Mất kết nối Internet ở Iran có thể ảnh hưởng lớn đến Bitcoin

Trong bối cảnh các cuộc biểu tình chống chính phủ, Iran hôm nay đã gần như bị cắt Internet hoàn toàn – điều này đặt ra một câu hỏi thầm lặng nhưng quan trọng đối với hoạt động đào Bitcoin.

Việc mất Internet này không phải là mối đe dọa nghiêm trọng với Bitcoin. Tuy nhiên, nó lại phơi bày điểm yếu ở giao thoa giữa chính trị quốc tế, chính sách năng lượng với sự tập trung hashrate mà nhiều nhà đầu tư thường bỏ qua.

Ngành khai thác Bitcoin của Iran đối mặt với mối đe dọa lớn

Chính quyền Iran đã hạn chế truy cập Internet nghiêm ngặt khi các cuộc biểu tình trên cả nước diễn ra căng thẳng hơn. Các tổ chức giám sát cho biết đã xảy ra tình trạng mất kết nối gần như hoàn toàn, đặc biệt là trên các mạng di động.

Thoạt nhìn, đây chỉ là một câu chuyện chính trị. Nhưng Iran thực tế từng là trung tâm đào Bitcoin đáng kể – dù không còn chiếm lĩnh như trước đây. Vì vậy, sự kiện này có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi của Iran.

Iran hiện đóng góp khoảng vài phần trăm nhỏ hashrate toàn cầu của Bitcoin. Con số này đã giảm mạnh so với mức đỉnh vào năm 2021 nhưng vẫn đủ đáng chú ý ở một số mảng nhất định.

Nguồn năng lượng rẻ, được trợ giá đã khiến Iran trở thành điểm đến hấp dẫn cho đào coin. Các lệnh cấm vận khiến một số hoạt động đào phải chuyển sang hoạt động chui. Việc mạnh tay trấn áp buộc nhiều nơi vẫn phải hoạt động không chính thức hoặc chỉ bán hợp pháp.

Điều quan trọng là, Iran không phải cơ sở hạ tầng trọng yếu cho mạng lưới Bitcoin. Hiện tại, mạng Bitcoin không còn phụ thuộc vào một quốc gia duy nhất nào nữa. Tuy nhiên, Iran vẫn đóng góp một phần không hề nhỏ.

Mất kết nối Internet có làm dừng hoạt động đào Bitcoin không?

Không ảnh hưởng ngay lập tức. Phần lớn các khu đào coin công nghiệp thường dựa vào nguồn điện ổn định và chỉ cần kết nối Internet gián đoạn, chứ không cần liên tục tốc độ cao.

Mỗi 10 phút mạng lưới sẽ tạo ra một block mới, và các thợ đào vẫn có thể duy trì hoạt động ngay cả khi kết nối bị hạn chế.

Dù vậy, nếu tình trạng kết nối Internet kéo dài hoặc chập chờn, các vấn đề sau có thể phát sinh:

• Khó phối hợp nhóm trong pool đào
• Cập nhật phần mềm, nhận thưởng có thể bị trì hoãn
• Những người đào nhỏ lẻ hoặc bất hợp pháp có khả năng phải dừng hoạt động nhiều hơn

Tóm lại, mất Internet chỉ làm tăng chi phí vận hành, chứ không làm hoạt động đào coin ngừng lại ngay lập tức.

Ngay cả khi Iran mất kết nối hoàn toàn, hashrate toàn cầu cũng chỉ giảm dưới 5%. Mức độ khó của Bitcoin sẽ tự động điều chỉnh để thích nghi. Mạng lưới Bitcoin có thể chịu được cú sốc này.

Tuy nhiên, nếu bất ổn lan rộng và tình trạng cắt điện tái diễn, các thợ đào coin ở Iran có thể phải ngừng hoạt động lâu dài hơn. Khi đó, hashrate giảm nhưng không đủ làm mạng lưới mất ổn định.

Cần nhớ rằng, Bitcoin đã vượt qua lệnh cấm đào coin tại Trung Quốc năm 2021, khi đó hơn 40% sức mạnh đào biến mất khỏi mạng lưới. So với sự kiện ở Iran lần này chỉ là quy mô nhỏ hơn rất nhiều.

Khủng hoảng tại Iran có thể gây hại hay mang lại lợi ích cho Bitcoin?

Ảnh hưởng sẽ có cả hai mặt.

Một mặt, bất ổn chính trị lại càng củng cố luận điểm phi tập trung của Bitcoin. Không quốc gia nào có thể “tắt” hoàn toàn mạng lưới. Hashrate sẽ chuyển dịch. Hệ thống tự thích nghi.

Nhưng mặt khác, những khủng hoảng lặp đi lặp lại chỉ ra một rủi ro thật – hashrate vẫn chủ yếu chạy theo nguồn điện rẻ, mà các khu vực này lại thường bất ổn về chính trị. Điều này tạo ra sự biến động ở các rìa thị trường.

Đối với thị trường, việc Iran bị mất Internet mang nhiều ý nghĩa biểu tượng hơn là ảnh hưởng thực sự. Điều này cho thấy sự vững chắc chứ không phải điểm yếu của mạng lưới Bitcoin.

Bản chất câu chuyện không phải chỉ nằm ở Iran. Nó nằm ở quá trình phân bổ lại hoạt động đào coin trên toàn cầu đang diễn ra.

Khi các khu vực tiềm ẩn rủi ro chính trị liên tục ra vào mảng đào coin, hashpower vẫn tiếp tục dịch chuyển về những quốc gia giàu năng lượng, có quản lý rõ ràng. Vai trò của Iran ngày càng nhỏ lại.

Sự cố mất Internet này có thể gây khó khăn cho các thợ đào tại địa phương, nhưng hoàn toàn không đe dọa tới Bitcoin. Tuy nhiên, nó nhắc nhở các nhà đầu tư nhỏ lẻ rằng rủi ro thực sự lâu dài nằm ở chính sách năng lượng, các vấn đề địa chính trị và khả năng thích nghi nhanh của thợ đào.