Bốn tuyến đường sắt quy mô lớn của Việt Nam được đề xuất mở cửa đón vốn quốc tế

Bốn dự án đường sắt tổng vốn khoảng 445.093 tỷ đồng được đề xuất thu hút vốn quốc tế giai đoạn 2026–2030. Tuy nhiên, cần tháo gỡ các rào cản về hiệu quả tài chính và cơ chế chia sẻ rủi ro để tăng tính khả thi.

Bộ Xây dựng đang đề nghị bổ sung 4 dự án đường sắt vào danh sách ưu tiên tìm kiếm nguồn vốn từ nước ngoài trong giai đoạn 2026–2030. Các tuyến được lựa chọn gồm Biên Hòa – Vũng Tàu, TP.HCM – Cần Thơ – Cà Mau, Mụ Giạ – Vũng Áng và Tháp Chàm – Đà Lạt, với tổng nhu cầu vốn lên tới khoảng 445.093 tỷ đồng. Theo định hướng, các dự án sẽ áp dụng mô hình PPP, qua đó mở rộng khả năng huy động nguồn lực xã hội cho phát triển hạ tầng giao thông.

Việc ưu tiên các tuyến đường sắt này được kỳ vọng tạo thêm các trục vận tải có khả năng liên kết những khu vực kinh tế quan trọng, cảng biển và các đầu mối giao thương. Khi được đầu tư đồng bộ, mạng lưới có thể hỗ trợ dịch chuyển một phần hàng hóa và hành khách từ đường bộ sang đường sắt, qua đó cải thiện năng lực vận chuyển, rút ngắn hành trình và góp phần kiểm soát chi phí logistics. Đồng thời, sự tham gia của các nhà đầu tư quốc tế còn có thể mang đến thêm nguồn vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản lý cho ngành đường sắt.

Dù vậy, bài toán huy động vốn cho những công trình có quy mô hàng chục nghìn tỷ đồng vẫn là thách thức đáng kể. Đặc thù đầu tư đường sắt đòi hỏi nguồn vốn ban đầu lớn, thời gian khai thác để thu hồi vốn kéo dài, trong khi khả năng tạo doanh thu trực tiếp của một số tuyến chưa thực sự cao. Vì vậy, để tăng sức hút đối với nhà đầu tư quốc tế, chính sách PPP cần tiếp tục được hoàn thiện, nhất là các quy định về hỗ trợ của Nhà nước và phân bổ rủi ro giữa các bên.