TradingKey - Kể từ năm 2026, với sự mở rộng liên tục của các máy chủ AI, tính toán băng thông cao và các trung tâm dữ liệu, nhu cầu thị trường bộ nhớ toàn cầu đã bùng nổ một lần nữa. Nhu cầu về bộ nhớ DRAM, NAND và HBM tăng vọt, thúc đẩy giá cả đi lên trong bối cảnh chi tiêu vốn của các gã khổng lồ công nghệ dần hồi phục. Micron (MU) Với tư cách là bên hưởng lợi, giá cổ phiếu của hãng đã tăng 28% tính từ đầu năm đến nay (tính đến khi đóng cửa phiên ngày 12 tháng 3).
Với tư cách là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Đài Loan, Micron đã và đang đều đặn mở rộng dấu ấn công nghiệp của mình tại đây. Từ năm 2024 đến năm 2025, hãng đã thâu tóm nhà máy tại Đài Nam của AUO, nhà máy Hậu Lý của AUO Crystal (công ty con của AUO) và nhà máy tại Đài Trung của Glory Innovation để mở rộng quy mô công suất HBM. Đầu năm nay, Micron tiếp tục mở rộng đầu tư vào Đài Loan với kế hoạch mua lại nhà máy Đồng La của PSMC với giá 1,8 tỷ USD nhằm đáp ứng nhu cầu HBM mạnh mẽ từ các trung tâm dữ liệu AI.
Khi Micron định vị Đài Loan là Trung tâm Xuất sắc về DRAM và chuyển trọng tâm sản xuất HBM sang đây, liệu ngành bán dẫn của Đài Loan có được hưởng lợi? Sau những tác động từ thuế quan năm 2026, tại sao Micron lại thâu tóm các cơ sở của PSMC thay vì thoái vốn? Bài viết này cung cấp phân tích chuyên sâu về mối quan hệ chiến lược giữa Micron với TSMC và PSMC, đồng thời liệt kê các công ty trong chuỗi cung ứng bán dẫn Đài Loan dự kiến sẽ được hưởng lợi.
Micron Technology được thành lập vào năm 1978 với mảng kinh doanh cốt lõi là bộ nhớ. Đáng chú ý, Micron là một trong số ít các công ty bán dẫn có khả năng sản xuất hàng loạt đồng thời cả ba công nghệ bộ nhớ chính là DRAM, NAND Flash và NOR Flash, mặc dù hiện tại công ty đang tập trung nghiên cứu và phát triển (R&D) vào HBM3E và HBM4.
HBM là viết tắt của High Bandwidth Memory (Bộ nhớ băng thông cao). Trong khi DRAM truyền thống đặt các chip bộ nhớ nằm phẳng trên bảng mạch in, HBM xếp chồng nhiều lớp chip DRAM theo chiều dọc để tăng hiệu suất truyền tải, giảm tiêu thụ điện năng và thu nhỏ kích thước vật lý.
Micron bắt đầu hoạt động tại Đài Loan từ năm 1994 và đã duy trì sự hiện diện tại đây trong hơn 31 năm. Với tổng vốn đầu tư tích lũy vượt quá 1 nghìn tỷ Đài tệ, đây là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Đài Loan.
Trên toàn cầu, Micron là nhà sản xuất DRAM lớn thứ ba thế giới với thị phần khoảng 25,7%, xếp sau SK Hynix và Samsung. Trong thị trường HBM, Micron đứng sau SK Hynix nhưng vẫn còn khoảng cách xa so với mức thị phần 50%-60% của đối thủ này.
Micron Technology gần đây đã định vị Đài Loan là trung tâm xuất sắc toàn cầu về sản xuất DRAM. Vào tháng 1/2026, Micron thông báo mua lại nhà máy sản xuất wafer P5 của PSMC tại Đồng La, Miêu Lật với giá 1,8 tỷ USD (khoảng 56,9 tỷ Tân Đài tệ), nhằm nhanh chóng mở rộng công suất DRAM và thiết lập các dây chuyền sản xuất HBM back-end. Giao dịch dự kiến sẽ hoàn tất vào quý 2/2026, với đóng góp đáng kể về công suất DRAM bắt đầu từ nửa cuối năm 2027.
Trước đó, ngay từ cuối tháng 1 năm nay, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Micron, ông Sanjay Mehrotra, đã bày tỏ ý định mở rộng đầu tư vào Đài Loan trong cuộc gặp với ông Lại Thanh Đức.
Vào tháng 2/2026, các báo cáo cũng cho thấy Micron có ý định đấu thầu Nhà máy số 5 của Innolux tại Công viên Khoa học Nam Đài Loan, sử dụng mô hình "mua và cải tạo" để rút ngắn chu kỳ xây dựng và nhanh chóng triển khai năng lực đóng gói tiên tiến.
Đến nay, Micron đã hoàn tất các thỏa thuận cung cấp HBM cho cả năm 2026 tại Đài Loan và có kế hoạch sản xuất hàng loạt thế hệ HBM4 tiếp theo vào năm 2026. Công suất của Micron tại Đài Loan hiện chiếm hơn 60% tổng công suất toàn cầu, giúp củng cố hơn nữa mối liên kết giữa chuỗi cung ứng bán dẫn Đài Loan - Hoa Kỳ.
Ngành bán dẫn của Đài Loan đã đạt độ chín muồi, cung cấp một bộ dịch vụ toàn diện từ R&D đến lắp ráp và thử nghiệm. Thúc đẩy bởi nhu cầu cộng hưởng chuỗi cung ứng, nhiều công ty chip đã chọn thiết lập hoạt động tại Đài Loan.
Lấy Micron làm ví dụ: công ty này chủ yếu sản xuất bộ nhớ, nơi lưu trữ dữ liệu được tạo ra trong quá trình tính toán của GPU. Do đó, doanh nghiệp này phải hợp tác với TSMC (TSM) . Micron phải có được các thông số kỹ thuật đóng gói của TSMC để thiết kế bộ nhớ tương ứng, trong khi TSMC phải xác minh độ dày của chip và hiệu suất nhiệt của Micron trước khi tiến hành đóng gói chip AI. Nếu hai thành phần không khớp nhau, chip AI sẽ trở thành phế phẩm.
Tương tự, Micron cũng phải đáp ứng các yêu cầu từ khách hàng lớn của mình là Nvidia. Các dòng (NVDA) GPU của Nvidia yêu cầu các thông số kỹ thuật bộ nhớ cụ thể (như HBM3E hoặc HBM4), và Micron phải thiết kế cũng như sản xuất theo những nhu cầu này. Micron cũng cần phối hợp với các công ty lắp ráp máy chủ hạ nguồn như Quanta, Wistron và Foxconn, thực hiện các điều chỉnh dựa trên các yếu tố như khả năng tản nhiệt của bộ nhớ hoặc kích thước vật lý.
Trên thực tế, toàn bộ Đài Loan hoạt động như một nhà máy sản xuất chip khổng lồ. Bằng cách thiết lập các nhà máy tại Đài Loan, bất kỳ vấn đề nào phát sinh ở bất kỳ giai đoạn sản xuất hoặc thiết kế nào cũng có thể được giải quyết tại chỗ, giúp giảm đáng kể chi phí thời gian đưa sản phẩm ra thị trường.
Micron không chỉ mua lại các nhà máy đúc chip từ PSMC trong năm nay, mà phần lớn hoạt động mở rộng công suất trong quá khứ của hãng cũng được thúc đẩy bởi các thương vụ mua lại. Lý do chính là ngành bán dẫn trưởng thành của Đài Loan, nơi sở hữu hạ tầng khu khoa học toàn diện và nguồn nhân lực sẵn có.
Năm 2013, Micron đã hoàn tất thương vụ mua lại quan trọng nhất trong lịch sử của mình khi mua Elpida — nhà sản xuất DRAM lớn duy nhất của Nhật Bản vào thời điểm đó — với giá khoảng 2,5 tỷ USD (khoảng 75 tỷ Đài tệ). Thương vụ này bao gồm cả công suất từ Rexchip (nay là nhà máy Đài Trung của Micron), liên doanh của Elpida với Powerchip tại Đài Loan. Sự hợp nhất này đã đưa thị phần toàn cầu của Micron lên vị trí thứ hai, chỉ sau Samsung.
Năm 2016, Micron đã tăng tổng công suất DRAM bằng cách mua lại Inotera Memories, nâng tỷ trọng công suất tại Đài Loan lên hơn 60%. Điều này không chỉ củng cố vị thế của Đài Loan như một trung tâm sản xuất DRAM toàn cầu mà còn thiết lập mô hình R&D tại Mỹ và sản xuất hàng loạt tại Đài Loan.
Con đường phát triển này được lựa chọn vì việc xây dựng một nhà máy đúc chip từ đầu mất ít nhất hai đến ba năm, trong khi một thương vụ mua lại có thể hoàn tất chỉ trong vòng sáu tháng, giúp lấp đầy các khoảng trống công suất bộ nhớ hiệu quả hơn. Hơn nữa, các cơ sở hiện có mang lại lợi thế về cơ sở hạ tầng và nhân tài, loại bỏ nhu cầu phải triển khai lại từ đầu.
Bất chấp các rủi ro địa chính trị trong môi trường thuế quan hiện nay, chi phí sản xuất DRAM tổng thể tại Đài Loan vẫn thấp hơn so với tại Hoa Kỳ. Điều này một phần nhờ vào các chính sách ưu đãi thuế cho ngành bán dẫn theo Điều 10-2 của Đạo luật Đổi mới Công nghiệp (phiên bản Đạo luật CHIPS của Đài Loan), cùng với các hỗ trợ hành chính về nguồn nước, điện và đất đai — tất cả đều góp phần vào việc Micron tiếp tục đầu tư.
Vào tháng 8 năm 2025, Micron đã bất ngờ công bố cắt giảm nhân sự tại Trung Quốc, chủ yếu tập trung vào các đội ngũ nhúng chịu trách nhiệm nghiên cứu và phát triển (R&D) cũng như hỗ trợ sản phẩm di động, cùng với các bộ phận kiểm thử và kỹ thuật ứng dụng hiện trường (FAE/AE). Micron tuyên bố nguyên nhân chính là do sự tập trung quá lớn vào công việc liên quan đến sản phẩm di động tại Trung Quốc trong bối cảnh các sản phẩm NAND di động suy yếu kéo dài. Hơn nữa, Micron đã không vượt qua cuộc kiểm tra an ninh mạng của Trung Quốc, dẫn đến việc các nhà điều hành cơ sở hạ tầng thông tin trọng yếu trong nước bị yêu cầu ngừng mua các sản phẩm của Micron, điều này đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến mảng kinh doanh chip máy chủ của hãng tại thị trường Trung Quốc.
Nhìn chung, Micron đã dần thu hẹp quy mô đội ngũ thiết kế DRAM cốt lõi tại Trung Quốc đại lục trong những năm gần đây, đồng thời tăng cường đầu tư vào đóng gói và kiểm thử, một động thái cũng liên quan đến những cân nhắc của công ty về rủi ro địa chính trị.
Khi Micron dần rút lui khỏi thị trường máy chủ Trung Quốc, dấu ấn công nghiệp của hãng đã tập trung về mặt địa lý tại Đài Loan, Nhật Bản và Hoa Kỳ, trong đó Đài Loan đóng vai trò là lõi DRAM, mở rộng sang Nhật Bản, và Hoa Kỳ đóng vai trò là nền tảng R&D. Về mặt sản phẩm, Micron đang chuyển hướng khỏi các phân khúc cấp thấp để hoàn toàn nắm bắt nhu cầu thị trường AI, tăng cường đầu tư vào HBM4 và bộ nhớ máy chủ AI.
Hiện tại, công suất DRAM của Micron tại Đài Loan chiếm hơn 60% tổng công suất toàn cầu, với các cơ sở tại Đài Loan xử lý các tiến trình tiên tiến nhất, chẳng hạn như 1̢, 1̣ và các tiến trình khác. Micron cũng đang thiết lập một nhà máy tại Hiroshima, với kế hoạch sản xuất hàng loạt bộ nhớ HBM sử dụng công nghệ quang khắc cực tím (EUV) dự kiến vào năm 2028. Ngoài ra, công ty đang tận dụng các khoản trợ cấp từ Đạo luật CHIPS của Hoa Kỳ để triển khai các dự án xây dựng quy mô lớn trong nước.
Micron đã xây dựng bản thiết kế công nghiệp toàn cầu của mình bằng cách thiết lập Đài Loan làm lõi DRAM, Singapore làm lõi NAND và Hoa Kỳ làm nền tảng R&D, trong khi sử dụng Ấn Độ và Trung Quốc làm xương sống cho khâu đóng gói và kiểm thử.
Vào tháng 4/2025, ông Trump đã lần đầu tiên vung ra vũ khí thuế quan, thậm chí đe dọa áp thuế nhập khẩu lên tới 100% đối với chip từ Đài Loan nhằm buộc ngành sản xuất bán dẫn phải quay trở lại Mỹ. Tại thời điểm đó, những lo ngại của thị trường về làn sóng "phi Đài Loan hóa" trong ngành bán dẫn đã lên đến đỉnh điểm.
Hiện tại vào năm 2026, sau khi kết thúc các cuộc đàm phán giữa Đài Loan và Mỹ, phía Mỹ đã áp dụng hệ thống hạn ngạch cho Đài Loan dựa trên nguyên tắc "đầu tư để được miễn thuế". Theo thỏa thuận đạt được giữa hai bên, các nhà sản xuất chip Đài Loan đang xây dựng nhà máy tại Mỹ có thể nhập khẩu chip và tấm wafer miễn thuế với số lượng lên tới 2,5 lần công suất dự kiến trong giai đoạn xây dựng. Sau khi chính thức đi vào sản xuất, hạn ngạch nhập khẩu miễn thuế sẽ được điều chỉnh thành 1,5 lần tổng công suất của nhà máy tại Mỹ. Những lô chip nhập khẩu vượt quá hạn ngạch này sẽ phải chịu mức thuế suất ưu đãi thấp hơn.
Trong bối cảnh đó, liệu Micron có còn đối mặt với rủi ro rời bỏ Đài Loan để chuyển sang Mỹ hay không?
Xét đến việc Micron đã bám rễ tại Đài Loan suốt 30 năm với khoản đầu tư 1,2 nghìn tỷ Tân Đài tệ, những chi phí chìm này rất khó để bù đắp bằng các khoản trợ cấp ít ỏi từ Đạo luật Chip của Mỹ. Sự hiện diện của Micron tại Đài Loan bao gồm bốn cơ sở sản xuất cốt lõi và hơn 10.000 nhân viên, chiếm hơn 60% năng lực sản xuất toàn cầu của hãng. Bất kỳ sự cân nhắc nào của Micron về việc rút khỏi Đài Loan đều đòi hỏi phải tính toán không chỉ quy mô tài sản tại đây mà còn cả việc liệu chuỗi cung ứng hoàn thiện mà hãng đã xây dựng có thể tái thiết được hay không. Việc xây dựng lại hệ sinh thái này để đạt được quy trình khép kín từ thiết kế đến sản phẩm cuối cùng như hiện tại mà không rời khỏi Đài Loan sẽ tiêu tốn đáng kể thời gian và đòi hỏi phải điều chỉnh lại mối quan hệ với các đối tác thượng nguồn và hạ nguồn.
Nếu Micron muốn duy trì lợi thế về hiệu suất sản xuất và biên lợi nhuận gộp, họ không thể rời bỏ Đài Loan. Điều này là do sự tập trung dày đặc của ngành bán dẫn Đài Loan và khối tài sản khổng lồ của Micron tại khu vực này. Thứ nhất, khoảng cách địa lý trong chuỗi cung ứng bán dẫn của Đài Loan là cực kỳ ngắn, khiến chi phí liên lạc, logistics và tích hợp gần như không đáng kể. Thứ hai, nhờ mật độ ngành và cơ sở hạ tầng phát triển tốt, các hoạt động thâu tóm và xây dựng cơ sở vật chất của Micron tại Đài Loan đã giúp rút ngắn đáng kể thời gian đưa sản phẩm ra thị trường, cho phép hãng nắm bắt các chu kỳ bán dẫn trước các đối thủ cạnh tranh. Ngoài ra, Micron còn tận dụng được lợi thế về nguồn nhân tài ổn định với chi phí thấp tại Đài Loan.
Ngay cả khi hệ sinh thái của Micron tại Đài Loan có khả năng được tái thiết tại Mỹ, chi phí thời gian cho việc rút khỏi Đài Loan và quay trở lại Mỹ là quá lớn so với khả năng chịu đựng của công ty. Bất kỳ sự chậm trễ nào trong sản xuất cũng sẽ tạo cơ hội cho các đối thủ vượt mặt Micron về công nghệ quy trình tiên tiến, dẫn đến mất thị phần. Với sự bùng nổ nhu cầu chip AI hiện nay đang thúc đẩy nhu cầu về HBM, Micron đang nằm trong cuộc cạnh tranh khốc liệt với Samsung và SK Hynix; do đó, hãng không thể để xảy ra bất kỳ khoảng thời gian ngừng hoạt động nào.
Bất chấp những hệ lụy từ thuế quan và sự không chắc chắn về các rủi ro địa chính trị trong tương lai, Micron đã chọn mở rộng đầu tư tại Đài Loan vào đầu năm 2026, triển khai tiến trình 1γ tiên tiến. Điều này thể hiện cam kết thậm chí còn sâu sắc hơn với Đài Loan, làm tăng chi phí chìm nếu rút lui và đưa ra một lý do thực tế khác giải thích tại sao Micron khó có khả năng "rời bỏ" Đài Loan trong ngắn hạn.
Thương vụ thâu tóm nhà máy wafer Đồng La của PSMC trị giá 1,8 tỷ USD có sự khác biệt so với các giao dịch trước đây; thương vụ này nhằm mục đích chuyển đổi cơ sở thành dây chuyền sản xuất tiền kỳ chuyên dụng và đóng gói hậu cần HBM tiên tiến, từ đó tăng gấp đôi công suất cho các loại chip HBM hiện đại nhất.
Mặc dù việc xây dựng nhà máy tại Mỹ nhận được trợ cấp từ Đạo luật Chip, nhưng khó khăn trong việc đạt được lợi nhuận cao hơn nhiều so với tại Đài Loan do mốc thời gian sản xuất hàng loạt và chi phí vận hành. Một vấn đề đáng chú ý là Đạo luật Chip thường yêu cầu các dự án xây dựng quy mô lớn phải ký kết Thỏa thuận Lao động Dự án (PLA), vốn ưu tiên các thành viên công đoàn và loại trừ các nhà thầu không thuộc công đoàn. Điều này làm trầm trọng thêm các vấn đề về lao động: các dự án xây dựng siêu nhà máy trước đây của Micron tại New York và Idaho đã bị trì hoãn do đàm phán với công đoàn. Hơn nữa, so với Đài Loan, Mỹ không chỉ có chi phí nhân công cao hơn mà còn đối mặt với tình trạng "khan hiếm nhân tài": các công đoàn Mỹ có sự phân công lao động cực kỳ cứng nhắc và tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng công nhân lành nghề có kinh nghiệm xây dựng phòng sạch.
Khi Micron tiếp tục chuyển trọng tâm sang Đài Loan, các lợi thế tích hợp của ngành bán dẫn Đài Loan sẽ ngày càng trở nên nổi bật. Việc Micron triển khai quy trình 1γ tiên tiến nhất của mình cho hoạt động R&D và sản xuất hàng loạt tại Đài Loan sẽ đảm bảo vị thế dẫn đầu của hòn đảo này trong ngành bán dẫn.
Ngoài ra, đối với các nhà cung cấp trong chuỗi cung ứng địa phương, sự gia tăng nhu cầu của Micron sẽ tạo ra các cơ hội tăng trưởng và mở ra con đường tiếp cận thị trường quốc tế, thúc đẩy hệ sinh thái bán dẫn Đài Loan - Hoa Kỳ.
Danh mục | Nhà cung cấp |
Đối tác chiến lược | TSMC (2330), PSMC (6770) |
OSAT (Dịch vụ gia công lắp ráp và kiểm thử bán dẫn) | ASE Technology Holding (3711), Powertech (6239) |
Cung cấp chất nền (Substrate) | Unimicron (3037), Nan Ya PCB (8046), Kinsus (3189) |
Dịch vụ cơ sở vật chất và cung ứng vật tư | Acter (5536), L&K Engineering (6139), Kinik (1560) |
Đối thủ cạnh tranh trong ngành | Nanya Technology (2408), Winbond (2344), Transcend (2451), Apacer (8271) |
PSMC (6770): Công ty sẽ bán nhà máy Tongluo P5 cho Micron vào năm 2026, nhận giấy phép chuyển giao công nghệ DRAM tiên tiến của Micron và chuyển đổi thành một xưởng đúc chip AI chuyên dụng. Công ty sẽ thiết lập các dây chuyền dành riêng cho Micron để cung cấp dịch vụ xử lý sau chế tạo wafer (PWF) cho HBM. Sự chuyển đổi này biến PSMC từ một đối thủ cạnh tranh thành nhà cung cấp wafer ưu tiên của Micron, gắn liền sự phát triển của mình với thành công của Micron.
TSMC (2330): Là xưởng đúc chip AI cốt lõi duy nhất trên thế giới, việc mở rộng HBM của Micron tại Đài Loan đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ với công nghệ CoWoS của TSMC. Do đó, TSMC sẽ được hưởng lợi từ việc mở rộng công suất HBM của Micron. Thị phần HBM của Micron càng cao, tỷ lệ khai thác công suất đóng gói tiên tiến của TSMC càng ổn định.
OSAT: ASE Technology Holding (3711) và Powertech (6239) là những doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực kiểm thử và đóng gói bộ nhớ. Các công ty này có hợp đồng gia công dài hạn cho các sản phẩm bộ nhớ của Micron và sẽ được hưởng lợi từ việc gia tăng đơn đặt hàng.
Các nhà cung cấp chất nền: Unimicron (3037), Nan Ya PCB (8046) và Kinsus (3189) đều cung cấp chất nền HBM cho Micron. Trong đó, Unimicron đã ký hợp đồng cung ứng 3 năm với Micron, và tất cả các doanh nghiệp này đều kỳ vọng sẽ được hưởng lợi từ việc mở rộng của Micron.
Các nhà cung cấp thiết bị và kỹ thuật hạ tầng: Acter (5536) và L&K Engineering (6139) là các nhà thầu hạ tầng địa phương sẽ hưởng lợi từ nhu cầu xây dựng phòng sạch và kỹ thuật cơ điện tại các cơ sở của Micron ở Đài Trung và Đồng La; Kinik (1560) cung cấp các thành phần silicon có độ tinh khiết cao cần thiết cho quá trình sản xuất của Micron.
Nanya Technology (2408) là nhà sản xuất chip DRAM lớn thứ hai của Đài Loan. Khác với Micron tập trung vào thị trường chip AI, mảng kinh doanh cốt lõi của Nanya là sản xuất bộ nhớ DDR4/DDR5 thông thường. Khi Micron rút khỏi thị trường phân khúc thấp để chuyển sang chip cao cấp, khoảng trống này tạo cơ hội cho Nanya Technology giành thêm được nhiều đơn hàng.
Winbond (2344) tập trung vào DRAM và Flash chuyên biệt, trong khi Transcend (2451) và Apacer (8271) có vị thế vững chắc trong các module công nghiệp và tiêu dùng. Việc Micron rút khỏi thị trường phân khúc thấp tương tự cũng để lại không gian thị trường cho các công ty này.