Sàn giao dịch crypto lớn nhất Ba Lan sụp đổ, và không ai có thể tìm ra người đang giữ chìa khóa

Khủng hoảng rút tiền tại Zondacrypto khiến hàng triệu USD của khách hàng bị đóng băng tại sàn giao dịch crypto lớn nhất Ba Lan. Công ty đưa ra ví lưu trữ 4,500 BTC để chứng minh khả năng thanh toán, nhưng không ai tại Zondacrypto có thể kiểm soát số coin này.

Khóa riêng này thuộc về nhà sáng lập Sylwester Suszek, người đã bán lại sàn vào năm 2021 và biến mất kể từ tháng 03/2022. Hiện tại, các cơ quan quản lý, công tố viên và cả Thủ tướng Ba Lan đều đang chú ý sát sao đến công ty này.

Khởi đầu khủng hoảng rút tiền tại zondacrypto

Vấn đề chậm rút tiền xuất hiện lần đầu vào tháng 12/2025. Người dùng phản ánh trên kênh Telegram chính thức của sàn rằng tiền của họ bị kẹt ở trạng thái chờ xử lý nhiều ngày liền. Ban quản lý khi đó lý giải do lượng người dùng tăng cao và cập nhật giao thức bảo mật mới.

Đến cuối tháng 03/2026, số lượng khiếu nại tăng vọt. Trang whistleblower zonda-alert.pl được lập ra để tập hợp ý kiến khách hàng. Đồng thời, các nhà phân tích blockchain cũng bắt đầu công bố dữ liệu xác thực.

Lượng Bitcoin (BTC) lưu trữ hàng tháng trong các ví nóng mà cộng đồng biết của zondacrypto đã lao dốc từ 55.7 BTC xuống chỉ còn 0.086 BTC trong giai đoạn từ tháng 08/2024 đến tháng 04/2026, giảm tới 99.7%.

Zondacrypto từng xử lý lượng lớn giao dịch crypto từ các nhà đầu tư nhỏ lẻ tại Ba Lan. Việc đóng băng kéo dài ảnh hưởng trực tiếp đến hàng trăm ngàn khách hàng một lúc.

Khóa riêng biến mất và nhà sáng lập không rõ tung tích

CEO Przemysław Kral lên tiếng về các cáo buộc vào ngày 17/04. Ông nhắc đến một ví chứa khoảng 4,500 BTC với giá trị khoảng 330 triệu USD. Theo Kral, đây là bằng chứng cho thấy sàn vẫn đủ khả năng thanh toán cho khách hàng.

Tuy nhiên, lập luận này sụp đổ nhanh chóng khi chính Kral thừa nhận zondacrypto không thể truy cập số coin này. Khóa ví riêng chỉ mình Suszek nắm giữ, và ông đã không bàn giao lại khi bán sàn vào năm 2021.

Kể từ tháng 03/2022, Suszek không xuất hiện trước công chúng nữa và không ai liên hệ được. Báo chí Ba Lan cùng các thám tử tư đã đi tìm thông tin khắp châu Âu nhưng vẫn chưa xác định được tung tích ông ấy.

Một cuộc điều tra khác hiện cũng nhắm vào chính Suszek. Ngay cả gia đình ông cũng không thể xác minh Suszek còn sống. Thực tế, một ví mà không ai kiểm soát thì cũng như ví rỗng đối với khách hàng.

Các nhà phân tích độc lập tại Recoveris theo dõi được 511 giao dịch chuyển tiền từ ví của zondacrypto đến một địa chỉ gửi tiền trên Kraken. Tổng số tiền chuyển từ tháng 12/2025 tới tháng 04/2026 vượt 21 triệu USD.

Kral bác bỏ các thông tin này và đe dọa kiện pháp lý. Việc thiếu minh bạch quanh các giao dịch này lại càng khiến khách hàng thêm mất lòng tin.

Khủng hoảng chính trị toàn quốc

Vụ việc liên tục xuất hiện trên các kênh tin tức lớn nhất ở Ba Lan những ngày gần đây. Truyền hình, đài phát thanh và các tờ báo lớn đều đưa tin nóng về từng diễn biến mới nhất.

Thủ tướng Donald Tusk đã tăng thêm áp lực vào ngày 18/04 khi phát biểu trước quốc hội rằng zondacrypto từng tài trợ cho các chính trị gia bỏ phiếu phản đối quy định quản lý thị trường crypto. Ông Tusk còn cho rằng sàn này có liên kết với Nga.

Những đảng lớn nhất tại Quốc hội Ba Lan bắt đầu sử dụng vụ zondacrypto để tấn công hoặc bảo vệ các chính trị gia của mình. Cái tên zondacrypto giờ đã thành công cụ đấu đá chính trị từ mọi phía.

Cơ quan quản lý vào cuộc

Văn phòng Công tố quốc gia Ba Lan đã chính thức mở điều tra từ ngày 08/04. Cơ quan Giám sát Cạnh tranh và Bảo vệ Người tiêu dùng thông báo họ đã thu thập đơn khiếu nại liên quan tới zondacrypto từ năm 2022.

Cơ quan này chính thức điều tra công ty mẹ của zondacrypto từ tháng 01/2025. Hiện cơ quan an ninh nội bộ Ba Lan cũng đang xem xét hoạt động của sàn.

Nhiều chuyên gia đánh giá tình hình này khá giống với vụ sập sàn Cinkciarz.pl vào năm 2024 – nơi sự cố kỹ thuật chỉ bị cho là tạm thời nhưng sau đó dẫn đến mất giấy phép và khách hàng thiệt hại nghiêm trọng.

Sắp tới điều gì sẽ diễn ra?

Khủng hoảng rút tiền tại zondacrypto khiến nhiều người nhớ lại kịch bản của FTX: tiền bị đóng băng, những phát ngôn thiếu rõ ràng, CEO liên tục trấn an về thanh khoản còn dữ liệu on-chain lại kể câu chuyện khác.

Hơn một triệu khách hàng, cùng tương lai quản lý crypto theo quy định MiCA của Ba Lan, giờ đây đều phụ thuộc vào kết quả điều tra sắp tới. Trong vài tuần tới, giới chức sẽ phải tìm cách tháo gỡ bí ẩn về chiếc ví, nhà sáng lập mất tích, và giải quyết cả hậu quả chính trị. Khách hàng khó có thể kiên nhẫn thêm lâu. Người nắm giữ khóa ví thì vẫn chưa ai tìm thấy.