Tiền mã hóa bất hợp pháp đạt mức cao nhất mọi thời đại 154 tỷ USD; stablecoin chiếm 84%

Tội phạm liên quan đến tiền điện tử đã đạt mức kỷ lục mới trong năm 2025, với các địa chỉ bất hợp pháp nhận ít nhất 154 tỷ USD—tăng 162% so với năm trước đó, theo báo cáo mới từ công ty phân tích blockchain Chainalysis.

Sự gia tăng đột biến này chủ yếu do dòng tiền đổ vào các thực thể bị trừng phạt tăng đến 694%, đánh dấu một “kỷ nguyên mới về hoạt động quy mô lớn của các quốc gia” trong lĩnh vực tội phạm tiền mã hóa, theo đánh giá của Chainalysis.

Từ tội phạm mạng đến các quốc gia

Báo cáo xem 2025 là làn sóng thứ ba trong sự phát triển của tội phạm tiền điện tử. Làn sóng đầu tiên (2009-2019) chủ yếu là các hacker cá nhân và các nhóm tội phạm nhỏ lẻ. Làn sóng thứ hai (2020-2024) là quá trình chuyên nghiệp hóa, khi các tổ chức đã xây dựng hạ tầng trên chuỗi phục vụ cho các nhóm tội phạm. Hiện tại, làn sóng thứ ba đã đến: các quốc gia bắt đầu tham gia mạnh mẽ vào lĩnh vực này nhằm né tránh lệnh trừng phạt quốc tế.

“Khi các quốc gia tham gia vào những chuỗi cung ứng tiền điện tử bất hợp pháp vốn được xây dựng bởi tội phạm mạng và các tổ chức tội phạm có tổ chức, các cơ quan chính phủ cũng như đội ngũ an toàn – tuân thủ phải đối mặt với những rủi ro lớn hơn nhiều, liên quan cả đến bảo vệ người tiêu dùng lẫn an ninh quốc gia,” báo cáo nêu rõ.

Nga đã ra mắt stablecoin A7A5 neo theo đồng ruble vào tháng 02/2025, với giao dịch tổng trị giá hơn 93.3 tỷ USD chỉ trong chưa đầy một năm. Động thái này được thực hiện sau khi Nga đã ra luật vào năm 2024 nhằm hỗ trợ hoạt động né tránh lệnh trừng phạt thông qua tiền điện tử.

Các hacker Triều Tiên đã có năm gây thiệt hại lớn nhất từ trước đến nay, chiếm đoạt 2 tỷ USD chỉ trong năm 2025. Vụ tấn công Bybit hồi tháng 02 đã chiếm gần 1.5 tỷ USD trong số đó, trở thành vụ trộm lớn nhất lịch sử tiền mã hóa.

Các mạng lưới trung gian của Iran cũng đã thực hiện rửa tiền, buôn bán dầu lậu và mua vũ khí với tổng trị giá hơn 2 tỷ USD thông qua các ví đã được xác định trong các lệnh trừng phạt. Các tổ chức liên kết với Iran như Hezbollah, Hamas và Houthi hiện nay cũng đang ứng dụng tiền điện tử ở mức độ chưa từng có.

Stablecoin: đồng tiền mới của tội phạm

Có lẽ sự thay đổi nổi bật nhất thể hiện qua dữ liệu là sự thay đổi lớn về loại tài sản mà tội phạm lựa chọn.

Năm 2020, Bitcoin chiếm khoảng 70% tổng giá trị giao dịch phi pháp, còn stablecoin chỉ chiếm 15%. Đến năm 2025, tỷ lệ này đã hoàn toàn đảo ngược: stablecoin hiện chiếm tới 84% tổng giao dịch bất hợp pháp, còn Bitcoin giảm xuống chỉ khoảng 7%.

Chainalysis cho rằng lý do stablecoin được ưa chuộng là bởi các ưu điểm tiện lợi: dễ chuyển tiền xuyên biên giới, ít biến động hơn, và tính ứng dụng cao hơn. Xu hướng này cũng phản ánh sự phát triển của thị trường hợp pháp, khi stablecoin ngày càng chiếm ưu thế trong tổng lượng giao dịch.

Mạng lưới rửa tiền Trung Quốc xuất hiện

Báo cáo cũng đề cập mạng lưới rửa tiền Trung Quốc (CMLNs) đang trở thành thế lực lớn trong hệ sinh thái tội phạm. Dựa trên mô hình vận hành của những tổ chức như Huione Guarantee, mạng lưới này hiện cung cấp dịch vụ “laundering-as-a-service” (rửa tiền theo yêu cầu) và hạ tầng hỗ trợ cho các hoạt động tội phạm chuyên biệt.

Các dịch vụ trọn gói này hỗ trợ đủ loại hoạt động: gian lận, lừa đảo, rửa tiền từ hack của Triều Tiên, né tránh trừng phạt, thậm chí tài trợ tài chính cho khủng bố.

Chainalysis cũng cảnh báo rằng mối liên hệ giữa hoạt động trên chuỗi và tội phạm bạo lực ngày càng tăng. Nhiều đường dây buôn bán người đã tận dụng tiền điện tử, và các vụ “cưỡng ép tài sản vật lý”—tội phạm dùng bạo lực ép nạn nhân chuyển tài sản—cũng tăng mạnh, đặc biệt vào thời điểm giá tiền mã hóa tăng cao.

Bối cảnh và triển vọng

Dù các con số kỷ lục được ghi nhận, Chainalysis cho biết hoạt động phi pháp vẫn chiếm chưa tới 1% tổng khối lượng giao dịch tiền điện tử đã xác định. Đơn vị cũng lưu ý số 154 tỷ USD chỉ là “ước tính thấp nhất” dựa trên các địa chỉ bất hợp pháp xác minh được tính đến hiện tại.

Dữ liệu lịch sử còn cho thấy tội phạm tiền điện tử không phải lúc nào cũng tăng. Ví dụ, khối lượng tội phạm giảm từ 56 tỷ USD trong năm 2022 xuống còn 50 tỷ USD trong năm 2023 khi thị trường đi xuống. Tuy nhiên, bước nhảy vọt năm 2025 cho thấy nguy cơ trong lĩnh vực này đã thay đổi mạnh mẽ.

“Mặc dù tỷ lệ hoạt động bất hợp pháp vẫn thấp so với các giao dịch hợp pháp, nhưng mức độ nguy hiểm chưa bao giờ lớn đến thế trong việc đảm bảo sự an toàn và minh bạch cho hệ sinh thái tiền điện tử,” Chainalysis nhận định, đồng thời kêu gọi lực lượng thực thi pháp luật, cơ quan quản lý và doanh nghiệp tiền mã hóa phối hợp chặt chẽ hơn nữa.