Khung AI của Nhà Trắng nhắm đến việc thống nhất 50 bang khi các công ty crypto cắt giảm nhân sự để thay máy móc

Nhà Trắng vào ngày 20/03 đã công bố khung chính sách AI quốc gia với bảy trụ cột lập pháp, kêu gọi Quốc hội Mỹ ưu tiên một tiêu chuẩn liên bang duy nhất thay vì để các bang tự ban hành quy định riêng về AI.

Khung chính sách này được công bố chỉ một ngày sau khi Crypto.com cắt giảm 12% nhân viên, lý do là tích hợp AI trong toàn bộ công ty, và chỉ vài tuần sau khi Block và Gemini cũng thực hiện các đợt cắt giảm tương tự.

Một tiêu chuẩn liên bang thay cho 50 quy định của từng bang

Hiện tại đã có bốn bang thông qua các quy định riêng về AI gồm Colorado, California, Utah và Texas, trong đó mỗi bang đặt ra các quy định về thu thập dữ liệu, minh bạch thông tin và quản lý AI trong lĩnh vực tư nhân.

Khung chính sách của Nhà Trắng cho rằng những quy định này là một “bản chắp vá”, gây ảnh hưởng xấu đến khả năng cạnh tranh quốc gia.

Ông Michael Kratsios, Trợ lý Tổng thống và Giám đốc Văn phòng Chính sách Khoa học & Công nghệ Nhà Trắng (OSTP), thể hiện sự cấp bách rõ ràng về vấn đề này.

“Chúng ta cần một chính sách AI cấp liên bang, không phải 50 bộ quy định rời rạc của 50 bang. Khung này là bước tiến để chúng ta đạt được điều đó,” ông phát biểu.

Bản khung chính sách này nhấn mạnh các bang “không nên được phép tự quy định phát triển AI”, bởi đây là lĩnh vực mang tính liên bang, liên quan trực tiếp đến đối ngoại và an ninh quốc gia.

Tuy nhiên, khung chính sách vẫn giữ quyền cho các bang quản lý quy hoạch hạ tầng cho AI, quy tắc mua sắm, và thực thi các luật chung bảo vệ trẻ em và người tiêu dùng.

Bản tài liệu khuyến nghị không nên thành lập thêm một cơ quan liên bang mới để quản lý AI, mà thay vào đó là để các cơ quan hiện tại quản lý AI theo từng lĩnh vực, kết hợp xây dựng tiêu chuẩn do ngành đề xuất và cho phép thử nghiệm thông qua sandbox để thúc đẩy triển khai nhanh hơn.

7 trụ cột bao gồm những gì

Bảo vệ trẻ em được đặt lên hàng đầu trong khung chính sách này. Nhà Trắng muốn Quốc hội bắt buộc các nền tảng AI phải áp dụng công cụ xác minh độ tuổi, cho phụ huynh kiểm soát tài khoản và thiết bị của con em, đồng thời yêu cầu bổ sung các tính năng hạn chế nguy cơ trẻ bị xâm hại tình dục hay tổn thương tâm lý. Bản khung này tiếp tục phát triển những quy định từ Đạo luật Take It Down đã ký dưới thời chính quyền Trump.

Về vấn đề năng lượng, khung chính sách đưa ra Cam Kết Bảo Vệ Người Sử Dụng Điện. Quốc hội sẽ không cho phép các chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu AI mới bị chuyển sang hóa đơn điện của người dân.

Đồng thời, Nhà Trắng cũng kêu gọi đơn giản hóa việc cấp phép liên bang để các trung tâm dữ liệu dễ phát triển nguồn phát điện tại chỗ.

Một người dùng X đã nhận xét rằng việc bảo vệ người dùng điện vẫn chưa được quan tâm đúng mức, và rất nhiều người dân Mỹ vẫn lo ngại trung tâm dữ liệu AI sẽ làm hóa đơn điện của họ tăng lên.

Về quyền sở hữu trí tuệ, chính quyền Mỹ đưa ra quan điểm đáng chú ý. Khung chính sách cho biết Nhà Trắng tin rằng việc AI huấn luyện dựa trên tác phẩm đã được bảo vệ bản quyền “không vi phạm luật bản quyền”, nhưng ủng hộ việc để tòa án phân xử cụ thể từng trường hợp.

Khung này cũng ủng hộ các thỏa thuận cấp phép tập thể để những người sáng tạo nội dung có thể thương lượng, nhận thù lao từ các nhà cung cấp AI mà không vướng luật cạnh tranh.

Về tự do ngôn luận, khung chính sách nhấn mạnh chính phủ không được dùng quyền lực để buộc các nhà cung cấp AI kiểm duyệt các ý kiến chính trị hợp pháp, đồng thời mở ra con đường cho người dân khiếu nại nếu cơ quan chính phủ tìm cách kiểm soát nội dung trên nền tảng AI.

Các công ty crypto và công nghệ đã thay đổi lực lượng lao động xoay quanh AI

Chính sách về lực lượng lao động trong khung này khuyến nghị mở rộng các chương trình đào tạo AI và học nghề. Điểm này xuất hiện giữa làn sóng sa thải lớn do AI ở các công ty công nghệ, tài chính và lĩnh vực crypto.

Crypto.com đã cắt giảm khoảng 180 nhân viên vào ngày 19/03. CEO Kris Marszalek chia sẻ công ty “đang gia nhập danh sách các doanh nghiệp áp dụng AI toàn diện” và cảnh báo nếu không nhanh chóng chuyển đổi theo hướng này thì sẽ tụt hậu.

Block đã cắt giảm hơn 4,000 việc làm vào tháng 02/2026, tương đương gần 40% nhân sự. CEO Jack Dorsey nói quyết định này liên quan trực tiếp đến AI, khi “một đội ngũ nhỏ hơn nhiều, sử dụng các công cụ do chính mình phát triển, sẽ làm được nhiều việc hơn.”

Gemini giảm khoảng 30% nhân sự kể từ tháng 01/2026. Messari thì tái cấu trúc dưới sự lãnh đạo mới theo định hướng AI là trọng tâm. Quỹ Algorand cũng cắt giảm 25% đội ngũ nhân viên.

Daniel Castro, Giám đốc Trung tâm Đổi mới Dữ liệu, nhận xét khung chính sách của Nhà Trắng là “một bản kế hoạch nghiêm túc, thực tế và khuyến khích đổi mới”, đồng thời “giải quyết trực tiếp các mối quan ngại mà vẫn giữ đúng tiêu chí trọng tâm”.

Tuy nhiên, các chuyên gia bảo vệ trẻ em lại lo ngại việc trao toàn bộ quyền ban hành luật cho liên bang có thể làm giảm hiệu quả các biện pháp bảo vệ trẻ em của từng bang.

Ông Daniel Cochrane từ Quỹ Heritage cảnh báo rằng việc ưu tiên quyền liên bang một cách rộng rãi “có thể đe dọa an toàn trẻ em và làm suy yếu quản trị AI có trách nhiệm”.

Việc liệu Quốc hội Mỹ có chính thức thông qua chính sách này trong năm 2026 hay không còn phụ thuộc vào việc ưu tiên các dự luật khác nhau.

Hiện tại, Đạo luật CLARITY về stablecoin cùng các dự luật về cấu trúc thị trường tài sản số đang cạnh tranh cho suất thảo luận tại Quốc hội.

Ông Kratsios cho biết Nhà Trắng hy vọng có thể ký thành luật “ngay trong năm nay, càng nhanh càng tốt”.