Tây Ban Nha cảnh báo về một “điểm giới hạn toàn cầu” khi NATO và Iran trao đổi những lời đe dọa liên quan tới eo biển Hormuz

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez cảnh báo thế giới đang ở “điểm giới hạn toàn cầu”, kêu gọi mở lại eo biển Hormuz và bảo vệ toàn bộ cơ sở hạ tầng năng lượng ở Trung Đông trong bối cảnh chiến sự Mỹ-Iran đã bước sang tuần thứ tư.

Tuyên bố của ông Sanchez được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thư ký NATO Mark Rutte xác nhận hiện đã có 22 quốc gia phối hợp xây dựng kế hoạch mở lại eo biển này, còn Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đe dọa coi những người mua trái phiếu chính phủ Mỹ là mục tiêu quân sự.

Tây Ban Nha dẫn đầu châu Âu đối phó với mối đe dọa năng lượng ở Hormuz

Sanchez đã đăng trên X (Twitter) rằng leo thang thêm nữa “có thể gây ra khủng hoảng năng lượng kéo dài trên toàn thế giới”, và nhấn mạnh rằng “toàn nhân loại không nên chịu hậu quả từ cuộc chiến này”.

Tây Ban Nha đã công bố gói cứu trợ khẩn cấp trị giá 5 tỷ euro để giảm tác động của giá năng lượng lên các hộ gia đình và doanh nghiệp.

Tuyên bố của ông cũng đồng điệu với hướng đi chung của Liên minh châu Âu (EU). Tại hội nghị thượng đỉnh ở Brussels ngày 19/03, các nhà lãnh đạo châu Âu đã yêu cầu mở lại Hormuz và tạm dừng mọi tấn công vào hệ thống nước cũng như cơ sở năng lượng, theo AP.

Tuy nhiên, Tây Ban Nha đã từ chối tham gia bất kỳ chiến dịch quân sự nào để mở lại eo biển này. Đức, Ý và một số nước EU khác cũng có cùng lập trường, chỉ còn Anh là đối tác chính của châu Âu trong liên minh do Mỹ đứng đầu.

Kế hoạch Hormuz của NATO với 22 quốc gia chưa có cam kết chắc chắn

Ông Rutte trao đổi với CBS hôm Chủ Nhật rằng hiện đã có 22 quốc gia, bao gồm cả Nhật Bản, Hàn Quốc, UAE và Bahrain, tham gia vào nhóm lên kế hoạch do Anh dẫn đầu để đảm bảo an ninh cho Hormuz.

Theo ông Rutte, nhóm này đang tìm câu trả lời cho ba vấn đề lớn: cần làm gì, khi nào cần làm và làm ở đâu.

Một báo cáo của Axios cho biết tuyên bố chung hiện tại vẫn chưa có cam kết gửi tàu chiến tới khu vực này.

Ban đầu, Pháp phản đối kế hoạch trên, nhưng sau đó Thủ tướng Anh Keir Starmer và ông Rutte đã thuyết phục Tổng thống Macron rút lại ý kiến phản đối.

Người phát ngôn quân đội Israel cũng xác nhận các chiến dịch chống lại Iran và Hezbollah sẽ tiếp tục trong nhiều tuần tới, loại bỏ kịch bản chiến tranh ngắn hạn mà thị trường năng lượng và thị trường lãi suất từng kỳ vọng.

Nguy cơ từ kho bạc của Iran bổ sung thêm rủi ro mới cho thị trường trái phiếu

Ông Ghalibaf cảnh báo trên X (Twitter) rằng trái phiếu chính phủ Mỹ bị “nhuốm máu người Iran” và tuyên bố các tổ chức tài chính tài trợ cho ngân sách quân sự Mỹ sẽ bị coi là mục tiêu hợp pháp.

Lời đe dọa này được đưa ra sau khi Iran tấn công hai thị trấn Dimona và Arad của Israel, gần trung tâm nghiên cứu hạt nhân Negev vào ngày thứ Bảy, theo Euronews.

Tuyên bố này làm dấy lên nguy cơ về rủi ro nợ chủ quyền với thị trường trái phiếu vốn đã chịu áp lực lớn. Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm đã lên tới 4.38% tuần trước, mức cao nhất kể từ tháng 07/2025 do trái phiếu toàn cầu và cổ phiếu cùng bị bán ra, không còn là nơi trú ẩn an toàn nữa.

Trong khi đó, Bộ Tài chính Mỹ đã gỡ bỏ lệnh trừng phạt với khoảng 140 triệu thùng dầu thô Iran từng mắc kẹt ngoài biển.

Tuy nhiên, theo Global Markets Investor, lượng dầu này thực chất đã được chuyển về Trung Quốc qua các tuyến giao dịch bí mật từ trước nên việc nới lỏng lệnh cấm chỉ giúp Iran mở rộng đầu ra và thu về giá cao hơn, chứ không làm tăng nguồn cung thực tế ra thị trường.

Sản lượng dầu Iran đạt 5.1 triệu thùng/ngày trong năm 2024, mức cao nhất kể từ năm 1978. Chiến tranh hiện đang làm gián đoạn nguồn cung lớn này, trong bối cảnh giá dầu Brent thế giới đã vượt 112 USD/thùng.

Trong tình hình Tây Ban Nha gọi đây là “điểm giới hạn”, NATO thì vẫn lên kế hoạch nhưng chưa triển khai hành động, Iran tiếp tục đưa ra cảnh báo về hệ thống tài chính Mỹ, còn Israel xác nhận chiến sự chưa thể sớm kết thúc, khoảng cách giữa cảnh báo ngoại giao và thực tế quân sự đang ngày càng lớn.

Với thị trường năng lượng, trái phiếu và cả crypto, diễn biến tiếp theo mang tính quyết định là liệu liên minh 22 nước này sẽ chuyển từ kế hoạch sang hành động cụ thể, hay Hormuz sẽ tiếp tục bị phong tỏa sang tháng 04.