Bộ trưởng Ngoại giao Iran, ông Seyed Abbas Araghchi, đã thông báo rằng eo biển Hormuz sẽ được mở cho tất cả các tàu thương mại từ ngày 17/04/2024. Thông báo này được đưa ra trong khuôn khổ lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày giữa Israel và Lebanon bắt đầu có hiệu lực hôm nay.
Tuy nhiên, việc mở cửa này vẫn có điều kiện đi kèm. Các tàu phải tuân thủ lộ trình do Tổ chức Cảng biển và Hàng hải Iran quy định. Quyền tiếp cận chỉ kéo dài trong thời gian còn lại của thỏa thuận ngừng bắn này.
Thông báo này đã khiến thị trường năng lượng ngay lập tức chứng kiến làn sóng bán tháo mạnh. Giá dầu Brent giảm 6.84%, từ mức 99.39 USD vào ngày 16/04/2024 xuống quanh mức 92 USD. Dầu thô Mỹ cũng giảm 7.04% theo xu hướng tương tự.
Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển khoảng 20% tổng lượng dầu và khí hóa lỏng hàng ngày trên thế giới. Iran trước đó gần như đã hạn chế tàu thuyền qua lại khu vực này trong giai đoạn xung đột leo thang, khiến giá Brent vượt trên 100 USD hồi đầu tháng này.
Thị trường đã phần nào dự đoán trước khả năng vấn đề sẽ được giải quyết. Giá dầu đã xuống dưới 95 USD vào ngày 14/04/2024 sau khi Nhà Trắng phát tín hiệu cho biết cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đang có tiến triển.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhanh chóng phản ứng trên Truth Social khi viết rằng “eo biển Iran đã hoàn toàn mở cửa cho phép các tàu thuyền đi lại tự do”. Tuy nhiên, ông lại dùng cụm từ “eo biển Iran” thay vì tên gọi đúng là eo biển Hormuz.
Cách diễn đạt của Trump tạo cảm giác rằng lối đi hoàn toàn tự do, nhưng trên thực tế, phía Iran chỉ mở cửa trong thời gian thỏa thuận ngừng bắn và các tàu phải di chuyển theo tuyến chỉ định.
Không chỉ thị trường dầu mỏ, nhiều thị trường khác cũng phản ứng tích cực. Bitcoin (BTC) tăng 1.59%, trong khi S&P 500 nhích nhẹ 0.07%, cho thấy tâm lý chấp nhận rủi ro đang lan tỏa rộng hơn trên thị trường.
Tuy vậy, sự yên tâm này có thể chỉ kéo dài trong ngắn hạn. Thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran sẽ hết hạn vào ngày 21/04/2024, và bất kỳ diễn biến xấu nào trong lệnh ngừng bắn giữa Lebanon và Israel cũng có thể khiến eo biển bị đóng lại. Các cuộc đàm phán lớn hơn về chương trình hạt nhân cùng lệnh trừng phạt đối với Iran vẫn chưa đi đến kết quả cuối cùng.