Michael Burry, nhà đầu tư nổi tiếng từng dự đoán khủng hoảng tài chính 2008, vừa cảnh báo hôm thứ Hai rằng sự lao dốc mạnh của Bitcoin có thể kéo theo làn sóng bán tháo mạnh mẽ trên nhiều loại tài sản khác nhau.
Với việc Bitcoin đã giảm 40% so với đỉnh tháng 10 và các altcoin cũng sụt 20-40% kể từ sau cuộc họp FOMC tháng 01/2024, câu hỏi lớn nhất trên thị trường crypto hiện nay là liệu “mùa đông crypto” thực sự đã đến chưa.
Trong một bài đăng trên Substack, nhà đầu tư được tái hiện trong bộ phim “Big Short” ước tính đã có tới 1 tỷ USD tài sản quý giá bị bán tháo vào cuối tháng 01/2024 khi các tổ chức và doanh nghiệp vội vàng bán để bù lỗ cho khoản đầu tư crypto.
“Không có lý do thực tế nào để Bitcoin dừng lại hoặc chậm lại đà rơi của mình”, Burry nhận định. Ông cũng cảnh báo nếu BTC giảm về 50,000 USD, các công ty khai thác có thể phá sản, và thị trường hợp đồng tương lai metals tokenized cũng có thể “đổ vỡ như một hố đen không còn ai mua vào”.
Bitcoin từng chạm mốc 73,000 USD vào thứ Ba, giảm 40% so với đỉnh hơn 126,000 USD hồi tháng 10. Burry cho rằng crypto này đã không thể chứng minh được vai trò “trú ẩn an toàn số” hay là lựa chọn thay thế vàng như quảng bá, đồng thời bác bỏ đợt tăng nhờ ETF gần đây là do đầu cơ chứ không phải dấu hiệu về sự chấp nhận bền vững.
Cảnh báo lan tỏa của Burry đang được thực tế hóa qua tình hình khó khăn của các công ty tích trữ crypto. Strategy, công ty tích lũy Bitcoin do Michael Saylor lãnh đạo, hiện đang chịu khoản lỗ trên giấy tờ kể từ khi BTC dưới mức giá mua trung bình khoảng 76,000 USD. Riêng quý IV/2024, công ty này đã ghi nhận khoản lỗ chưa thực hiện lên đến 17.44 tỷ USD.
Vốn hóa của Strategy đã “bay hơi” từ 128 tỷ USD tháng 07/2024 xuống còn 40 tỷ USD, tức giảm 61% kể từ đỉnh tháng 10 của Bitcoin. Chỉ số mNAV (giá trị doanh nghiệp chia cho giá trị nắm giữ crypto) cũng tụt từ hơn 2 cách đây một năm về mức 1.1, tiến gần ngưỡng nguy hiểm có thể buộc công ty phải bán token.
Strategy đã nêu khả năng bán một phần tài sản nếu mNAV xuống dưới 1, đánh dấu sự thay đổi sau nhiều năm Michael Saylor tuyên bố “giữ mãi không bán”. Công ty này đã huy động 1.44 tỷ USD bằng cách bán cổ phiếu để đảm bảo có đủ tiền trả cổ tức và nợ trong tương lai.
BitMine Immersion Technologies, được hậu thuẫn bởi Peter Thiel và chủ tịch là Tom Lee từ Fundstrat, thậm chí còn thiệt hại nặng hơn. Công ty tích lũy Ethereum này đang giữ 4.3 triệu ETH mua với giá trung bình 3,826 USD, hiện giá chỉ còn khoảng 2,300 USD – đồng nghĩa lỗ chưa thực hiện trên 6 tỷ USD.
Các nhà phân tích cảnh báo các công ty tích trữ crypto đang bị “kẹt” chính trong câu chuyện của mình. Nếu họ bán, dù chỉ một phần nhỏ, cũng sẽ tạo ra tín hiệu xấu khiến giá cổ phiếu và giá token lao dốc mạnh hơn rất nhiều so với lợi ích thu được từ việc bán đó.
Chuyên gia phân tích Nhật Bản Hiroyuki Kato từ CXR Engineering cảnh báo thị trường crypto có thể đã bước vào xu hướng giảm dài hạn. Bitcoin đã xuyên đáy tháng 11/2023, chuyển tín hiệu từ mua khi giá giảm sang khả năng chiến lược bán khống lên ngôi.
Ethereum cũng vừa xuyên thủng vùng hỗ trợ quan trọng 400,000 yên (2,600 USD), khiến đà giảm thêm mạnh, altcoin đồng loạt rớt giá 20-40% từ sau cuộc họp FOMC tháng 01/2024. Kato cho biết đồ thị tuần của Bitcoin xuất hiện mô hình vai-đầu-vai và đang chạm sát “vùng cổ áo” – nếu thủng sẽ rất khó phục hồi trong ngắn hạn.
“Sự biến động mạnh của crypto và vàng bạc trước cả các thị trường cổ phiếu có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm,” Kato viết, đồng thời cho rằng nhà đầu tư nên giữ vị thế an toàn cho đến khi thị trường ổn định trở lại.
Dù vậy, tổ chức Tiger Research cho rằng đợt giảm này thực chất khác biệt so với các “mùa đông crypto” trước. Những mùa đông như vụ hack Mt. Gox năm 2014, đổ vỡ ICO năm 2018 hay sự sụp đổ của Terra-FTX năm 2022 đều bắt nguồn từ rủi ro trong ngành, làm mất lòng tin và nhân sự rời bỏ thị trường.
“Chúng ta không tạo ra mùa xuân thì sẽ không có mùa đông,” báo cáo khẳng định. Cả đợt tăng mạnh lẫn giảm mạnh trong năm 2024 chủ yếu đều do các yếu tố bên ngoài như chấp thuận ETF, chính sách thuế quan và kỳ vọng về lãi suất.
Đáng nói hơn, thị trường hiện đã chia thành 3 tầng kể từ khi được điều tiết: khu vực đã điều tiết với mức biến động được kiểm soát, khu vực chưa điều tiết dành cho đầu cơ mạo hiểm, và hạ tầng chung như stablecoin phục vụ cho cả hai phía. Hiệu ứng lan tỏa khiến toàn bộ token cùng tăng khi Bitcoin tăng nay đã không còn. Nguồn vốn ETF chỉ tập trung vào Bitcoin, gần như không lan sang altcoin nữa.
“Một mùa crypto mà tất cả đều tăng mạnh cùng nhau khó có thể lặp lại,” Tiger Research kết luận. “Sóng tăng tiếp theo chắc chắn sẽ đến. Nhưng không phải ai cũng hưởng lợi.”
Để có một đợt bull run thực sự, thị trường cần hội tụ đủ hai yếu tố: phải xuất hiện các ứng dụng vượt trội mới từ khu vực chưa điều tiết và môi trường vĩ mô phải thuận lợi. Trước khi điều này xảy ra, thị trường crypto hiện vẫn đang ở thế lưng chừng—không hẳn là mùa đông, cũng chẳng còn là mùa xuân, mà là một giai đoạn hoàn toàn mới.