Nhà Trắng họp báo làm dấy lên tranh cãi về giao dịch nội gián—Pelosi tham gia tạo nên sự mỉa mai

Một đoạn clip lan truyền ghi lại cảnh Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt bất ngờ kết thúc buổi họp báo chỉ vài giây trước khi chạm ngưỡng cá cược quan trọng đã làm dấy lên lo ngại về giao dịch nội gián trên các thị trường dự đoán. Sự việc này diễn ra khi 30 nghị sĩ Dân chủ giới thiệu dự luật cấm các quan chức được bầu đặt cược vào kết quả chính trị.

Ban đầu, câu chuyện có vẻ như chỉ là một trò đùa – nhưng thực tế lại khiến nhiều người lo lắng.

Thoát lệnh trong 30 giây

Vụ việc bắt đầu vào ngày 07/01/2024 khi Leavitt kết thúc buổi họp báo thường ngày vào khoảng phút 64 và 30 giây, chỉ kém vài giây so với mốc 65 phút mà thị trường dự đoán Kalshi đặt ra làm ngưỡng cá cược. Tại thời điểm viết bài, thị trường cho thấy xác suất buổi họp báo kéo dài hơn 65 phút lên tới 98%. Những nhà đầu tư nhỏ lẻ đặt cược ngược lại đã thu về khoản lợi nhuận gấp 50 lần chỉ trong tích tắc.

Đoạn clip do một người có ảnh hưởng trên X với tên PredictionMarketTrader đăng tải đã nhanh chóng lan rộng. Nhiều người chỉ trích Nhà Trắng thao túng thị trường. Nhà chiến lược thuộc đảng Dân chủ Mike Nellis viết: “Chúng ta đang sống ở dòng thời gian dở hơi nhất”, trong khi một số ý kiến khác lại kêu gọi cấm hoàn toàn các thị trường dự đoán.

Tuy nhiên, chính người đăng tải ban đầu sau đó đã giải thích rằng bài đăng chỉ nhằm mục đích pha trò. “Mọi người à, rõ ràng đây không phải giao dịch nội gián đâu — tổng giá trị giao dịch chỉ có 3,000 USD thôi mà”, PredictionMarketTrader viết ngày 10/01/2024. Kalshi xác nhận tổng khối lượng giao dịch chỉ đạt 3,400 USD, vị thế lớn nhất là 186 USD và cho rằng các cáo buộc về giao dịch nội gián là “không có căn cứ”.

Yếu tố thực sự kích hoạt: cá cược về việc Maduro bị bắt

Dù câu chuyện họp báo chỉ là một lời cảnh báo giả, nhưng nó lại khiến các lo ngại gia tăng, nhất là khi trước đó có một vụ việc nghiêm trọng hơn. Một tài khoản trên Polymarket đã đặt cược rằng Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro sẽ bị phế truất trước cuối tháng, thu về 400,000 USD khi Mỹ đã bắt ông này vào tuần trước với cáo buộc liên quan đến ma túy.

Vụ đặt cược này đã khiến các nhà lập pháp hành động ngay lập tức. Vào ngày 10/01/2024, nghị sĩ Ritchie Torres (Đảng Dân chủ, tiểu bang New York) đã giới thiệu dự luật “Tính minh bạch trong các thị trường dự đoán tài chính công năm 2026”, được 30 nghị sĩ Dân chủ ủng hộ, bao gồm cả cựu Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi.

“Hãy tưởng tượng, chỉ một khoảnh khắc thôi, nếu một thành viên trong chính quyền Trump đặt cược vào sự kiện như việc ông Nicolás Maduro bị phế truất,” ông Torres nói. “Vừa là một người trong nội bộ chính phủ, vừa là người tham gia thị trường dự đoán, họ sẽ có động lực để thao túng chính sách phục vụ lợi ích cá nhân. Kiểu trục lợi này cần phải bị cấm hoàn toàn – chấm hết.”

Dự luật này sẽ ngăn các quan chức liên bang được bầu, người được bổ nhiệm chính trị, nhân viên trong khối hành pháp và trợ lý quốc hội đặt cược vào các chính sách, quyết định của chính phủ hoặc kết quả chính trị khi họ có quyền tiếp cận thông tin nội bộ quan trọng chưa công bố.

Sự mỉa mai của Pelosi

Việc bà Pelosi đứng tên đồng bảo trợ dự luật này tạo ra nhiều ý kiến mỉa mai. Trong nhiều năm, bà Pelosi đã bị giám sát sát sao vì những giao dịch cổ phiếu của chồng mình, ông Paul Pelosi, luôn đạt hiệu suất vượt trội so với thị trường. Từ khi bà giữ chức vụ vào năm 1987 đến nay, danh mục đầu tư của gia đình Pelosi ước tính tăng 16,930%, trong khi chỉ số Dow Jones cùng thời kỳ tăng 2,300%.

Nghi ngờ này còn hình thành nên một “ngành công nghiệp nhỏ”. Tài khoản “Nancy Pelosi Stock Tracker” trên X hiện có hơn 1.3 triệu người theo dõi, với khoảng 1 tỷ USD được các nhà đầu tư dùng phần mềm Autopilot “sao chép” y hệt các giao dịch chứng khoán ông Paul tiết lộ. Còn có cả quỹ ETF với mã hiệu “NANC”.

Trong một trường hợp đáng chú ý, ông Paul Pelosi đã bán 500,000 USD cổ phiếu Visa vào tháng 07/2024 — trước khi Bộ Tư pháp Mỹ khởi động vụ kiện chống độc quyền với công ty này 2 tháng. Một tình huống tương tự xảy ra năm 2022 khi ông bán cổ phiếu Google chỉ 1 tháng trước khi tập đoàn này cũng bị kiện độc quyền.

Văn phòng của bà Pelosi nhiều lần khẳng định rằng bà “không nắm giữ bất kỳ cổ phiếu nào” và “không biết trước hoặc tham gia vào các giao dịch của chồng mình”. Khi được hỏi về việc cấm giao dịch chứng khoán trong quốc hội vào năm 2021, bà trả lời: “Chúng ta có một nền kinh tế thị trường tự do. Họ nên được phép tham gia.”

Tác động đến ngành

Các thị trường dự đoán như Polymarket hay Kalshi đã trở nên rất phổ biến kể từ mùa bầu cử năm 2024, thường sử dụng tiền mã hóa để giao dịch. Dù câu chuyện về buổi họp báo vừa rồi cuối cùng chỉ là vụ nhỏ, nhưng nó lại phơi bày điểm yếu: khi thị trường cho phép đặt cược vào sự kiện nằm trong quyền kiểm soát của một cá nhân, nguy cơ thao túng trở nên rất cao.

Hiện vẫn chưa rõ dự luật của đảng Dân chủ có nhận được sự ủng hộ của đảng Cộng hòa hay không. Người phát ngôn của ông Torres cho biết nghị sĩ “khuyến khích tất cả các thành viên quốc hội cùng tham gia”. Vì con trai của cựu Tổng thống Trump, ông Donald Trump Jr., được cho là đang nắm giữ khoản đầu tư hàng triệu USD vào Polymarket, nên một đồng thuận lưỡng đảng có thể rất khó đạt được.

Trong thời điểm này, ngành công nghiệp thị trường dự đoán đang đối mặt với thách thức quản lý đầu tiên thực sự nghiêm trọng — bắt nguồn từ một bài đăng “châm biếm” mà ai cũng tin là thật, bởi nó… quá hợp lý.