Gián điệp tiền điện tử bị cáo buộc của Iran chỉ trả 1,379 USD để lấy bí mật của Israel

Các công tố viên Israel vào ngày thứ Sáu đã truy tố Eli Lavon, một công dân Mỹ 21 tuổi, với cáo buộc làm gián điệp cho tình báo Iran để đổi lấy khoảng 1,379 USD bằng tiền điện tử. Vụ việc cho thấy cách Iran sử dụng crypto để tuyển dụng ngày càng trở nên linh hoạt, giống như thuê người làm từng nhiệm vụ nhỏ.

Lavon được cho là người Mỹ đầu tiên bị truy tố trong làn sóng gián điệp ở Israel, với ít nhất 60 người bị khởi tố kể từ năm 2023 đến nay. Trong nhiều trường hợp, động cơ của những người này không phải là lý tưởng mà chính là các khoản thanh toán nhỏ nhận được.

Một tin tuyển dụng, ba chiếc điện thoại và 1,379 USD

Theo cáo trạng, Lavon đã trả lời một tin tuyển dụng được đăng trên Telegram vào tháng 11/2025 khi đang tới thăm gia đình ở Mỹ. Sau khi trở về Israel, một người liên hệ từ phía tình báo Iran bắt đầu giao nhiệm vụ cho anh này.

Anh ta bị cáo buộc đã quay phim một tòa nhà bỏ hoang và một cửa hàng tạp hóa ở Jerusalem. Ngoài ra, Lavon còn để lại các vật chứng quy ước bí mật, bao gồm một USB được quấn bên trong tờ tiền 50 shekel.

Tiền điện tử được chuyển đến theo từng đợt nhỏ, lúc đầu vài trăm USD, sau đó thêm khoảng 518 USD từ một người liên hệ thứ hai. Tuy nhiên, những thông tin thu thập được lại có giá trị phục vụ quân sự thực tế. Một số địa điểm từng được các bị cáo quay phim đã bị tên lửa Iran tấn công sau đó.

Bị bắt giữ vào ngày 09/06/2026, Lavon đối mặt với hai cáo buộc liên hệ với điệp viên nước ngoài và 14 cáo buộc chuyển giao thông tin cho kẻ thù.

“Bản cáo trạng này cho thấy cách các cơ quan tình báo nước ngoài đang lợi dụng không gian kỹ thuật số để phát hiện, tuyển dụng và điều hành người từ trong nội bộ Israel…” Bà Ronit Shentzer Yaakobi, thuộc Văn phòng công tố quận Jerusalem, chia sẻ trong một thông cáo.

Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật những tin tức mới nhất

Tuyển dụng qua crypto: Từ gián điệp đến phá hoại

Cách vận hành này không chỉ dừng lại ở việc do thám. HAYI, một nhóm xuất hiện trên mạng vào tháng 03/2026, đã tuyên bố thực hiện 17 vụ phóng hỏa và phá hoại tại bảy nước châu Âu. Phân tích cho rằng nhóm này thực chất do các đối tượng liên quan đến Iran kiểm soát, sử dụng người được thuê với những nhiệm vụ đơn lẻ rồi loại bỏ.

Cảnh sát Anh đã bắt giữ ít nhất 28 người chỉ liên quan đến các vụ tấn công ở London. Một thiếu niên ở Bỉ được cho là đã nhận tiền để thực hiện vụ phóng hỏa tại Antwerp sau đó được HAYI nhận trách nhiệm. Một thanh niên khác bị truy tố vì đốt một giáo đường Do Thái ở London còn cho biết, cậu không hề biết tòa nhà đó là gì.

Mỗi nhiệm vụ đều giống như việc làm tự do: nhiệm vụ được giao qua các ứng dụng phổ biến, mỗi lần hoàn thành là nhận được tiền và người làm thì hoàn toàn không nắm được toàn bộ kế hoạch. Các nhà nghiên cứu gọi đây là một dạng “chiến tranh lai”, vì những người trung gian nhận tiền đã làm mờ mọi liên hệ với các tổ chức hay cơ quan nhà nước đứng sau.

Yếu tố kinh tế đã khiến cách làm này khác biệt với hình thức tài trợ khủng bố truyền thống. Khi OFAC phong tỏa 134 ví tiền điện tử bị cáo buộc liên quan đến ISIS-K vào ngày 01/07/2026, các nhà phân tích đã truy vết tổng cộng khoảng 1.4 triệu USD được gửi vào các ví này từ năm 2023 đến nay. Số tiền Lavon nhận được chỉ tương đương khoảng 1/1,000 số đó, nhưng Tether vẫn đóng băng 131 ví bị cấm chỉ sau một ngày.

Nói cách khác, các mạng lưới lớn giờ đã bị lộ diện. Các tòa án đã sử dụng bằng chứng onchain để kết án tài trợ khủng bố, và các cuộc điều tra vào mạng lưới crypto liên quan đến Iran từng phát hiện dòng tiền lên đến hàng tỷ USD.

Khoản tiền khoảng 500 USD cho mỗi việc chỉ là “hạt cát”, và lỗ hổng này gần như chưa được các nhà lập pháp Mỹ đề cập đến khi bàn về các kẽ hở tài chính phi pháp.

Liệu những công cụ giám sát blockchain vốn được xây dựng cho các giao dịch lớn có thể phát hiện được các khoản chuyển nhỏ lẻ hay không, đó có thể là yếu tố quyết định tốc độ phá vỡ các mạng lưới kiểu này trong tương lai.