Farcaster, một giao thức mạng xã hội từng được kỳ vọng lớn, đã đổi chủ khi Neynar, một startup được hậu thuẫn bởi các quỹ đầu tư lớn, giờ đây điều hành dự án.
Trong khi đó, những người sáng lập là Dan Romero và Varun Srinivasan rút lui một cách lặng lẽ như “bóng ma trên blockchain”.
Thỏa thuận chuyển giao này được công bố vào ngày 21/01/2026 với mức định giá được cho là gần 1 tỷ USD, nhưng chi tiết vẫn còn là điều bí mật. Trong khi đó, số lượng người dùng hoạt động hàng ngày (DAU) đã giảm 40% và doanh thu cũng đã lao dốc 85%.
Tuy vậy, giữa những lời đồn đoán về sự thất bại, một câu hỏi quan trọng hơn vẫn còn đó: Đây là dấu chấm hết cho tham vọng mạng xã hội Web3 hay là một cú tái sinh âm thầm?
Câu chuyện của Farcaster bắt đầu vào năm 2021, thời điểm Romero vừa nhận được khoản lợi nhuận lớn từ IPO của Coinbase và ấp ủ ý tưởng về một mạng xã hội không phụ thuộc vào rủi ro từ nền tảng tập trung.
Người dùng sẽ sở hữu danh tính của chính mình, các ứng dụng sẽ tự phát triển hoặc lụi tàn trên Ethereum (sau này chuyển sang Optimism), và cộng đồng sẽ là người định hướng sự phát triển chung.
Romero đã hợp tác với Varun Srinivasan và gọi vốn thành công 30 triệu USD vòng Seed năm 2022 do a16z dẫn dắt, đồng thời ra mắt Warpcast như một ứng dụng “con cưng” dành cho cộng đồng yêu thích crypto.
Sự tăng trưởng ổn định kéo dài đến năm 2023, với số lượng bot ít hơn so với X (Twitter). Đến năm 2024, một $150 triệu USD vòng Series A do Paradigm dẫn đầu đã giúp Farcaster đạt mức định giá 1 tỷ USD, đẩy kỳ vọng của thị trường lên rất cao.
Các ý tưởng mới như Frames (mini-apps giúp thực hiện các tác vụ on-chain ngay trong bài viết) đã tạo ra nhiều sự tò mò và thu hút rất nhiều nhà phát triển đến thử nghiệm.
Nhưng rồi năm 2025, mọi chuyện bắt đầu trở nên tồi tệ. Spam tăng mạnh, Frames bị lợi dụng, các badge quyền lực gây tranh cãi, và việc tịch thu các kênh đã khiến nhiều người dùng quay lưng.
Ngay cả thương vụ mua lại Clanker vào tháng 10, một giao thức giao dịch xã hội tạo ra hơn 50 triệu USD phí, cũng không cứu nổi tình hình đi xuống.
Chi phí tăng cao, sự tương tác giảm sút, thực tế va chạm mạnh với kỳ vọng. Bình luận viên công nghệ Bayomi nhận xét, Farcaster gọi vốn đến 180 triệu USD nhưng chỉ thu về 2.8 triệu USD doanh thu trong 5 năm trước khi bán lại.
Nói về tin đồn đóng cửa dự án, Romero cho biết Farcaster KHÔNG đóng cửa.
“Giao thức vẫn hoạt động và sẽ tiếp tục… với 250,000 MAU trong tháng 12 và hơn 100,000 ví có quỹ,” anh chia sẻ.
Neynar sẽ tập trung phát triển hệ sinh thái cho nhà phát triển, trong khi Merkle Manufactory trả lại toàn bộ 180 triệu USD cho các nhà đầu tư – một quyết định hiếm thấy về trách nhiệm tài chính.
Romero, người đã mua nhà nhờ lợi nhuận từ Coinbase, nhấn mạnh vai trò của mình suốt 5 năm đầy thử thách vừa qua luôn là người dẫn dắt tận tâm.
Các nhà đầu tư đều ủng hộ đội ngũ sáng lập. Chris Dixon bày tỏ sự biết ơn về “hành trình đồng hành 5 năm” và rất kỳ vọng vào sự dẫn dắt mới từ Neynar.
Kyle Samani tự tin khẳng định sẽ tiếp tục đầu tư cho Romero “ngay lập tức nếu có cơ hội”. Balaji Srinivasan đánh giá cao đội ngũ vì đã xây dựng một trong những giao thức xã hội phi tập trung tốt nhất, ưu tiên tự do Internet thay vì lợi nhuận nhanh chóng.
Tuy vậy, nhiều ý kiến chỉ trích vẫn còn gay gắt. Liron Shapira cho rằng Farcaster chỉ là “hơi thở cuối cùng” cho luận điểm “Read/Write/Own” của Dixon, gọi mọi thứ là “ảo tưởng không logic”.
Hishboy thì cho rằng xu hướng này đã chấm dứt, khẳng định crypto chỉ dành cho “thị trường vốn Internet, hết”. Tervelix chỉ trích các sai lầm từ sớm, như việc ép thu hồi kênh Bankless, và không hài lòng vì cho rằng đây là một “gói giải cứu”.
Ngay cả những người xây dựng hệ sinh thái cũng bày tỏ sự thất vọng: một nhà phát triển chia sẻ bạn bè của mình cảm thấy chán nản với việc hệ sinh thái liên tục thay đổi, kêu gọi hãy quảng bá công bằng hơn, minh bạch trong quy trình và cải tiến kỹ thuật một cách rõ ràng.
Phe ủng hộ cũng lên tiếng phản bác. Người dùng Chaskin cho rằng đây không phải là một trò lừa đảo vì đa số startup đều thất bại, đồng thời cũng khen ngợi sự kiên trì không mệt mỏi của Romero trên con đường công khai xây dựng sản phẩm.
Trong khi đó, Foobar lại đánh giá cao việc “rút lui một cách tôn trọng”, nhấn mạnh rằng không có chiêu trò lạm dụng token hay các dự án ‘vỏ rỗng’ xuất hiện.
Robin chỉ trích mạnh mẽ việc “bôi nhọ cá nhân”, nhấn mạnh yếu tố phi tập trung của Farcaster, giao diện thân thiện với người dùng, và sự truyền cảm hứng đến nhiều doanh nhân trong lĩnh vực crypto.
Đồng sáng lập Ethereum, Vitalik Buterin đã nhìn nhận câu chuyện này ở một góc độ rộng hơn. Trong cam kết năm 2026 với mạng xã hội phi tập trung, anh đã khen ngợi Farcaster cùng Lens, đồng thời nhấn mạnh rằng các nền tảng nên quan tâm đến lợi ích lâu dài của người dùng thay vì chạy theo các “bong bóng đầu cơ”.
“Chúng ta cần những công cụ giao tiếp cộng đồng giúp hiển thị những thông tin và lập luận tốt nhất… chứ không phải thể loại ‘corposlop’”, anh viết, ủng hộ cạnh tranh dựa trên tầng dữ liệu chia sẻ.
Vậy điều gì mới thực sự quan trọng? Tương lai của Farcaster chính là phép thử lớn cho tinh thần của Web3. Liệu họ có thể vượt lên chỉ là một hạ tầng, trở thành đối thủ của các mạng xã hội phổ biến hay không? Hay hướng đi tập trung vào nhà phát triển của Neynar sẽ mở ra một tiềm năng mới nhưng lại âm thầm, không rầm rộ?
Dù các nhà sáng lập rời đi, giao thức vẫn còn tồn tại, nhưng giấc mơ phi tập trung của crypto đang chao đảo giữa hai ranh giới: ảo ảnh và cách mạng thật sự.