Thanh lý tiền mã hóa vượt 1 tỷ USD khi 182,000 nhà đầu tư nhỏ lẻ bị cháy tài khoản chỉ trong một ngày

Vào ngày 20/01/2026, thị trường tiền mã hóa đã trải qua một đợt giảm đòn bẩy mạnh. Hơn 182,000 nhà giao dịch bị thanh lý vị thế, với tổng giá trị thanh lý vượt 1.08 tỷ USD. Hầu hết đều là các lệnh Long bị đóng cưỡng bức khi các nhà giao dịch hợp đồng tương lai Bitcoin và Ethereum bị cuốn vào chuỗi gọi ký quỹ liên tiếp.

Hiện tại, các nhà giao dịch đang phải đối mặt với mức đòn bẩy cao trong bối cảnh áp lực kinh tế vĩ mô toàn cầu gia tăng và yếu tố kỹ thuật của các tài sản số tiếp tục yếu đi.

Lượng thanh lý kỷ lục gây thiệt hại cho các nhà giao dịch sử dụng đòn bẩy

Theo dữ liệu từ CoinGlass, trong 24 giờ kết thúc ngày 20/01/2026, đã có 182,729 nhà giao dịch bị thanh lý vị thế và tổng số tiền lên đến 1.08 tỷ USD. Trong đó, các lệnh Long chiếm hầu hết với tổng giá trị 1.08 tỷ USD, còn số thanh lý các lệnh Short chỉ ở mức 79.67 triệu USD.

Bitcoin ghi nhận số lệnh Long bị thanh lý trị giá 427.06 triệu USD, trong khi Ethereum xếp sau với 374.47 triệu USD. Lệnh thanh lý lớn nhất trên sàn Bitget là vị thế BTCUSDT_UMCBL, trị giá 13.52 triệu USD. Một số sàn lớn cũng ghi nhận con số đáng chú ý: Hyperliquid có 132.39 triệu USD lệnh Long bị thanh lý, Bybit là 91.35 triệu USD và Binance là 64.08 triệu USD chỉ trong vòng 4 tiếng đồng hồ.

Thanh lý xảy ra khi sàn giao dịch tự động đóng vị thế đòn bẩy của nhà giao dịch do tài sản ký quỹ không đủ để bù lỗ. Khi giá biến động ngược lại với các vị thế dùng đòn bẩy cao, sàn sẽ tự động bán tài sản thế chấp, khiến giá lao dốc và kích hoạt thêm nhiều lệnh gọi ký quỹ nữa, tạo thành hiệu ứng domino.

Nhiều nhà giao dịch nổi tiếng cũng chịu ảnh hưởng nặng. Machi Big Brother, một nhà đầu tư nổi bật, đã bị thanh lý tới 5 lần chỉ trong một ngày. Tổng số lỗ của anh này lên đến 24.18 triệu USD. Ngoài ra, anh còn giữ 2,200 ETH, trị giá 6.67 triệu USD, đang đối diện rủi ro thêm nếu giá Ethereum giảm về 2,991.43 USD.

Dấu hiệu yếu kém kỹ thuật và căng thẳng trên thị trường

Nhiều chỉ báo thị trường đã thể hiện sự căng thẳng vượt ngoài mức giá giảm. Phân tích kỹ thuật cho thấy phần lớn các altcoin đều đang có chỉ số Relative Strength Index (RSI) khung ngày dưới 50, báo hiệu áp lực bán đang chiếm ưu thế. Chỉ số RSI dao động từ 0 đến 100, và dưới 50 là dấu hiệu tâm lý bi quan trên thị trường.

Tỷ lệ thanh lý so với open-interest trong 24 giờ qua cũng đang ở mức cao ở phần lớn thị trường, thể hiện quá trình giảm đòn bẩy rõ rệt. Tỷ lệ này cho thấy phần trăm vị thế mở bị thanh lý và thường tăng vọt trong giai đoạn thị trường bị căng thẳng và bán tháo cưỡng bức.

“Phần lớn các altcoin giao dịch với RSI ngày dưới 50, cho thấy áp lực bán vẫn còn. Ngoài ra, tỷ lệ 24h Liquidations / Open Interest cao trên toàn thị trường, cho thấy rất nhiều nhà giao dịch đã bị thanh lý trong 24 giờ qua. Đây là một môi trường giảm đòn bẩy điển hình, thị trường căng thẳng.”

Những đợt thanh lý liên tục này đã làm hao hụt nguồn vốn của các nhà đầu tư nhỏ lẻ, khiến việc mua lại ở mức giá thấp hơn càng khó khăn. Điều này dễ tạo ra vòng xoáy giảm giá mạnh hơn do số lượng người mua bị thu hẹp trong thời điểm thị trường cần lực cầu để ổn định giá nhất.

Các mối đe dọa về thanh khoản toàn cầu gia tăng, áp lực lên thị trường mạnh hơn

Bên cạnh những thử thách nội tại, các yếu tố vĩ mô cũng làm thị trường biến động mạnh hơn. Thị trường trái phiếu Nhật Bản đã chứng kiến sự thay đổi lớn vào ngày 20/01/2026: lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật kỳ hạn 30 năm bật tăng 25 điểm cơ bản lên 3.86%, còn kỳ hạn 10 năm tăng 8 điểm lên 2.34%. Cả hai con số này đều lập kỷ lục mới của nợ công Nhật hiện đại.

Sự thay đổi về lợi suất này có ảnh hưởng rất lớn. Lợi suất thấp của trái phiếu Nhật từng là nền tảng cho thanh khoản toàn cầu suốt nhiều thập kỷ, tạo điều kiện cho chiến lược “carry trade” – nhà đầu tư vay đồng Yên với lãi suất thấp để đầu tư vào tài sản sinh lời cao hơn, bao gồm cả tiền mã hóa.

Tuy nhiên, khi lợi suất Nhật tăng, chi phí duy trì các vị thế đó đắt đỏ hơn nhiều. Kết quả là dòng tiền có xu hướng quay trở về Nhật, rút khỏi các tài sản rủi ro như crypto. Ngân hàng Trung ương Nhật hiện cũng đối diện lựa chọn khó khăn: nếu kiểm soát lãi suất sẽ làm đồng Yên yếu đi, còn thắt chặt chính sách có thể làm méo mó thị trường hoặc giảm niềm tin nhà đầu tư. Dù lựa chọn thế nào, thanh khoản toàn cầu cũng sẽ bị siết lại.

Thêm vào đó là áp lực từ Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos, nơi các cuộc thảo luận về chính sách có thể làm tăng rủi ro pháp lý. Sự kiện thường niên này thường tạo tác động dây chuyền đến thị trường, nhất là với lĩnh vực crypto vì các tài sản số luôn là tâm điểm giám sát của cơ quan quản lý trên toàn cầu.

Biến động có thể sẽ tiếp diễn trên thị trường crypto

Những yếu tố kỹ thuật yếu, vốn của nhà giao dịch đòn bẩy bị hút cạn và thanh khoản toàn cầu bị thắt chặt đều báo hiệu thị trường còn nhiều bất ổn phía trước. Trong ngắn hạn, biến động có thể tăng mạnh hơn nữa khi nhà đầu tư phải hấp thụ tác động từ lợi suất Nhật Bản tăng và tín hiệu mới từ Davos.

Những nhà giao dịch dùng đòn bẩy cao vẫn rất rủi ro. Khi thị trường xấu đi, sàn sẽ tự động thanh lý vị thế để giảm rủi ro – nhiều khi khiến tài khoản nhà giao dịch về con số 0. Cộng đồng crypto gọi đây là bị “rekt”, nghĩa là “cháy sạch tài khoản”.

Quản trị rủi ro hiệu quả là điều đặc biệt quan trọng khi tỷ lệ thanh lý và stress lên cao. Tuy nhiên, điều kiện thị trường không hấp dẫn cùng việc cạn vốn sẽ hạn chế lực mua, khiến giá tiếp tục chịu áp lực, ít nhất là cho đến khi giá giảm đủ sâu để hút vốn mới hoặc xu hướng vĩ mô được cải thiện.

Vài ngày tới sẽ là thời điểm quyết định liệu thị trường crypto có thể vượt qua cú sốc này hay sẽ tiếp tục chứng kiến các đợt thanh lý mới khi điều kiện tài chính toàn cầu còn nhiều biến động.