Giá XAG đã vượt mốc 90 USD/ounce lần đầu tiên trong lịch sử, khiến giá US Silver Eagles tại các đại lý cũng tăng lên hơn 100 USD/coin.
Biến động này đã khiến Nhà đúc tiền Mỹ phải tạm dừng toàn bộ hoạt động bán các sản phẩm bạc sưu tầm (numismatic).
Các quan chức cho biết lý do là do giá bạc biến động quá mạnh và không thể định giá chính xác cho sản phẩm, đây là dấu hiệu cho thấy nguồn cung bạc vật chất đang rất căng thẳng, chứ không phải do đầu cơ quá mức.
“Việc này không hề bình thường chút nào… Khi Nhà đúc tiền ngưng bán hàng, nghĩa là nhu cầu bạc vật chất đang vượt khả năng cung ứng, và giá trên thị trường phái sinh không còn phản ánh đúng giá thị trường thực tế. Đây cũng chính là cách các đợt squeeze bạc bắt đầu: ngưng bán, phí chênh lệch tăng vọt và hàng hóa thì ‘bốc hơi’,’’ theo nhà phân tích thị trường Echo X.
Đợt tăng giá lịch sử này là sự kết hợp của nhiều yếu tố như:
Tương tự các nhà phân tích tại Citigroup, nhiều lãnh đạo trong ngành như ông Keith Neumeyer, CEO của First Majestic Silver, dự đoán rằng giá bạc có thể vượt 100 USD/ounce trong những tháng tới.
Bên cạnh đó, bản chất hoạt động của thị trường cũng góp phần đẩy giá tăng mạnh. Theo giải thích của Sunil Reddy, thị trường bạc thực tế vẫn ở trạng thái short so với lượng kim loại vật chất thực đang lưu thông. Việc CME tăng ký quỹ – vốn được áp dụng để hạn chế đòn bẩy, lại đang làm tăng áp lực đối với các vị thế short.
Các nhà sản xuất và ngân hàng kim loại quý – vốn buộc phải giao hàng vật chất mà không thể “kéo dài” vị thế, đang phải đóng vị thế short rất nhanh, làm rút ngắn thời gian và đẩy giá lên cao hơn. Thị trường kỳ hạn đang dần tách rời với thị trường vật chất, phí chênh lệch tăng mạnh và thanh khoản ngày càng giảm.
“Tăng ký quỹ sẽ làm giảm đòn bẩy, chứ không phải giải quyết tình trạng khan hiếm,” Reddy nhận định.
Trong bối cảnh này, nhiều nhà đầu tư lâu năm vào kim loại quý cho rằng thị trường đang chịu sự mất cân đối nghiêm trọng tích tụ qua nhiều thập kỷ.
“Số lượng người bán ngày càng ít, và giờ đây ai cũng đổ xô đi săn hàng có sẵn,” theo Peter Spina. “Những ai đã nắm giữ bạc để phòng ngừa rủi ro trong nhiều năm chắc chắn chưa muốn bán ra lúc này. Đây là sự kiện chỉ diễn ra một lần trong đời.”
Đợt tăng giá này còn diễn ra trong bối cảnh thị trường tài chính nói chung đang gặp áp lực. Báo cáo tài chính mới nhất của JP Morgan chỉ ra các dấu hiệu phát hành trái phiếu chậm lại, thị trường lao động yếu đi và nợ doanh nghiệp ngày càng tăng – đều là tín hiệu sớm cho thấy điều kiện tín dụng đang siết chặt.
Nhiều nhà phân tích như Jeffrey Snider cho rằng điều này khẳng định đà tăng của bạc không chỉ là một “cơn sốt đầu cơ”, mà còn là tín hiệu cho thấy sức ép ngầm trong thị trường vẫn còn rất lớn.
Không dừng lại ở đó, một số chuyên gia còn cảnh báo có những động thái chiến lược âm thầm phía sau. Jim Ferguson, dẫn lời Andy Schectman của Miles Franklin, chỉ ra rằng đang có sự “rút hàng” phối hợp bạc vật chất từ các bên như:
Hiện thị trường vẫn được “đòn bẩy” khá lớn khi có khoảng 2 tỷ ounce hợp đồng giấy, nhưng chỉ có 140 triệu ounce bạc vật chất làm đảm bảo.
Ferguson cũng nhấn mạnh về động thái gần đây của Trung Quốc khi siết xuất khẩu bạc, cho thấy bạc ngày càng đóng vai trò trọng yếu trong an ninh quốc gia với nhiều ứng dụng trong vũ khí công nghệ cao, hạ tầng AI và hệ thống năng lượng mặt trời.
“Đây không đơn thuần là giao dịch mua bán… Đây là quá trình giấy tờ dần ‘mất thế’ so với bạc vật chất – và người dân thì vẫn chưa nắm được rõ chuyện gì đang diễn ra,” Ferguson nói thêm.
Khi bạc tiếp tục tăng giá trong lịch sử, nhiều người trên thị trường cho rằng 100 USD/ounce bạc sắp tới sẽ không còn là cột mốc bất ngờ. Điều này càng rõ rệt khi Nhà đúc tiền Mỹ vẫn tạm dừng bán và nhu cầu thực tế đã vượt quá khả năng cung cấp của thị trường phái sinh.