Permissioned vs. permissionless: 16 tỷ USD dữ liệu on-chain làm sáng tỏ cuộc tranh luận

Các tổ chức đã có nhiều lựa chọn. Cuộc tranh luận giữa blockchain cho phép (permissioned) và blockchain không cần phép (permissionless) đã ảnh hưởng đến mọi quyết định.

Chuỗi riêng mang lại tính riêng tư, tuân thủ quy định và kiểm soát giao dịch. Trong khi đó, chuỗi công cộng lại cho phép dễ dàng kết hợp, thanh khoản tốt và hạ tầng mở. Tính đến ngày 19/03/2026, dữ liệu cho thấy câu trả lời đang dần hình thành. Gần 16 tỷ USD giá trị tài sản thực ngoài đời (RWA) được phân phối qua blockchain đã được đặt trên Ethereum.

Tranh luận về blockchain cho phép và không cần phép được thể hiện bằng số liệu thực tế

Có hai loại giá trị tài sản trên blockchain. Hiểu đúng sự khác nhau này là điều then chốt trong cuộc tranh luận giữa blockchain cho phép và blockchain không cần phép.

Tài sản được phân phối sử dụng blockchain làm lớp phân phối, nơi các nhà đầu tư nhỏ lẻ đăng ký, nắm giữ và quản lý tài sản ngay trong ví riêng của mình. Những tài sản này có thể chuyển nhượng hoặc kết hợp cùng các giao thức vay mượn và sàn giao dịch phi tập trung (DEX). Trong khi đó, tài sản được ghi nhận chỉ dùng blockchain như một sổ ghi chép để đảm bảo minh bạch, đối chiếu dữ liệu, nhưng không cho phép nhà đầu tư chuyển nhượng hay phân phối tài sản đó.

Tính đến 19/03/2026, dữ liệu trên rwa.xyz cho thấy Ethereum đang dẫn đầu về tài sản được phân phối, với gần 16 tỷ USD. Theo sau là BNB Chain với 3.2 tỷ USD và Solana với 1.8 tỷ USD. Hầu hết tăng trưởng đến từ các quỹ được token hóa như tín phiếu kho bạc (T-bills), trái phiếu và quỹ tiền tệ thị trường (MMFs). Nhưng đây mới chỉ là phần khởi đầu!

Tài sản được phân phối dẫn đầu trên Ethereum: RWA.XYZ

Canton đang thống lĩnh nhóm tài sản được ghi nhận với tổng giá trị lên đến 352 tỷ USD. Con số này vượt xa 16 tỷ USD của Ethereum. Tuy nhiên, con số này không phải là dòng tiền hay vốn thật sự do nhà đầu tư nhỏ lẻ nắm giữ. Đó chỉ là hệ thống ghi nhận sổ sách của các tổ chức tài chính trên một mạng lưới đóng kín.

Canton dẫn đầu tài sản được ghi nhận: RWA.XYZ

Trao đổi riêng với BeInCrypto về vấn đề này, bà Sandy Kaul, Trưởng bộ phận Đổi mới tại Franklin Templeton, đã chia sẻ mà không đề cập tới bất kỳ chuỗi tư nhân nào cụ thể:

“Tôi rất tin rằng các blockchain tư nhân sẽ không phải là một phần của hệ sinh thái trong tương lai. Khi bạn xem một blockchain tư nhân, thông thường chỉ có một nhóm nhỏ khoảng 50-60 người xây dựng. Chỉ một tổ chức vận hành, và tất cả giao dịch đều phải xác minh qua một bên duy nhất,” bà cho biết.

Quan điểm của bà đã đi thẳng vào trọng tâm của câu hỏi: blockchain cho phép hay blockchain không cần phép?

Canton có 13 Super Validator. Trong khi đó, Ethereum vận hành hơn 10,000 node. Khoảng cách về bảo mật và tính phi tập trung giữa hạ tầng riêng và công cộng không chỉ là sự hơn kém nhỏ, mà là sự khác biệt cực lớn.

Tất cả quỹ token hóa lớn trên Ethereum đều cần cấp quyền, và đó chính là mục đích

Bảng thống kê tài sản trên Ethereum của rwa.xyz cho thấy lý do vì sao giá trị phân phối lại đang đổ dồn về các mạng lưới công cộng. BlackRock BUIDL đang sở hữu 785 triệu USD vốn hóa thị trường thực. WisdomTree Treasury Money Market có 619 triệu USD. BlackRock USD Institutional (BUIDL-I) giữ 481 triệu USD. Bên cạnh đó còn có Fidelity, Ondo và Superstate cũng đang có hàng triệu USD đổ vào Ethereum.

RWA trên Ethereum: DeFillama

Tất cả các tài sản này đều gắn thẻ chỉ nhà đầu tư được phép (permissioned access), đòi hỏi phải xác minh danh tính (KYC) và phải nằm trong danh sách trắng ví (whitelist). Đối với các loại chứng khoán được quản lý, KYC là điều bắt buộc, không thể thay đổi.

Tuy nhiên, các tổ chức cũng cần đến thanh khoản toàn cầu, giao dịch, chuyển nhượng 24/7 và cho phép các giao thức bên thứ ba sáng tạo sản phẩm dựa trên nền tảng đó mà không cần xin phép. Chỉ blockchain không cần phép ở lớp cơ sở mới đáp ứng được yêu cầu này.

Trên hội thảo video của BeInCrypto Expert Council, ông Matt Hougan – Giám đốc Đầu tư Bitwise Asset Management, đã nhấn mạnh cú hích có thể giúp “phá vỡ” cả rào cản về quyền truy cập:

“Quan điểm của tôi là những kiến trúc blockchain công khai, không cần phép sẽ chiến thắng, đặc biệt khi chúng ta mở khóa bài toán AML/KYC, có thể là nhờ vào zero-knowledge proof. Xã hội ngày nay muốn tham gia vào một hệ sinh thái mở. Đó cũng là cách mà công nghệ thường phát triển.”

Ông bổ sung thêm:

“Bạn sẽ thấy có những thử nghiệm blockchain cho phép vì các tổ chức đang từng bước dò đường. Nhưng càng về sau, họ sẽ càng tự tin hơn. Tuy nhiên, tôi vẫn tin rằng blockchain không cần phép là tương lai.”

Geoff Kendrick, Giám đốc Nghiên cứu tài sản số toàn cầu tại Standard Chartered, cũng đồng tình khi chia sẻ trên cùng hội thảo:

“Tôi đồng ý với Matt rằng về lâu dài, blockchain không cần phép sẽ chiến thắng. Và thậm chí, tôi còn nghĩ cụ thể hơn, Ethereum là người dẫn đầu trong thời gian tới khi tài chính truyền thống (TradFi) bắt đầu tham gia.”

Ngay cả những người phát triển chuỗi riêng cũng đã nhận ra sự chuyển đổi này.

R3 Corda, nền tảng hiện đang có hơn 10 tỷ USD tài sản RWA được token hóa trên các mạng permissioned mà ngân hàng HSBC và Bank of America đang sử dụng, cũng đã công bố hợp tác với Solana năm 2025, có thể nhằm tiếp cận thanh khoản từ hệ sinh thái công cộng.

Chia sẻ độc quyền của Kaul với BeInCrypto càng củng cố điều mà sự chuyển hướng của R3 xác nhận. Cô nói:

“So với các chuỗi công khai như Ethereum hay Solana thì rất khác biệt. Ethereum có hơn 4,000 nhà phát triển và trả tiền thưởng phát hiện lỗi để khuyến khích mọi người tìm ra lỗ hổng bảo mật. Với hơn 10,000 node riêng biệt xác thực giao dịch, bạn cần đến 51% đồng thuận để xác nhận dữ liệu. Khả năng xảy ra một giao dịch gian lận là rất thấp bởi vì sự phi tập trung cần thiết để thao túng mạng lưới là cực kỳ lớn.”

Việc phát hành token đang ngày càng sôi nổi. Quá trình chuyển đổi cũng đã bắt đầu. Nhưng nguồn vốn nằm yên trong các token được cấp phép trên hệ thống mở chỉ mới là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại là liệu lượng vốn đó có thực sự được đưa vào sử dụng trong DeFi hay không. Aave Horizon hiện là thử nghiệm thực tế để kiểm tra điều đó.

Horizon cho thấy mô hình lai vẫn còn ở giai đoạn đầu

Aave Horizon kiểm tra xem mô hình kết hợp có hiệu quả ở cấp độ giao thức không. Sản phẩm này cho phép các tổ chức vay mượn có kiểm soát (permissioned) sử dụng tài sản thế chấp là RWA (tài sản thực), đồng thời cung cấp nền tảng cho vay stablecoin không kiểm soát (permissionless), tất cả đều trên Ethereum. Ý tưởng này rất vững chắc, tuy nhiên số liệu ban đầu lại cho thấy một bức tranh phức tạp hơn.

Theo DefiLlama, giao thức không kiểm soát của Aave đang nắm giữ khoảng 42 tỷ USD TVL (tổng giá trị bị khóa) tính đến tháng 03/2026. Trong khi đó, Horizon – mảng chuyên về RWA có kiểm soát của cùng một giao thức – từng chạm mốc gần 600 triệu USD vào tháng 12/2025 nhưng sau đó giảm xuống khoảng 350 đến 400 triệu USD. Như vậy, Horizon hiện chỉ chiếm chưa tới 1% tổng TVL của Aave dù được thiết kế riêng cho các tổ chức.

Tình hình AAVE Horizon: Dune

Số liệu từ Dune Analytics do @entropy_advisors và @mrvega14 tổng hợp cho thấy dòng vốn thế chấp đã giảm từ khoảng 300 triệu USD vào cuối năm 2025 xuống còn 141 triệu USD vào tháng 02/2026. Quỹ Superstate Crypto Carry Fund (USCC) hiện chiếm tới 123 triệu USD trong đó, nghĩa là chỉ một sản phẩm đã nắm giữ gần 87% tổng tài sản thế chấp còn lại.

Dòng vốn thế chấp đang yếu dần: Dune

Sản phẩm quỹ của Janus Henderson (JTRSY) và US Yield Coin (USYC) hiện đều về 0. Số lượng địa chỉ hoạt động từng đạt đỉnh trên 70 địa chỉ mỗi ngày vào tháng 10/2025 và giờ chỉ còn trung bình khoảng 20 đến 30. Lượng thanh khoản đã vay từng chạm ngưỡng gần 200 triệu USD vào tháng 01/2026 và đang giảm dần.

Số lượng địa chỉ AAVE Horizon: Dune

Giao thức không kiểm soát của Aave đã xử lý khối lượng giao dịch lên tới hàng nghìn tỷ USD. Trong khi đó, lớp RWA có kiểm soát của sản phẩm này vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện. Tuy vậy, việc tài sản thế chấp của các tổ chức đang đổ vào các giao thức DeFi trên Ethereum, chứ không phải các sổ cái riêng tư, cũng cho thấy xu hướng của dòng vốn. Cuộc tranh cãi giữa blockchain kiểm soát và blockchain không kiểm soát về mặt con số thì đã có bên thắng thế rõ ràng. Đó chính là nơi dòng vốn đang tập trung.