Tối hậu thư 48 giờ của Trump gửi Iran khiến thị trường bước vào thứ Hai mà chưa có lối thoát

Hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ giảm ngay khi mở cửa phiên Chủ nhật, sau khi Tổng thống Trump ra tối hậu thư yêu cầu Iran phải mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz trong 48 giờ, đồng thời đe dọa sẽ “tấn công và phá hủy” các nhà máy điện lớn nhất của Iran nếu Tehran không hợp tác.

Đáp lại, Iran cảnh báo sẽ đóng hoàn toàn eo biển này và tấn công các cơ sở hạ tầng năng lượng, nước ngọt của các quốc gia đồng minh Mỹ trong khu vực Vịnh, khiến căng thẳng cho phiên giao dịch ngày thứ Hai tăng cao khi thời hạn đã gần kề.

Trump đảo ngược tín hiệu hạ nhiệt với hạn chót tại Hormuz

Tối hậu thư này được Trump đăng trên Truth Social vào ngày thứ Bảy, đảo ngược những tín hiệu trước đó hôm thứ Sáu có vẻ như cho thấy khả năng giảm leo thang căng thẳng. Đây là lời đe dọa nghiêm trọng nhất nhắm trực tiếp vào cơ sở hạ tầng dân sự của Iran kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu từ 28/02/2024.

Phản ứng của Iran hoàn toàn cứng rắn, không có ý định nhượng bộ. Tehran đe dọa sẽ trả đũa các cơ sở năng lượng của Mỹ, Israel và đồng minh, bao gồm cả các nhà máy lọc nước biển của Ả Rập Xê Út và UAE. Các quan chức Iran cảnh báo nguy cơ “cúp điện toàn Vịnh” nếu các nhà máy điện của nước này bị tấn công.

Các thị trường dự đoán khả năng giải quyết nhanh là rất thấp. Hiện tại, chưa có kênh ngoại giao nào giữa Washington và Tehran được mở lại.

Phản ứng của thị trường trước tối hậu thư từ Iran

Ngay khi mở cửa phiên tối Chủ nhật, hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ lao dốc. Chỉ số S&P 500 giảm 0.7%, Nasdaq 100 giảm 0.7% và Dow Jones giảm 0.6%.

Trong khi đó, giá dầu lại tăng mạnh. Dầu thô WTI tăng 2.0%, Brent tăng 1.5%, tiến sát mốc 114 USD/thùng khi giới đầu tư lo ngại nguy cơ mất nguồn cung kéo dài hoặc bị đóng băng hoàn toàn tại eo biển Hormuz.

Giá vàng lại giảm 2.5% dù địa chính trị căng thẳng. Việc vàng rớt giá cho thấy hiện tượng bán tháo cưỡng chế và việc các nhà đầu tư chuyển sang giữ USD thay vì tìm kênh trú ẩn truyền thống. Kể từ khi chiến tranh nổ ra, giá vàng đã rớt hơn 14% – mức giảm tồi tệ nhất kể từ năm 1983.

Bitcoin (BTC) cũng chịu áp lực giảm, rớt xuống dưới 69,000 USD khi thị trường crypto đi cùng xu hướng né rủi ro chung. Trong giai đoạn căng thẳng, BTC có tới 89% mức tương quan với chỉ số S&P 500, xác nhận rằng các yếu tố vĩ mô đang chi phối mạnh giá crypto.

Vì sao 24 giờ tới sẽ là một sự kiện hai chiều

Thị trường chứng khoán đã bước vào đợt khủng hoảng này với định giá quá cao. Tỷ số Shiller CAPE đang ở mức đỉnh nhiều thập kỷ. Chỉ số Buffett Indicator cũng đã đạt khoảng 220% GDP, tương đương giai đoạn bong bóng dot-com.

Đòn bẩy của khối tổ chức ở mức cao kỷ lục, còn lượng tiền mặt tại các quỹ đầu tư lại thấp nhất trong lịch sử.

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang lâm vào thế bế tắc chính sách. Giá dầu tăng đẩy lạm phát cao, không thuận lợi để Fed cắt giảm lãi suất mặc dù nền kinh tế đã có dấu hiệu chậm lại với các khoản nợ xấu tiêu dùng và số liệu việc làm yếu đi.

Trong cuộc họp ngày 18/03/2024, Fed giữ nguyên lãi suất trong khoảng 3.5%-3.75% và dự kiến chỉ cắt giảm một lần vào năm 2026.

Nếu thời hạn cuối qua đi mà Iran không nghe theo, Mỹ thực hiện dọa nạt thì các cuộc không kích vào hạ tầng điện của Iran nhiều khả năng dẫn đến:

• Eo biển Hormuz bị phong tỏa hoàn toàn
• Các cuộc trả đũa nhắm vào cơ sở năng lượng của các nước vùng Vịnh
• Giá dầu tăng vọt, các chuyên gia của Goldman Sachs và Citi dự báo Brent có thể vượt 150 USD/thùng.

Đối với thị trường crypto, kết quả cũng đặc biệt quan trọng. Các quỹ ETF BTC đã bị rút ròng 90 triệu USD trong ngày 19/03/2024, cắt chuỗi 7 ngày dòng tiền vào liên tiếp. Nếu xung đột leo thang, nguy cơ các tổ chức tiếp tục giảm rủi ro sẽ lan rộng ra tất cả các loại tài sản.

24 giờ tới là thời khắc quyết định, có thể thay đổi cục diện các thị trường tài chính toàn cầu kể từ khi chiến sự bắt đầu. Hoặc Iran sẽ mở lại Hormuz dưới sức ép – điều không có tín hiệu khả quan nào hiện tại, hoặc xung đột chuyển sang giai đoạn mới khiến giá năng lượng, trái phiếu, cổ phiếu và crypto cùng biến động lớn.