết Tổng thống Hoa Kỳ nghĩ gì bởi vì ông ấy rất hay thay đổi quyết định,” Hanke chia sẻ cùng BeInCrypto trong một cuộc phỏng vấn trên X Spaces vừa qua.

Tuy vậy, điều dễ nhận thấy là sự ảnh hưởng mạnh mẽ của Israel lên Washington.

Sức ảnh hưởng ngày càng tăng của Israel đến chính sách của Mỹ

Mối quan hệ giữa Israel và Mỹ được thể hiện rõ qua các hoạt động vận động hành lang lớn của một số ủy ban chính trị (PAC), nổi bật là Ủy ban các vấn đề công cộng Mỹ-Israel (AIPAC) vào mỗi kỳ bầu cử tại Mỹ.

Theo tổ chức nghiên cứu phi đảng phái OpenSecrets, AIPAC đã chi hơn 42 triệu USD cho các khoản đóng góp lưỡng đảng trong kỳ bầu cử liên bang năm 2024. Sang năm 2025, ủy ban này đã bỏ ra 3.76 triệu USD để vận động hành lang và đây là con số cao nhất từ trước đến nay chỉ trong một năm.

“Các nhóm vận động này có ảnh hưởng rất lớn đến chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ tại Trung Đông,” Hanke nói thêm.

Bên cạnh các liên minh ngày càng phức tạp giữa Hoa Kỳ và Israel, Trump còn có thể đang lợi dụng đợt tấn công Iran mới đây như một cách để đánh lạc hướng dư luận khỏi những vấn đề trong nước.

Hình ảnh chống chiến tranh của Trump bắt đầu phai nhạt

Ngay bước vào năm 2026, Trump đã đưa ra hàng loạt quyết định gây tranh cãi. Chỉ ba ngày đầu năm, Mỹ đã bắt giữ và dẫn độ lãnh đạo Venezuela, Nicolás Maduro. Chưa đầy một tháng sau, ông tiếp tục phát động chiến dịch quyết liệt để thâu tóm Greenland, khiến quan hệ với các đồng minh tại châu Âu trở nên căng thẳng.

Hai động thái này diễn ra trong bối cảnh ông không ngừng đe dọa tăng thuế đối với nhiều quốc gia. Đồng thời, Bộ Tư pháp cũng vừa công bố đợt tài liệu Epstein mới nhất.

Chính vì vậy, Trump trở thành tâm điểm của những tranh cãi về mối liên hệ giữa ông với tỷ phú xã hội Epstein, cũng như ông có biết gì về loạt cáo buộc buôn người mà Epstein phải đối mặt vào năm 2019 hay không.

“Vụ việc Jeffrey Epstein vẫn chưa kết thúc – mọi người vẫn bàn tán khắp các mặt báo,” Hanke cho biết và nhận định thêm: “Đó giống như một lối thoát khỏi tình trạng tỷ lệ ủng hộ đi xuống. Cách tốt nhất để giữ quyền lực là khơi mào chiến tranh… đây thực sự là một chiêu đánh lạc hướng lớn.”

Tuy nhiên, những hành động này của Trump cũng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến tương lai chính trị của ông. Một trong những lời hứa trọng tâm mà Trump từng đưa ra là sẽ chấm dứt các cuộc chiến tranh hiện có và tự nhận mình là “tổng thống của hòa bình”.

Nhưng rõ ràng, câu chuyện đang dần đi ngược lại với tuyên bố ban đầu của ông.

“Tôi nghĩ về mặt chính trị, ông ấy đang chơi một ván bài rất mạo hiểm với những người ủng hộ của mình… Sự ủng hộ dành cho ông ấy tại Mỹ đang sụt giảm nhanh chóng vì những quan điểm can thiệp và mang tính đe dọa,” Hanke chia sẻ. “Liệu ông ấy có thể kết thúc được [xung đột ở Trung Đông] trong thời gian ngắn hay không… chúng ta cũng chưa biết.” 

Dấu hiệu tiếp theo cho thấy mức độ ủng hộ hiện tại của tổng thống sẽ xuất hiện ở cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, sự kiện này sẽ quyết định liệu Đảng Cộng hòa có tiếp tục kiểm soát cả hai viện Quốc hội Mỹ hay không.

Dù các quyết định chính sách đối ngoại của Trump có thể gây ra nhiều ảnh hưởng lớn lên chính trị trong nước, nhưng tác động của chúng lên nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là giá dầu, dường như hạn chế hơn so với dự đoán ban đầu.

Xung đột Iran không làm gián đoạn dầu mỏ, Trung Quốc vẫn giữ cân bằng

Ngược lại với quan điểm phổ biến, Hanke không cho rằng chiến tranh với Iran sẽ khiến giá dầu tại Mỹ tăng vọt một cách nghiêm trọng.

Trong thế kỷ 20, các gián đoạn về sản lượng dầu đã ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, hiện nay, Mỹ đã tăng đáng kể sản lượng dầu, trong khi đó Iran và các nước vùng Vịnh lại sụt giảm sản lượng.

Hanke cho biết, kể từ cuối tuần trước, giá dầu Mỹ chỉ tăng khoảng 10 USD mỗi thùng, tương đương mức tăng khoảng 25 cent mỗi gallon.

“Những gì đang diễn ra hôm nay chỉ là phản ứng vừa phải,” Hanke nhận định, đồng thời bổ sung: “Tỷ lệ sử dụng dầu hiện đã giảm đi rất nhiều. Dù giá có tăng, tác động tới GDP cũng không còn lớn như thời điểm năm 1978.”

Nỗ lực của Trump nhằm cắt nguồn cung dầu cho Trung Quốc bằng việc can thiệp vào cả Venezuela lẫn Iran có thể sẽ không đạt được kết quả như mong muốn trước đối thủ chính của Mỹ. Theo Hanke, dù eo biển Hormuz có bị phong tỏa, thì Trung Quốc vẫn còn nhiều lợi thế chiến lược không thể coi thường.

Trong khi các nước thuộc Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) có sở hữu nguồn dầu, Trung Quốc lại nắm trong tay các khoáng sản đất hiếm.

“Nếu Mỹ muốn chơi trò này, cắt nguồn dầu từ Venezuela và đóng cửa eo biển Hormuz, thì hãy tin tôi, người Trung Quốc cũng biết cách đáp trả cứng rắn,” ông lý giải. “Họ sẽ cắt nguồn cung đất hiếm, và như thế là đủ. Chỉ trong vòng sáu tháng, kinh tế phương Tây sẽ gặp vấn đề thực sự lớn.”

Khi diễn biến ở Trung Đông còn tiếp tục, tác động thực sự của những bước đi địa chính trị này đến sự ổn định toàn cầu và chính trị Mỹ vẫn còn phải chờ xem. Vài tháng tới sẽ cho thấy liệu những canh bạc đối ngoại của Trump có giúp củng cố hay làm suy giảm thêm vị thế chính trị của ông.