Vàng liệu có còn tỏa sáng trong bẫy thanh khoản?

TradingKey - Các tài sản chính toàn cầu đã trải qua một đợt "bán tháo mọi thứ" hiếm hoi vào tuần trước. Sau khi chạm mốc 5.100 USD trong thời gian ngắn, vàng đã đảo chiều mạnh mẽ; bạc và các loại tiền mã hóa chứng kiến sự đầu hàng hoàn toàn của phe mua. Tuy nhiên, đằng sau những biến động bề mặt, dữ liệu mới từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) tiết lộ một dòng chảy ngầm khác biệt đáng kể: dòng vốn chiến lược đang định vị vào các nhịp giảm với quy mô chưa từng thấy trong nhiều thập kỷ.

Bẫy thanh khoản: Tại sao các tài sản trú ẩn an toàn lại suy yếu khi nỗi sợ hãi lên đỉnh điểm?

Đợt điều chỉnh mới nhất của vàng là triệu chứng điển hình của tình trạng thắt chặt thanh khoản. Một đợt bán tháo dữ dội trong nhóm cổ phiếu công nghệ thuộc S&P 500 – dẫn đầu bởi Amazon, công ty có cú sốc chi phí vốn (capex) do AI thúc đẩy đã làm lung lay kỳ vọng lợi nhuận – đã khơi lại những lo ngại về sự đổ vỡ của bong bóng công nghệ. Quá trình thoái vốn lan rộng nhanh chóng: các lệnh thanh lý đòn bẩy trên Bitcoin và bạc đã tràn qua các thị trường phái sinh, buộc các tổ chức phải chuyển sang trạng thái "chỉ giữ tiền mặt".

Trong giai đoạn đầu của bất kỳ cuộc thắt chặt thanh khoản nào, ngay cả các tài sản an toàn cũng trở thành tài sản thế chấp. Khả năng chuyển đổi cao của vàng biến nó thành tuyến phòng thủ đầu tiên cho các lệnh gọi ký quỹ (margin call). Sự phục hồi đồng thời của chỉ số đồng USD và sự sụt giảm của lợi suất trái phiếu Kho bạc đã kể cùng một câu chuyện: dòng vốn không tìm kiếm tài sản, mà đang tìm kiếm tiền mặt. Sự sụt giảm của vàng chưa bao giờ là về các yếu tố cơ bản – đó là sự định giá sai phát sinh từ cơ chế giảm đòn bẩy, chứ không phải sự thay đổi trong niềm tin.

Luân chuyển dòng vốn: Kỷ lục dòng tiền chảy vào ETF, quyền lực định giá thay đổi

Bảng điện tử thị trường trông rất tiêu cực, nhưng dòng tiền của các quỹ lại cho thấy điều ngược lại. Theo WGC, các quỹ ETF vàng toàn cầu đã ghi nhận mức ròng chảy vào kỷ lục 26 tỷ USD trong tháng 1 năm 2026, mức thu hút vốn hàng tháng lớn nhất trong lịch sử.

Chi tiết quan trọng là: dòng tiền đó đến từ đâu. Châu Á chiếm 9,6 tỷ USD, lần đầu tiên vượt qua Bắc Mỹ. Tại Trung Quốc, với thị trường bất động sản và cổ phiếu biến động mạnh, vàng đã lấy lại vị thế trung tâm như một công cụ phòng vệ phân bổ lại tài sản. Tại Ấn Độ, nơi thị trường chứng khoán suy yếu, các dòng vốn chỉ ra một sự luân chuyển rõ ràng – rời bỏ tài sản rủi ro để chuyển sang kim loại quý.

Bắc Mỹ và Châu Âu lại kể một câu chuyện khác. Ở đó, vàng đang đóng vai trò như một loại bảo hiểm tín dụng. Khu vực này đã ghi nhận tháng thứ tám liên tiếp có dòng vốn chảy vào, do nghi ngờ ngày càng tăng về tính độc lập chính trị của Cục Dự trữ Liên bang (Fed). Khi nỗi sợ can thiệp chính sách gia tăng, các nhà đầu tư đang mua vàng để phòng ngừa rủi ro tín dụng đồng USD mang tính hệ thống. Sự lo ngại về thương mại tăng cao – được dấy lên bởi tranh chấp lãnh thổ Greenland – đã giữ cho dòng vốn vào Châu Âu ổn định.

Bước ngoặt vĩ mô: Từ giao dịch lạm phát sang chiến lược suy thoái

Thị trường lao động Mỹ không có sự cải thiện nào vào tuần trước: số lượng việc làm cần tuyển dụng chạm mức thấp nhất trong 5 năm, trong khi số lượng sa thải được công bố tăng vọt 205%. Câu chuyện vĩ mô đã chuyển dịch một cách dứt khoát – từ chống lạm phát sang chuẩn bị cho các tác động.

Sự xoay trục đó giải thích cho làn sóng thanh lý ngắn hạn, nhưng ở cấp độ chu kỳ, nó báo hiệu điều gì đó sâu sắc hơn: Fed có thể không còn lựa chọn nào khác ngoài việc cắt giảm lãi suất nhanh hơn. Một khi thị trường chuyển từ trạng thái hoảng loạn sang việc phản ánh kỳ vọng nới lỏng vào giá, vị thế phòng vệ suy thoái của vàng có xu hướng được định giá lại nhanh chóng.

Nhà đầu tư: Hãy thận trọng

Thị trường vàng hiện nay đang nằm ở một điểm giao thoa hiếm gặp – giữa sự phá vỡ kỹ thuật và sức mạnh cấu trúc. Việc tháo chạy thanh khoản đã làm tăng nhiễu, nhưng luận điểm cốt lõi vẫn nguyên vẹn: những rạn nứt sâu sắc trong tín dụng đồng USD, căng thẳng địa chính trị dai dẳng và nhu cầu ổn định từ Châu Á đều củng cố vị thế dài hạn của kim loại này.

Đối với dòng vốn dài hạn, đợt sụt giảm do hoảng loạn có thể xác định vùng tham gia chiến lược quanh mức 4.400–4.500 USD. Tuy nhiên, với các thước đo biến động như VIX tăng vọt, các giao dịch ngắn hạn đòi hỏi sự thận trọng. Trong các thị trường bị chi phối bởi việc ép bán thay vì các yếu tố cơ bản, kỷ luật – chứ không phải sự liều lĩnh – vẫn là lợi thế bền vững duy nhất.