Iran chịu áp lực chế độ: Tỷ lệ cược Polymarket về việc Khamenei bị lật đổ lên tới 56%

Việc quân đội Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela, Nicolás Maduro vào cuối tuần trước đã gây ra làn sóng chấn động mạnh ở Tehran, nơi lãnh đạo Iran giờ đây phải đối mặt với nguy cơ có thể gặp kết cục tương tự.

Các thị trường dự đoán đang chú ý đến diễn biến này.

Các nhà giao dịch định giá rủi ro thay đổi chính sách

Các nhà giao dịch trên Polymarket đang định giá lại rủi ro. Khả năng Ayatollah Ali Khamenei bị bãi nhiệm khỏi vị trí Lãnh tụ Tối cao Iran trước cuối năm đã tăng vọt lên 56%, tăng 21 điểm phần trăm chỉ trong vài ngày gần đây. Sự gia tăng này cho thấy niềm tin của thị trường ngày càng lớn rằng Lãnh tụ tối cao 85 tuổi khó có thể vượt qua làn sóng bất ổn bên trong lẫn áp lực từ bên ngoài đang dồn lên Cộng hòa Hồi giáo Iran.

Venezuela và Iran vốn là đồng minh lâu năm, cùng chung sự phản đối với Washington. Tehran đã gửi tàu chở dầu viện trợ giúp Caracas đối phó trừng phạt, và hai nước còn ký kết thỏa thuận hợp tác 20 năm. Việc chính mắt chứng kiến Tổng thống Maduro bị lực lượng Mỹ lôi ra khỏi phòng ngủ khiến những cảnh báo lâu nay của Tehran về khả năng Mỹ lật đổ chế độ trở nên đáng tin hơn bao giờ hết.

Biểu tình lan rộng trên toàn quốc

Những cuộc biểu tình bùng phát do đồng Rial lao dốc đã lan rộng khắp cả nước, không còn giới hạn ở các tiểu thương như ban đầu. Theo Tổ chức Nhân quyền có trụ sở tại Mỹ (HRANA), biểu tình đã xuất hiện tại 88 thành phố thuộc 27 trong tổng số 31 tỉnh của Iran. Cũng theo báo cáo này, ít nhất 34 người biểu tình đã thiệt mạng và hơn 2,000 người bị bắt, tuy nhiên những con số này chưa được kiểm chứng độc lập.

Khamenei cho rằng một số người biểu tình là kẻ gây rối, lính đánh thuê hoặc có liên hệ nước ngoài. Trong khi đó, lực lượng an ninh đã triển khai các đơn vị bán quân sự và thậm chí bị cáo buộc xông vào bệnh viện để bắt giữ những người bị thương.

Những lời đe dọa leo thang của Trump

Tổng thống Trump đã hai lần cảnh báo Iran chỉ trong một tuần. Phát biểu trên chiếc Air Force One, ông nhấn mạnh rằng nếu Iran trấn áp người biểu tình thì sẽ phải nhận phản ứng mạnh từ Mỹ. Trong cuộc phỏng vấn trên radio với Hugh Hewitt, ông Trump nói rằng Iran sẽ “phải gánh chịu hậu quả nặng nề” nếu có sử dụng bạo lực.

Ông Trump từ chối gặp Reza Pahlavi, con trai của cựu hoàng Iran, với lý do chưa phù hợp vào thời điểm này. Việc Thủ tướng Israel, ông Benjamin Netanyahu công khai ủng hộ người biểu tình Iran cũng khiến chính quyền Tehran càng thêm cảnh giác và căng thẳng.

Thị trường dự đoán cho thấy điều gì

Tỷ lệ cược từng giai đoạn trên Polymarket cho thấy cách các nhà đầu tư nhỏ lẻ đánh giá tình hình Iran. Thị trường cho tháng 01/2026 đang ở mức 22% với khối lượng giao dịch 4.3 triệu USD, tháng 03/2026 là 35%, tháng 06/2026 tăng lên 42%, và đến tháng 12/2026 là 56%. Điều này cho thấy các nhà đầu tư nhỏ lẻ tin rằng Iran sẽ còn bất ổn kéo dài, chứ chưa sụp đổ ngay lập tức.

Các thị trường liên quan cũng cho thấy có 51% cơ hội Tổng thống Masoud Pezeshkian bị bãi nhiệm trước cuối năm, trong khi 62% nhà đầu tư nhỏ lẻ lại chọn kịch bản “Không Có Gì Xảy Ra”, cho thấy sự bất định lớn về việc áp lực hiện tại liệu có dẫn đến thay đổi chế độ thực sự hay không.

Vì sao Iran không phải là Venezuela

Dù có nét tương đồng, Iran vẫn là một thách thức hoàn toàn khác. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã xây dựng mạng lưới các lực lượng ủy nhiệm tại Lebanon, Syria, Iraq, Yemen và Gaza để phô diễn sức mạnh và ngăn chặn các cuộc tấn công. Kho vũ khí drone và tên lửa của Iran cũng đã tỏ ra hiệu quả trong nhiều xung đột tại khu vực.

Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf từng cảnh báo rằng bất kỳ động thái quân sự nào của Mỹ đều sẽ biến toàn bộ mục tiêu Mỹ trong khu vực thành mục tiêu hợp pháp bị tấn công. Những đòn đánh trả của Israel năm ngoái phơi bày một số điểm yếu, nhưng đồng thời cũng khiến các phe phái ở Iran hiếm hoi đoàn kết, cùng nhau phản đối can thiệp từ bên ngoài.

Khamenei từng lên mạng xã hội chia sẻ rằng những người ở Iran tin vào việc đàm phán với Mỹ đã chứng kiến sự thật: trong lúc Iran thương lượng thì Washington lại chuẩn bị cho chiến tranh. Khả năng lật đổ lãnh tụ tối cao đạt 56% trên thị trường – tương đương như tung một đồng xu để đoán số phận của ông.

Với một chính quyền đã chịu đựng sự thù địch của Mỹ suốt 45 năm, xác suất này có thể vẫn trong khả năng chấp nhận. Tuy nhiên, có lẽ chính ông Maduro cũng từng cảm thấy tự tin cho đến lúc lực lượng Mỹ bất ngờ xuất hiện ngay trước cửa nhà mình.