Cá voi trắng trên Solana: Rug pull, cái bẫy hay meme coin hoàn hảo?

Bởi vì thị trường meme coin trên Solana thường rất biến động, việc một dự án tồn tại lâu dài là điều hiếm hoi. Tuy nhiên, The White Whale (WHITEWHALE), một token ra mắt trên nền tảng Pump.fun vào cuối năm 2025, đã làm được điều tưởng chừng như không thể.

WHITEWHALE đã trải qua đợt bán tháo mạnh, bị tố cáo là rug pull và liên tục bị cộng đồng trader, nhà phân tích đem ra mổ xẻ.

Biến động giá mạnh của WHITEWHALE và nguồn gốc câu chuyện meme của nó

Tại thời điểm viết bài, WHITEWHALE đang được giao dịch ở mức 0.089 USD, theo dữ liệu từ CoinGecko cho thấy vốn hóa thị trường đạt 89.6 triệu USD.

Dù thị trường crypto chung đang giảm, token WHITEWHALE lại tăng tới 180% trong 2 tuần qua. Điều này phản ánh độ biến động cực mạnh của giá token này.

WHITEWHALE là một meme coin ra mắt vào tháng 10/2025, lấy cảm hứng từ nhân vật trên X (Twitter) @TheWhiteWhaleV2, một trader perpetuals nổi tiếng, từng gây xôn xao bởi vụ thanh lý vị thế trị giá 80 triệu USD.

Token này không có lộ trình, không hứa hẹn tiện ích nào, cũng không công khai founder, chỉ dựa vào câu chuyện meme và tổng cung cố định gần 1 tỷ token, như đã được chia sẻ trong các bài viết cộng đồng trên Medium từ sớm.

Lo ngại việc dự án lừa đảo sử dụng hình ảnh của mình sẽ ảnh hưởng đến danh tiếng, @TheWhiteWhaleV2 đã can thiệp. Đến tháng 12, anh đã mua token, bổ sung thanh khoản và đứng ra hỗ trợ cộng đồng takeover (CTO).

Phí từ Pump.fun đã được chia lại cho holder, tài sản kho bạc (treasury) cũng công khai minh bạch, điều hiếm thấy trong thị trường meme coin trên Solana.

Nhưng cuối cùng, ai mới thực sự kiểm soát kho bạc của WHITEWHALE hiện nay?

“Là tôi. Đó chính là trọng tâm. Token mang tên tôi, tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm. DAO hay các mô hình khác đôi khi được dựng lên như một vỏ bọc dân chủ mà thật ra không bao giờ có thực ở lĩnh vực này. Bạn tin tưởng Jeff sẽ quản lý HyperLiquid tốt ra sao thì bạn cũng đang đặt niềm tin vào The White Whale với chính token mang tên mình“, The White Whale chia sẻ với BeInCrypto.

Những người tham gia sớm đã nhận thưởng lớn, từng có trường hợp trader biến vài trăm USD thành hơn 1 triệu USD.

Tuy nhiên, chính trader đó – Remus trên X – lại mất gần như toàn bộ số lợi nhuận này chỉ sau 1 tuần, khi chỉ kịp chốt 220,000 USD.

“Trader này đã bốc hơi 1 triệu USD với WHITEWHALE tuần trước. Remus từng lãi 1.5 triệu USD với WHITEWHALE, nhưng chỉ kịp rút ra 220,000 USD trước khi giá lao dốc 80%. Giờ đây, khoản lãi chỉ còn 464,000 USD. Liệu Remus có gỡ lại được không? Hay anh ấy sẽ chuyển sang một coin mới? Arkham báo cáo.

Sự trả đũa của nhà đầu tư nhỏ lẻ đã đưa WHITEWHALE tăng vọt

Giai đoạn đầu tháng 01/2026, giá WHITEWHALE bùng nổ. Từ mức thấp 0.0082 USD tháng 12/2025, giá bật tăng gần 930% lên chạm đỉnh 0.20 USD trong thời gian ngắn, theo CoinGecko.

Vốn hóa thị trường cũng vượt 200 triệu USD, biến WHITEWHALE thành một trong những dự án ra mắt từ Pump.fun thành công nhất nhiều tháng qua, theo Messari.

Việc được niêm yết trên các sàn như Bybit, MEXC, KuCoin và LBank đã tạo ra những đợt tăng mạnh về khối lượng giao dịch, có lúc lên tới 48 triệu USD chỉ trong 24 giờ.

Trên X, các trader xem WHITEWHALE như “cuộc trả thù của nhà đầu tư nhỏ lẻ”, làn sóng phản kháng lại bot, sniper và các dự án meme ra mắt thiên vị insider.

Nhưng sau đỉnh cao là cú lao dốc mạnh.

Rug hay sự kiện thanh khoản? Bên trong vụ sập của WHITEWHALE ngày 20/01/2024

Ngày 20/01/2026, một holder lớn bất ngờ bán ra khoảng 1.3 triệu USD token, khiến giá lao dốc 60% cực nhanh.

Ước tính vốn hóa thị trường giảm từ khoảng 200 triệu USD còn 20–40 triệu USD, cộng đồng mạng xôn xao với nhiều cáo buộc rug pull.

Dù nhiều bài báo gọi sự kiện vừa qua là một vụ rug pull, các nhà phân tích on-chain sử dụng Bubblemaps lại phát hiện đợt bán tháo phần lớn xuất phát từ một ví lớn duy nhất, không liên quan đến đội ngũ Remus.

Đội ngũ phản hồi rằng đây là một “sự kiện thanh khoản”, không phải trò lừa đảo rút vốn, nhưng niềm tin của cộng đồng đã bị lung lay mạnh.

“…nhà đầu tư cá nhân lớn nhất của chúng tôi đã thoái gần hết vị trí… chúng tôi không tham gia vào quá trình bán, dù có thực hiện một số lần mua lại… Điều thay đổi là ở phân phối. Một ví cá nhân lớn giờ đã không còn kìm thị trường nữa. Nguồn cung hiện được chia đều cho nhiều nhà đầu tư. Đây không phải là sự kiện do quỹ hoặc kho bạc gây ra. Không đi ngược nguyên tắc của dự án. Chỉ đơn giản là một sự kiện thanh khoản,” The White Whale chia sẻ.

BeInCrypto đã hỏi The White Whale vì sao lại tồn tại tỷ lệ tập trung cao như vậy dù dự án luôn nhấn mạnh tinh thần chống cá mập. Anh trả lời rằng dự án tuân thủ bản chất cốt lõi của crypto: tài chính không cần xin phép. Anh nhấn mạnh các nhà giao dịch nên được quyền tự do hành động theo ý mình.

“Cần nói rõ là tôi không phải người khởi tạo token này. Nếu có, tôi chắc chắn sẽ không dùng bất kỳ launchpad nào hiện nay, bởi chưa có launchpad nào đủ cấu trúc cung/token và thanh khoản bảo vệ nhà đầu tư khỏi những rủi ro như thế này. Dĩ nhiên, chúng tôi luôn cố liên hệ với càng nhiều nhà đầu tư lớn còn lại càng tốt, đưa ra giao dịch OTC để giảm tác động lên thị trường, v.v… nhưng cuối cùng, ai cũng có quyền hành động theo ý mình.”

Đặc biệt, The White Whale bác bỏ ý kiến cho rằng một ví lớn bán tháo đã gây ra cú rớt giá. Theo anh, chính ví này đã kích hoạt một hiệu ứng domino, kéo theo làn sóng bán tháo hoảng loạn.

Đà phục hồi được thúc đẩy nhờ khóa token, nhưng bị kiểm soát chi phối

Trái với dự đoán, giá WHITEWHALE đã hồi phục mạnh mẽ. Chỉ trong vài ngày, token ghi nhận mức tăng trên 70% mỗi ngày và dần quay lại mức vốn hóa thị trường khoảng 80–90 triệu USD.

Kho bạc đã khóa 40 triệu token trong vòng một năm, giảm nguồn cung lưu thông, đồng thời thể hiện cam kết phát triển lâu dài. Động thái này đã được nhiều thành viên trong cộng đồng xác nhận công khai trên X.

“Việc này cắt giảm mạnh nguồn cung lưu thông, loại trừ áp lực bán từ kho bạc, và thể hiện rõ sự cam kết gắn bó lâu dài – không có chuyện xả hàng trong ngắn hạn. Những dự án uy tín thường làm vậy để xây dựng niềm tin thực sự; chính sự nghiêm túc này đã tạo ra làn sóng tích cực rất nhanh,” một người dùng chia sẻ.       

Dữ liệu on-chain từ Rootsdata cho thấy kho bạc dự án và các ví liên quan đang kiểm soát lượng token chiếm trên 50% tổng cung.

Sự tập trung này có hai mặt: người ủng hộ cho rằng điều này bảo vệ dự án khỏi các lần xả hàng ồ ạt, nhưng người phản đối lại cảnh báo token đang ở thế nguy hiểm, dễ xảy ra cú sập tiếp theo.

Rủi ro là điều không thể phủ nhận. Token WHITEWHALE chủ yếu dựa vào câu chuyện truyền thông, không có ứng dụng thật và biến động giá trên 60% vẫn diễn ra phổ biến. Nhiều nhà giao dịch vẫn kỳ vọng giá giảm, nhất là khi hầu hết các meme coin trên Solana thường thất bại. Tuy vậy, chính The White Whale vẫn rất lạc quan rằng dự án này có thể truyền cảm hứng về chuẩn mực minh bạch cho các token tương lai.

“Tôi tin rằng ý nghĩa lớn nhất của meme là không che giấu bản chất. Nhiều dự án thất bại vì cố làm ra vẻ họ hơn những gì thật sự có. Chúng tôi thì thành thật về con đường mình chọn và tự hào về điều đó. Tinh thần lớn nhất của phong trào $WhiteWhale là chứng minh rằng một thứ có thể thành công mà vẫn giữ vững sự minh bạch, liêm chính. Mục tiêu của tôi là đặt tiêu chuẩn thật cao để từ nay các nhà đầu tư meme coin sẽ bắt đầu đòi hỏi mọi dự án phải có sự minh bạch, tận tâm và liêm chính tương tự.”

Nhưng sự tồn tại bền vững vẫn là yếu tố sống còn. Trong một hệ sinh thái mà nhiều token biến mất chỉ sau một đêm, việc WHITEWHALE hồi phục được và có các hoạt động minh bạch từ kho bạc đã giúp dự án khác biệt với phần còn lại.

Tuy nhiên, đây cũng là dự án cực kỳ rủi ro. Giá chủ yếu chịu ảnh hưởng từ các cá mập lớn, câu chuyện truyền thông và tâm lý đám đông thay vì dựa trên những yếu tố cơ bản.

Như vậy, token WHITEWHALE nhiều khả năng không phải dự án lừa đảo, bởi đang giao dịch trên các sàn lớn, có khối lượng thực và cộng đồng tương tác tích cực, được ghi nhận trong tài liệu hỗ trợ của sàn.

Cuối cùng, BeInCrypto đã hỏi The White Whale rằng nếu anh ấy quyết định rời khỏi dự án thì điều gì có thể xảy ra với token này.

“Buồn cười là, nếu tôi gặp tai nạn bất ngờ, có lẽ giá token sẽ còn tăng mạnh hơn nữa. Dự án này lại mang tên tôi, nên thật khó tưởng tượng nếu tôi rời đi được.“