Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và Ngân hàng trung ương Anh (BoE) có thể hoạt động trong các nền kinh tế khác nhau, nhưng các cuộc họp trong tuần này đã đưa ra một thông điệp tương đồng đáng chú ý: rủi ro lạm phát đang dần quay trở lại đúng lúc tăng trưởng đang mất đà, tạo niềm tin rằng kịch bản đình lạm có thể đang hình thành phía sau hậu trường.
Cả hai ngân hàng trung ương đều giữ nguyên lãi suất, phù hợp với sự đồng thuận rộng rãi, nhưng giọng điệu ẩn sau các quyết định đó lại tiết lộ một thực tế phức tạp hơn. Thật vậy, các nhà hoạch định lãi suất không chỉ đang quản lý quá trình giảm phát; họ hiện đang đối mặt với một xung lực lạm phát mới, chủ yếu do năng lượng, trong bối cảnh nền kinh tế của họ bắt đầu chậm lại.
Sự kết hợp đó tạo ra một tình thế khó chịu và ngày càng quen thuộc.
Tại ECB, Christine Lagarde thừa nhận rằng giá năng lượng cao hơn sẽ giữ lạm phát ở mức cao hơn mục tiêu trong ngắn hạn, đồng thời cảnh báo rằng rủi ro đối với tăng trưởng đang nghiêng về phía giảm. Thêm vào đó, niềm tin kinh doanh đang suy yếu, chuỗi cung ứng đang chịu áp lực, và triển vọng chung trở nên rất không chắc chắn.
Bên kia eo biển Manche, Andrew Bailey cũng đưa ra giọng điệu thận trọng tương tự, nhưng với sự nhấn mạnh rõ ràng hơn. “Bà già” đã đi xa hơn khi nhấn mạnh rủi ro lạm phát có thể trở nên ăn sâu, đặc biệt thông qua các tác động vòng hai đối với tiền lương và giá cả. Mối quan ngại đó không chỉ thể hiện trong ngôn ngữ mà còn trong kết quả bỏ phiếu (8-1), với một nhà hoạch định chính sách đã kêu gọi tăng lãi suất (Huw Pill).
Trong cả hai trường hợp, nguồn gốc của vấn đề phần lớn giống nhau: sự tăng vọt của giá năng lượng, được khuếch đại bởi căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông, đang đẩy lạm phát tăng trở lại. Nhưng khác với các đợt sóng lạm phát trước đây, đợt này đến vào thời điểm nhu cầu trong nước đang giảm sút và tăng trưởng đang chịu áp lực.
Điều đó khiến các ngân hàng trung ương gần như không còn nhiều không gian để điều chỉnh.
Cả ECB và BoE đều chưa sẵn sàng thắt chặt chính sách một cách quyết liệt trong bối cảnh nền kinh tế chậm lại. Đồng thời, cả hai cũng không muốn nới lỏng. Thực tế, BoE đã làm rõ rằng một phần chiến lược hiện nay của họ đơn giản là không cắt giảm lãi suất như dự kiến trước đây, thực chất thắt chặt điều kiện tài chính thông qua kỳ vọng thay vì hành động.
Về phần mình, ECB đang áp dụng cách tiếp cận thận trọng hơn, nhấn mạnh sự linh hoạt và từ chối cam kết trước với bất kỳ lộ trình lãi suất cụ thể nào. Nhưng thông điệp cơ bản là tương tự: các nhà hoạch định chính sách đang chờ đợi, quan sát và hy vọng rằng cú sốc lạm phát hiện tại sẽ không lan rộng.
ECB và BoE đang đối mặt với cùng một tình thế tiến thoái lưỡng nan, và không bên nào có giải pháp rõ ràng. Lạm phát đang tăng trở lại, tăng trưởng suy yếu, và giá năng lượng đang chi phối cả hai mặt của phương trình.
Hiện tại, cả hai ngân hàng đều thận trọng đứng ngoài lề. Nhưng nếu lạm phát chứng tỏ dai dẳng hơn, hoặc nếu các tác động vòng hai bắt đầu phát huy, lập trường đó có thể sớm bị thử thách.