Bộ Chỉ huy Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) sẽ bắt đầu thực hiện phong tỏa mọi hoạt động hàng hải ra vào các cảng của Iran từ 10 giờ sáng (giờ miền Đông Hoa Kỳ) ngày 13/04/2024, theo thông báo chính thức phù hợp với tuyên bố của Tổng thống Mỹ.
Chỉ đạo này áp dụng cho tất cả các tàu thuyền, không phân biệt quốc tịch hay chủ sở hữu, hoạt động trong vùng biển ven bờ của Iran, bao gồm cả các cảng tại Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman.
Tuy nhiên, CENTCOM nhấn mạnh rằng biện pháp này sẽ không cản trở quyền tự do lưu thông của các tàu bè đi qua eo biển Hormuz đến hoặc rời khỏi các cảng không thuộc Iran. Đây là điểm đặc biệt quan trọng nhằm đảm bảo dòng chảy năng lượng toàn cầu không bị gián đoạn.
“Lệnh phong tỏa sẽ được thực hiện một cách khách quan với tất cả các tàu từ mọi quốc gia khi ra vào các cảng và khu vực ven biển Iran, bao gồm cả các cảng của Iran ở khu vực Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman,” CENTCOM cho biết.
Các quan chức cho biết chiến dịch sẽ được thực hiện công bằng với mọi tàu thương mại, và thủy thủ đoàn sẽ nhận được thông báo hướng dẫn bổ sung qua các kênh “Thông cáo tới Thủy thủ” chính thức trước khi lệnh phong tỏa bắt đầu.
Các tàu hoạt động ở Vịnh Oman và khu vực tiếp cận eo biển Hormuz được khuyến cáo liên tục theo dõi các thông tin hàng hải và duy trì liên lạc với lực lượng hải quân Mỹ thông qua kênh VHF số 16.
Động thái này đánh dấu bước leo thang đáng kể về áp lực hàng hải đối với Iran trong bối cảnh căng thẳng khu vực, khi nhiều tuyến vận tải biển đã bị gián đoạn và thị trường năng lượng thế giới thêm phần bất ổn.
Các chuyên gia phân tích cho rằng dù eo biển Hormuz vẫn mở, nhưng việc hạn chế tiếp cận các cảng của Iran có thể khiến áp lực kinh tế lên Tehran tăng mạnh.
CENTCOM chưa công bố cụ thể thời hạn áp dụng lệnh phong tỏa, nhưng cho biết sẽ tiếp tục cập nhật thông tin tùy theo tình hình thực tế tại khu vực.
Các hãng vận tải biển và các nhà kinh doanh năng lượng dự kiến sẽ theo dõi sát diễn biến khi lệnh này bắt đầu thực hiện, và các đánh giá rủi ro hàng hải có thể được điều chỉnh theo từng biến động thực tế.
Phí bảo hiểm cho các lô hàng vận chuyển đến Vịnh cũng có thể biến động, phụ thuộc vào mức độ thực thi và phản ứng từ phía Iran.
Tình hình hiện vẫn thay đổi liên tục, các chính phủ và đội tàu thương mại đang đợi thêm những thông tin rõ ràng hơn từ phía lực lượng hải quân Mỹ trong những giờ và ngày tới trước khi lệnh phong tỏa chính thức được triển khai.
“Cứ tận hưởng giá xăng hiện tại đi. Khi ‘lệnh phong tỏa’ thật sự diễn ra, các bạn sẽ nhớ về thời giá xăng chỉ 4–5 USD/lít,” Chủ tịch Quốc hội Cộng hòa Hồi giáo Iran, ông Ghalibaf, viết.