Thị trường toàn cầu đang căng thẳng khi đồng yên Nhật vừa có biến động lớn nhất trong 6 tháng qua.
Diễn biến này khiến nhiều người dự đoán rằng Nhật Bản, có thể cùng sự hỗ trợ từ Mỹ, sẽ can thiệp để ổn định đồng tiền quốc gia.
Thủ tướng Nhật Bản, bà Sanae Takaichi, đã cảnh báo về những biến động “bất thường” của đồng yên, khiến tỷ giá USD/JPY giảm mạnh từ mức gần 160 về còn 155.6 yên đổi 1 USD.
Đáng chú ý, đây là mức mạnh nhất của đồng yên trong năm 2026 và cũng là mức tăng trong ngày lớn nhất kể từ tháng 08 năm ngoái.
Nhiều nhà giao dịch cho biết lượng vị thế bán đồng yên đang ở mức cao nhất trong vòng 10 năm, làm tăng nguy cơ thị trường biến động mạnh nếu đồng tiền này tiếp tục yếu đi.
“Với lượng vị thế bán đồng yên ở mức cao nhất thập kỷ và bầu cử sắp đến, các quan chức có vẻ sẵn sàng hành động một lần nữa, đặc biệt nếu đồng yên tiếp tục giảm giá,” chuyên gia phân tích thị trường Walter Bloomberg chia sẻ.
Thêm vào đó, Cục Dự trữ Liên bang New York (Fed) được cho là đã liên hệ với một số ngân hàng lớn về vấn đề đồng yên. Thông thường, đây là bước đi báo hiệu khả năng can thiệp tiền tệ phối hợp giữa các nước.
Lịch sử cho thấy những đợt can thiệp phối hợp giữa Mỹ và Nhật từng rất hiệu quả. Ví dụ như Thỏa thuận Plaza năm 1985 và lần ứng phó với Khủng hoảng tài chính châu Á năm 1998, đều giúp bình ổn đồng yên, làm suy yếu đồng đô la Mỹ và góp phần đẩy giá các tài sản toàn cầu tăng cao.
Các nhà phân tích hiện cảnh báo nếu can thiệp phối hợp diễn ra, kết quả có thể giống như năm 2008, khi thị trường toàn cầu nhận được lượng thanh khoản lớn bất ngờ.
“Fed đang can thiệp để cứu đồng yên,” CFA Michael Gayed nhận định, và cho rằng nếu chỉ có Nhật Bản tự hành động, Ngân hàng Trung ương Nhật có thể phải bán Trái phiếu Kho bạc Mỹ để thu về đô la, điều này có khả năng làm bất ổn thị trường nợ toàn cầu.
Vì vậy, hành động phối hợp cùng Mỹ sẽ giúp tránh rủi ro này, đồng thời có thể làm giảm giá trị đồng đô la theo chủ đích nhằm hỗ trợ đồng yên Nhật.
Các chuyên gia chiến lược thị trường cho rằng động thái này có ảnh hưởng rộng. Việc bán đô la mua yên sẽ làm USD suy yếu, tăng thanh khoản toàn cầu và đẩy giá cổ phiếu, hàng hóa, cũng như thị trường crypto đi lên.
Ví dụ, Bitcoin thường có mối liên kết tích cực mạnh với đồng yên và diễn biến ngược với đồng đô la.
Một đồng đô la yếu hơn có thể tạo tiền đề cho sự điều chỉnh mạnh về giá trên thị trường crypto, dù ngắn hạn vẫn dễ biến động do những giao dịch vay mượn sử dụng đồng yên bị buộc đóng bớt vị thế.
Vào tháng 08/2024, khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng nhẹ lãi suất, đồng yên tăng giá khiến thị trường crypto bị bán tháo 15 tỷ USD trong 6 ngày, Bitcoin cũng giảm từ 64,000 USD xuống còn 49,000 USD.
Rủi ro từ Trái phiếu chính phủ Mỹ cũng là vấn đề lớn. Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu thị trường trái phiếu chính phủ Nhật Bản gặp khó, rủi ro có thể lan sang Trái phiếu Mỹ, ảnh hưởng đến lãi suất toàn cầu và dòng tiền trú ẩn an toàn.
Bức tranh vĩ mô cũng rất đáng chú ý. Nếu đồng đô la yếu đi, nợ công của Mỹ sẽ dễ quản lý hơn và hàng xuất khẩu Mỹ sẽ có lợi thế cạnh tranh. Tuy nhiên, thị trường có thể biến động mạnh khi các nhà đầu tư điều chỉnh lại chiến lược vì đồng yên tăng giá đột ngột.
Chính vì thế, đây là tình huống vừa tiềm ẩn rủi ro nhưng lịch sử lại thường có lợi cho nhà đầu tư nhỏ lẻ. Nếu Fed và Nhật Bản cùng can thiệp, thị trường tài chính toàn cầu có thể bước vào một đợt tăng giá mạnh, tạo cơ hội lớn cho cổ phiếu, hàng hóa và tài sản số.
Tuy nhiên, trong ngắn hạn, việc điều chỉnh vị thế và áp lực bán thanh lý có thể làm thị trường biến động mạnh, nhất là với các giao dịch sử dụng đồng yên làm vốn vay đòn bẩy.
Đó cũng là lý do cả giới giao dịch lẫn các nhà hoạch định chính sách đều dõi theo từng động thái của đồng yên, vì kết quả lần này không chỉ quyết định hướng đi của đồng đô la và đồng yên, mà còn có thể tạo ra một trong những kịch bản vĩ mô quan trọng nhất năm nay.