Thị trường sụp đổ qua đêm—vàng phục hồi, Bitcoin thì không

Bitcoin đã giảm mạnh vào đầu phiên giao dịch châu Á sáng thứ Sáu, lao dốc hơn 5% từ 89,000 USD xuống mức thấp nhất là 83,400 USD trong thời gian thị trường Mỹ giao dịch. Không giống như vàng hay cổ phiếu, Bitcoin không phục hồi trở lại – điều này cho thấy một cuộc khủng hoảng về nhận diện đối với “vàng kỹ thuật số” này.

Thị trường đang định giá lại niềm tin vào các đồng tiền và tổ chức, nhưng dòng tiền này lại chảy về các kho vàng thay vì vào ví crypto.

Cùng một cơn bão, kết quả khác nhau

Đợt bán tháo bắt đầu sau khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran gia tăng. Tổng thống Trump đã đăng cảnh báo trên Truth Social, đe dọa sẽ có các đòn tấn công quân sự nếu Tehran không đồng ý thỏa thuận hạt nhân. Các chính phủ Trung Đông cố gắng thúc đẩy hai bên đối thoại nhưng chưa đạt kết quả khi Mỹ tiếp tục đưa thêm lực lượng quân sự đến khu vực. Ngoài ra, nguy cơ chính phủ Mỹ đóng cửa càng khiến tâm lý thị trường thêm bất ổn.

Giá vàng đã biến động mạnh, giảm 7% xuống còn 5,250 USD chỉ trong một giờ trước khi phục hồi ngoạn mục hình chữ V. Theo Kobeissi Letter, vốn hóa của thị trường vàng đã biến động tới 5.5 nghìn tỷ USD chỉ trong một phiên – mức biến động trong ngày lớn nhất lịch sử. Đến đầu phiên châu Á sáng thứ Sáu, giá vàng giao ngay đã phục hồi lên trên 5,400 USD, tăng khoảng 1%.

Trong khi đó, thị trường chứng khoán Mỹ cho thấy sức bật khá tốt. Nasdaq chỉ giảm 0.7%, chủ yếu do cổ phiếu Microsoft lao dốc 10% vì lo ngại chi phí đầu tư AI. Nhưng cổ phiếu Meta lại tăng mạnh 10% nhờ báo cáo lợi nhuận tốt, Dow Jones còn đóng cửa ở mức tăng nhẹ.

Bitcoin lại kể một câu chuyện khác. Giá giảm sâu xuống 83,400 USD rồi chỉ bật nhẹ lên 84,200 USD, hoàn toàn không có sự phục hồi như hình chữ V của vàng hay nhịp tăng chọn lọc của nhóm công nghệ.

Cơn sốt ở kim loại quý, nhưng không xảy ra với Bitcoin

Sự khác biệt rất rõ ràng. Vàng đã tăng hơn 25% chỉ trong tháng này, gần như gấp đôi kể từ khi nhiệm kỳ hai của ông Trump bắt đầu vào năm ngoái. Bạc còn gây ấn tượng mạnh hơn, gần như tăng gấp bốn lần kể từ các mức thuế “giải phóng” vào tháng 04 – từ dưới 30 USD lên hơn 118 USD/ounce. Một số chuyên gia nhận định những biến động này mang dấu hiệu của cơn sốt đầu cơ.

Các nhà phân tích cho rằng việc giá kim loại quý tăng không chỉ xuất phát từ lo ngại ngắn hạn mà còn báo hiệu niềm tin vào tiền tệ, các tổ chức và trật tự kinh tế sau Chiến tranh Lạnh đang bị xói mòn.

Những chính sách quyết liệt của Trump – ví dụ như áp thuế cao, đe dọa Greenland và Iran, cùng áp lực lên Cục Dự trữ liên bang bao gồm cả việc buộc tội Chủ tịch Jerome Powell – đang khiến dòng tiền tìm nơi trú ẩn an toàn truyền thống hơn. Chỉ số sức mạnh đồng USD so với rổ các đồng tiền chính đã tụt xuống mức thấp nhất trong bốn năm vào thứ Tư.

Các ngân hàng trung ương liên tục mua thêm vàng để đa dạng hóa tài sản, tránh phụ thuộc quá nhiều vào trái phiếu chính phủ Mỹ. Các nhà đầu tư nhỏ lẻ cũng đổ tiền mạnh vào vàng, vừa vì tin tưởng đây là nơi trú ẩn an toàn, vừa vì muốn chạy theo sóng tăng giá.

Yếu tố cấu trúc còn yếu bên dưới

Tuy nhiên, Bitcoin – vốn được xem là giống vàng về lý thuyết khi bảo vệ tài sản trước rủi ro mất giá tiền tệ – lại không nằm trong làn sóng mua vào đó.

Biến động giá gần đây đã làm lộ rõ những điểm yếu đang tích tụ trên thị trường crypto. Các quỹ ETF Bitcoin giao ngay liên tục bị rút vốn trong tháng 01, tổng tài sản giảm từ đỉnh 169 tỷ USD vào tháng 10 xuống còn khoảng 114 tỷ USD – tức giảm 32%.

Chỉ số Coinbase Premium Index – cho biết chênh lệch giá giữa sàn Coinbase và các sàn quốc tế, thường phản ánh sự quan tâm của nhà đầu tư Mỹ – hiện đã chuyển sang tiêu cực. Các chỉ báo này cùng cho thấy dòng tiền từ các tổ chức lớn – động lực chính cho đợt tăng giá 2024-2025 – đang rút ra khỏi thị trường.

Nhu cầu từ nhà đầu tư nhỏ lẻ cũng giảm rất mạnh, theo các số liệu on-chain. Khi cả nhà đầu tư tổ chức lẫn nhà đầu tư nhỏ lẻ đều rút lui, các đợt tăng giá khó giữ được động lực bền vững trong khi các pha giảm giá lại trở nên dữ dội hơn.

Từ phía nhà đầu tư nhỏ lẻ, dữ liệu on-chain của CryptoQuant cho thấy số lượng giao dịch nhỏ (từ 0 đến 10,000 USD) giảm đều đặn, tăng trưởng nhu cầu trong 30 ngày giảm từ trên 10% (tháng 10) xuống còn khoảng -6% hiện nay.

Khi cả nhu cầu từ nhà đầu tư tổ chức và nhà đầu tư nhỏ lẻ đều yếu, các nhịp tăng giá trở nên khó duy trì và mỗi lần giảm lại càng mạnh hơn.

Ý nghĩa của nó

Phiên giao dịch ngày thứ Tư là một bài kiểm tra thực tế cho toàn thị trường. Vàng đã chứng tỏ rằng nó vẫn là kênh trú ẩn an toàn hàng đầu trong khủng hoảng. Nhóm cổ phiếu công nghệ thì minh chứng rằng các nền tảng cơ bản mạnh mẽ có thể giúp vượt qua nỗi lo vĩ mô. Bitcoin lại không đạt được điều nào – giá phải chịu mặt trái như tài sản rủi ro nhưng không được hưởng lợi từ vai trò trú ẩn an toàn.

Để khẳng định lại vị trí của “vàng kỹ thuật số”, Bitcoin cần cho thấy khả năng trú ẩn an toàn đúng lúc thị trường cần nhất. Còn hiện tại, biệt danh này vẫn chỉ là kỳ vọng, chưa phản ánh thực tế.