Justin Bons, nhà sáng lập và Giám đốc Đầu tư của Cyber Capital, đã kêu gọi loại bỏ Charles Hoskinson khỏi Cardano trong một bài đăng lan truyền trên X. Hành động này đã vấp phải chỉ trích gay gắt từ cộng đồng những người ủng hộ, cho rằng anh đang lan truyền FUD và gây hoang mang cho toàn bộ hệ sinh thái này.
Dưới đây là chi tiết về phát biểu của Bons, lý do khiến cộng đồng Cardano phản ứng mạnh mẽ như vậy, và ý nghĩa của vụ việc này đối với cơ chế quản trị của mạng lưới trong thời gian tới.
Cardano has to kick @IOHK_Charles out!The final straw is attempting to centralize governance discussion within a moderated Discord serverIOHK failed to deliver; ADA's max capacity is 23 TPS in 2026: Actions speak louder than wordsStakeholder governance was made for this! ✊
— Justin Bons (@Justin_Bons) June 16, 2026
Justin Bons là nhà sáng lập kiêm Giám đốc Đầu tư của Cyber Capital, một quỹ đầu tư crypto lâu đời nhất châu Âu. Trong một bài đăng vào thứ Ba gây xôn xao mạng xã hội, anh đã kêu gọi loại bỏ người sáng lập Cardano, Charles Hoskinson, do đề xuất chuyển các thảo luận quản trị sang server Discord có kiểm duyệt.
Bons cũng chỉ trích IOHK vì chưa cải thiện được khả năng mở rộng của Cardano. Theo tính toán của anh, với giới hạn kích thước block và thời gian tạo block là 20 giây như hiện tại, Cardano sẽ chỉ đạt tối đa khoảng 23 giao dịch mỗi giây vào năm 2026.
“IOHK đã không làm được điều cần thiết; khả năng tối đa của ADA chỉ là 23 TPS,” anh cho biết.
Đề xuất của Hoskinson nhằm hướng tới việc nâng cấp mô hình quản trị của Cardano trong giai đoạn Voltaire. Hoskinson đã lấy ví dụ về sự thành công của cộng đồng Discord của dự án Midnight – nơi được quản lý chặt chẽ và ít tranh cãi độc hại – làm hình mẫu cho các cuộc thảo luận chiến lược nghiêm túc trước khi đại diện được ủy quyền (DReps) tiến hành bỏ phiếu on-chain.
Mục tiêu là giảm bớt tiếng ồn và sự lan truyền của thuật toán trên X, nơi các cuộc tranh luận về quản trị thường lấn át mọi nội dung và thu hút nhiều ý kiến trái chiều từ bên ngoài. Tuy nhiên, theo Bons, việc này có thể gây ra rủi ro kiểm duyệt nội dung và tạo điều kiện cho các nhóm thân IOHK chi phối, thậm chí phủ quyết các thảo luận quan trọng trong cộng đồng.
Theo dõi chúng tôi trên X để luôn cập nhật tin tức mới nhất
More comments on Discord https://t.co/xLTUhh64Ku
— Charles Hoskinson (@IOHK_Charles) June 16, 2026
Anh cũng liên hệ đến các cuộc “đấu tranh” ban đầu của Bitcoin trên những diễn đàn như Bitcointalk và Reddit. Bons cảnh báo rằng môi trường có nguy cơ kiểm duyệt cao thường sẽ dập tắt ý kiến trái chiều và dồn quyền lực vào một nhóm nhỏ, đây chính là “cái giá quá đắt” mà bất kỳ mạng lưới phi tập trung nào cũng không nên đánh đổi.
“Vấn đề cốt lõi ở đây là: Khi ép buộc việc này và bỏ phiếu KHÔNG cho những đề xuất không được thảo luận trên Discord, họ đang tập trung hóa tất cả thảo luận vào một nơi do một nhóm kiểm soát. Điều này trao cho nhóm thân IOHK quyền kiểm duyệt thật sự với nội dung thảo luận. Và đây cũng chính là nguyên nhân khiến BTC đi xuống vì quyền kiểm soát các diễn đàn như Bitcointalk và r/bitcoin,” Bons chia sẻ.
Bài đăng của Bons đã dấy lên làn sóng tranh luận, cho thấy sự chia rẽ sâu sắc trong cộng đồng Cardano. Nhiều người ủng hộ cho rằng Bons chỉ đang lan truyền cảm giác sợ hãi, không chắc chắn, hoài nghi (FUD) mà không mang lại giá trị xây dựng nào cho hệ sinh thái trong thời điểm quản trị quan trọng này.
Một trong những người đầu tiên lên tiếng bảo vệ kế hoạch chuyển sang Discord là CardanoRami, đồng sáng lập Snek, người chia sẻ sự bức xúc chung của cộng đồng. Theo anh, phần lớn người dùng “cực kỳ mệt mỏi khi dòng thời gian liên tục bị lấp đầy bởi các đề xuất quản trị, tranh luận và những DRep được tag”, và anh mong muốn cộng đồng quay lại những cuộc thảo luận về sản phẩm, dApp và phát triển hệ sinh thái hơn.
Sau đó, các ý kiến phản đối Bons ngày càng thẳng thắn hơn. Đại diện hiến pháp Cardano – CashAnvil đã chỉ trích mạnh mẽ, nói thẳng rằng Bons “không đóng góp gì cho hệ sinh thái Cardano ngoài việc lan truyền FUD.” Anh cũng bác bỏ bất cứ nỗ lực nào muốn áp đặt cho holder ADA phải làm gì và cho rằng đó là sự can thiệp không cần thiết vào cộng đồng tự vận hành như hiện tại.
“Cá nhân bạn chưa từng đóng góp gì tích cực cho Cardano ngoài những chỉ trích, FUD và các bài đăng tiêu cực. Tất cả chỉ để thu hút sự chú ý ngắn hạn, có thể làm bạn cảm thấy giá trị bản thân, điều mà ngoài đời thật bạn có vẻ không đạt được,” một người dùng khác phê phán.
Cardano community please READ! Do you know why people say the Cardano community is the most “problematic” in crypto?Because it’s one of the few communities that’s actually made up of real people.Real people disagree. Real people debate. Real people challenge ideas.That’s…
— Dr. Cuadrado, PharmD (@CuadradoDeFi) June 16, 2026
Tuy vậy, không phải ai cũng phản đối hoàn toàn. Có người chọn góc nhìn trung hòa hơn, gợi nhớ cộng đồng Cardano từng châm chọc Solana vì vận động theo phong cách “nhóm kín Discord”. Dù anh cũng nêu lên lo ngại về việc Discord có thể hạn chế ý kiến trái chiều, anh vẫn mở lòng với giải pháp trung lập – chẳng hạn như có các đơn vị độc lập như Intersect tham gia điều phối.
Một số người lại cho rằng việc chuyển sang Discord là điều đúng đắn để thảo luận chuyên nghiệp và nghiêm túc hơn; họ khẳng định rằng Discord giúp “kiểm soát nội dung tốt hơn”, tránh để các tranh luận bị biến thành hỗn loạn như “bãi thú hoang” trên các nền tảng công cộng như X.
“Đánh dấu lịch – lần này tôi lại đồng ý với Justin Bons! Bạn hoặc ủng hộ phi tập trung, hoặc không. Nhưng bạn không thể khóc lóc chỉ vì phi tập trung không đi theo ý mình. Quyết định là ở bạn ngay từ đầu, chứ không phải đến khi không vừa ý mình mới than phiền,” một người dùng chia sẻ.
I think Charles has crossed a line here.In today's AMA, he first references people who are "transcribing 400 hours of AMAs looking for scandal" and people bringing up the Japanese voucher sale and AngelShares issue. That's clearly a reference to the research I've been…
— Thomas Braziel (@Bkclaims) June 16, 2026
Tập này nêu bật những thách thức dai dẳng của Cardano. Mạng lưới này thường bị chỉ trích vì mức độ áp dụng trong thực tế còn hạn chế, khả năng xử lý giao dịch chưa cao và các vấn đề trong quản trị. Điều này diễn ra ngay cả khi Cardano chuẩn bị cho các đề xuất gọi vốn quan trọng và những nâng cấp kỹ thuật sắp tới, như Ouroboros Leios dự kiến ra mắt trong vài tháng tới.
Đăng ký kênh YouTube của chúng tôi để xem các chuyên gia và phóng viên chia sẻ góc nhìn chuyên sâu.