Đừng mua vàng trong thời kỳ biến động? Tại sao giá vàng và bạc đồng loạt giảm?

TradingKey - Trong bối cảnh xung đột leo thang giữa Mỹ và Iran, vàng và bạc, vốn từng được coi là "tiền tệ cứng trong thời kỳ hỗn loạn", hiện đã trở thành nạn nhân của kỳ vọng lạm phát gia tăng.

Vào thứ Năm, ngày 19 tháng 3, giá vàng giao ngay ( XAUUSD) đã giảm mạnh 3,5% chỉ trong một ngày, có thời điểm xuyên thủng mốc 4.500 USD và chạm mức thấp nhất trong sáu tuần; giá bạc ( XAGUSD) đã trải qua một phiên giao dịch "tàu lượn siêu tốc", với mức giảm thu hẹp đáng kể sau khi lao dốc 12%, mặc dù vẫn chốt phiên giảm 3,3% vào cuối giờ giao dịch tại New York.

Là các tài sản trú ẩn an toàn truyền thống, vàng và bạc được kỳ vọng sẽ đóng vai trò là công cụ lưu trữ giá trị trong các giai đoạn chiến tranh, lạm phát hoặc thị trường biến động. Vào cuối tháng 1, cả hai đều đạt mức cao kỷ lục mới, nhưng hiện đang trải qua một đợt điều chỉnh kéo dài.

Sự đảo ngược kỳ vọng lãi suất

Logic cốt lõi đằng sau sự sụt giảm mạnh của giá kim loại quý này nằm ở sự tái cấu trúc cơ bản của môi trường lãi suất toàn cầu. Sự tăng vọt của giá năng lượng do xung đột Trung Đông gây ra đã đảo ngược hoàn toàn kỳ vọng của thị trường về triển vọng lạm phát, từ đó phá vỡ sự đồng thuận trước đó về việc cắt giảm lãi suất của các ngân hàng trung ương.

Là tài sản không mang lại lợi suất, sức hấp dẫn của vàng có mối tương quan nghịch biến chặt chẽ với mức lãi suất. Trong môi trường lãi suất thấp, chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng là thấp, thường thu hút dòng vốn trú ẩn an toàn. Ngược lại, khi lãi suất tăng hoặc kỳ vọng cắt giảm lãi suất không thành hiện thực, giá trị của các tài sản có thu nhập cố định như trái phiếu sẽ cải thiện đáng kể, dẫn đến việc bán tháo vàng.

Cú sốc năng lượng do chiến tranh ở Trung Đông gây ra đã khiến các ngân hàng trung ương toàn cầu rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan giữa "chống lạm phát" và "ổn định tăng trưởng". Tuần này, một số ngân hàng trung ương đã phát đi hàng loạt tín hiệu diều hâu, đập tan hoàn toàn ảo tưởng của thị trường về việc cắt giảm lãi suất.

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã duy trì phạm vi lãi suất ở mức 3,5%-3,75% lần thứ hai liên tiếp. Chủ tịch Jerome Powell tuyên bố rõ ràng rằng tình hình Trung Đông đang làm gián đoạn tốc độ hạ nhiệt lạm phát, và Fed có xu hướng cắt giảm lãi suất ít hơn. Trong khi giữ nguyên chính sách, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản thừa nhận rằng tình hình ở Trung Đông đã làm phức tạp thêm triển vọng của chính sách tiền tệ.

Ngân hàng Trung ương Châu Âu không chỉ giữ nguyên lãi suất mà còn hạ dự báo tăng trưởng và nâng dự báo lạm phát, ám chỉ rủi ro lạm phát đình trệ ngày càng tăng. Ngân hàng Trung ương Anh bất ngờ phát đi tín hiệu cứng rắn, tuyên bố rõ ràng rằng họ "sẵn sàng hành động bất cứ lúc nào" để chống lại lạm phát.

"Việc định giá lại này rất quan trọng đối với vàng vì vàng không chỉ được giao dịch dựa trên nỗi sợ hãi," Tracy Schuchart, Chuyên gia kinh tế cao cấp tại NinjaTrader, cho biết. "Nó còn được giao dịch dựa trên chi phí cơ hội của việc nắm giữ một tài sản không có lợi suất, và chi phí đó vừa mới tăng vọt."

"Bạc cũng nhạy cảm tương tự với lãi suất, và khi nhu cầu công nghiệp bị ảnh hưởng trong thời kỳ lạm phát đình trệ, nó thậm chí còn bị tác động mạnh hơn," bà nói thêm. "Nhu cầu trú ẩn an toàn từ Iran chỉ kéo dài khoảng 48 giờ. Chừng nào giá dầu thô còn ở mức cao, việc định giá lại này sẽ vẫn tiếp tục."

Trong khi đó, các dữ liệu kinh tế mới nhất của Mỹ đã củng cố thêm xu hướng này. Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp hàng tuần bất ngờ giảm xuống mức thấp nhất kể từ đầu năm là 205.000, cho thấy thị trường lao động vẫn mạnh mẽ. Do đó, các nhà giao dịch đã hoàn toàn từ bỏ đặt cược vào việc Fed cắt giảm lãi suất vào năm 2026.

Aakash Doshi, Trưởng bộ phận Chiến lược Kim loại và Vàng Toàn cầu tại State Street Global Advisors, lưu ý rằng trước chiến tranh, thị trường kỳ vọng Fed sẽ cắt giảm lãi suất hai lần trong năm nay, nhưng mức định giá thị trường hiện tại phản ánh đầy đủ kỳ vọng về việc "không có đợt nới lỏng nào trong năm nay".

Adrian Ash, một nhà nghiên cứu tại nền tảng giao dịch trực tuyến BullionVault, cũng tin rằng việc trì hoãn đáng kể kế hoạch cắt giảm lãi suất của Fed đã tạo ra một lực cản cơ học đáng kể đối với các kim loại quý.

Điều này phản chiếu diễn biến thị trường sau cuộc xung đột Nga-Ukraine năm 2022, khi giá năng lượng tăng vọt đẩy lạm phát toàn cầu lên cao, khiến vàng giảm giá trong bảy tháng liên tiếp từ tháng 4 đến tháng 10 năm đó. Lịch sử đang lặp lại khi vàng trải qua một vòng định giá lại mới trong bối cảnh kỳ vọng lãi suất toàn cầu bị đảo ngược.

Cơn sốt đầu tư kim loại quý hạ nhiệt

Khi giá vàng tiếp tục trượt dốc, tâm lý thị trường đang chuyển từ sự cuồng nhiệt của năm ngoái sang trạng thái tỉnh táo, với việc các nhà đầu tư cá nhân và chuyên nghiệp đồng thời bước vào chế độ giảm tỷ trọng nắm giữ.

Trong năm qua, các nhà đầu tư cá nhân là động lực chính trong thị trường ETF vàng, nhưng sự nhiệt tình này đang nhanh chóng phai nhạt. Theo dữ liệu từ VandaTrack, SPDR Gold Shares, quỹ ETF vàng lớn nhất thế giới, đã ghi nhận tình trạng bán ròng từ các nhà đầu tư cá nhân trong sáu phiên giao dịch liên tiếp, với doanh số bán ròng lũy kế đạt khoảng 10,5 triệu USD tính đến giữa trưa thứ Năm.

Mặc dù quy mô này vẫn còn khiêm tốn so với mức đỉnh mua vào 36,8 triệu USD trong một ngày của năm ngoái, nhưng sự thay đổi trong hướng đi của thị trường đã gửi đi một tín hiệu rõ ràng rằng nhu cầu phân bổ vào vàng của các nhà đầu tư cá nhân đang suy yếu đáng kể.

Trong khi các nhà đầu tư cá nhân đang cắt giảm nắm giữ, các nhà đầu tư chuyên nghiệp cũng đang điều chỉnh vị thế kim loại quý của họ. Các Cố vấn Giao dịch Hàng hóa (CTA), những người dựa vào thuật toán để xác định xu hướng giá và đã là những người ủng hộ kiên định xu hướng vàng tăng giá trong 6 đến 12 tháng qua, hiện đang cắt giảm mạnh quy mô vị thế thông qua quản trị rủi ro trong bối cảnh thị trường biến động mạnh.

Tom Wrobel, Giám đốc Tư vấn Vốn tại Société Générale, chỉ ra rằng mặc dù nhìn chung các CTA vẫn giữ vị thế mua vàng, nhưng các vị thế của họ đã thu hẹp đáng kể so với các mức trước đó, phản ánh lo ngại của các nhà đầu tư tổ chức về rủi ro thị trường trong ngắn hạn.

Suki Cooper, Trưởng bộ phận Nghiên cứu Kim loại quý Toàn cầu tại Standard Chartered, phân tích rằng có nhiều động lực đằng sau đợt bán tháo của các nhà đầu tư hiện nay.

Một mặt, sự gia tăng đáng kể của giá vàng và bạc trong hai năm qua đã khiến một số nhà đầu tư chốt lời để bù đắp khoản lỗ ở các tài sản khác như cổ phiếu hoặc thậm chí để đáp ứng các lệnh gọi ký quỹ (margin call).

Mặt khác, đồng USD mạnh lên và sự xuất hiện của các cơ hội đầu tư mới, chẳng hạn như cổ phiếu năng lượng, đang chuyển hướng dòng vốn lẽ ra đã chảy vào thị trường kim loại quý. Nhu cầu thanh khoản ở các lĩnh vực khác đã lấn át tầm quan trọng của phí bù rủi ro địa chính trị của vàng.

Triển vọng giá vàng giảm trong ngắn hạn

Kể từ các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran tháng trước, vàng đã giảm giá trong ba tuần liên tiếp, một xu hướng liên quan trực tiếp đến việc đồng USD mạnh lên và lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng.

Lợi suất trái phiếu kho bạc tăng làm tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng không sinh lời, dẫn đến dòng vốn rút ra khỏi thị trường vàng, từ đó đẩy đồng USD lên giá, tạo ra tác động kép đối với vàng. Hiện tượng này phản chiếu diễn biến thị trường sau khi xung đột Nga-Ukraine bùng nổ vào năm 2022, khi vàng trải qua chuỗi giảm giá kéo dài bảy tháng vì những lý do tương tự — chuỗi giảm dài nhất trong lịch sử.

Từ góc độ kỹ thuật, triển vọng ngắn hạn của vàng cũng không mấy lạc quan. Yardeni Research lưu ý rằng giá vàng đã xuyên thủng đường xu hướng tăng ngắn hạn và sau khi tăng quá nhanh và quá xa trong năm nay, hiện đã rơi khỏi kênh xu hướng dài hạn. Nó có khả năng sẽ kiểm tra mức hỗ trợ gần 4.000 USD, tương đương mức giảm gần 14% so với các mức hiện tại.

Tổ chức này cho biết mặc dù ban đầu họ kỳ vọng giá vàng sẽ tăng trong bối cảnh bất ổn địa chính trị, lạm phát gia tăng và nợ nần mở rộng, nhưng họ sẽ xem xét hạ mục tiêu giá vàng cuối năm từ 6.000 USD xuống còn 5.000 USD nếu xu hướng giảm hiện tại tiếp tục kéo dài.

Đối mặt với tình hình thị trường hiện tại, cựu nhân viên của JPMorgan ( JPM), nhà giao dịch kim loại quý Robert Gottlieb đã cảnh báo về việc không nên mù quáng mua bắt đáy vàng, vì biến động thị trường hiện tại đang ở mức cực đoan và có thể xảy ra các đợt bán tháo tiếp theo trước khi biến động thu hẹp và giá cả ổn định trở lại.