Nhóm phát triển Zcash từ chức: Khủng hoảng quản trị ảnh hưởng thế nào đến giá ZEC

Toàn bộ đội ngũ Electric Coin Company (ECC), đơn vị phát triển cốt lõi đứng sau Zcash (ZEC), đã rời khỏi công ty sau khi tố cáo bị Bootstrap – tổ chức phi lợi nhuận quản lý ECC – gây khó dễ buộc phải nghỉ việc.

Khủng hoảng này diễn ra đúng lúc quan trọng đối với đồng tiền điện tử tập trung vào quyền riêng tư ZEC, vốn đã gặp nhiều khó khăn trên thị trường trong năm nay. Tính từ đầu năm 2026, altcoin này đã giảm hơn 18%.

Mâu thuẫn quản trị khiến đội ngũ ECC rời đi

Được biết, Bootstrap là tổ chức phi lợi nhuận 501(c)(3) được thành lập vào năm 2020 nhằm quản lý ECC và hỗ trợ hệ sinh thái Zcash. Tuy nhiên, những diễn biến gần đây đã làm lộ rõ những vấn đề về quản trị trong nội bộ.

Mới đây, trong một bài đăng trên X (trước đây là Twitter), Josh Swihart – cựu CEO của ECC – đã công bố việc cả đội ngũ đồng loạt rời đi. Swihart cho rằng đa số thành viên hội đồng quản trị Bootstrap, bao gồm Zaki Manian, Christina Garman, Alan Fairless và Michelle Lai (gọi chung là ZCAM), đang không còn đồng thuận với sứ mệnh ban đầu của Zcash.

“Trong vài tuần vừa qua, chúng tôi nhận thấy rõ đa số thành viên ban quản trị Bootstrap (tổ chức phi lợi nhuận 501(c)(3) được lập ra để hỗ trợ và quản lý Electric Coin Company phát triển Zcash), cụ thể là Zaki Manian, Christina Garman, Alan Fairless và Michelle Lai (ZCAM), đã đi chệch khỏi mục tiêu của Zcash. Hôm qua, toàn bộ đội nhóm ECC đã rời đi sau khi bị ZCAM ‘bức ép’ phải nghỉ việc,” anh viết.

Khái niệm “constructive discharge” (bị buộc phải nghỉ việc do môi trường làm việc không thể chịu đựng được) mô tả khi công ty tạo ra điều kiện làm việc khách quan đến mức một người lao động bình thường cũng phải xin nghỉ việc. Theo luật lao động Mỹ, những trường hợp nghỉ việc như vậy “có thể không coi là tự nguyện.”

“Các điều khoản trong hợp đồng lao động của chúng tôi đã bị thay đổi tới mức khiến cả đội không thể hoàn thành công việc hiệu quả và đúng với lương tâm nghề nghiệp,” Swihart bổ sung.

Dù vậy, đội ngũ cũ của ECC dự định sẽ thành lập một công ty mới, tiếp tục hướng tới mục tiêu xây dựng “tiền tệ bảo vệ quyền riêng tư không thể ngăn chặn”, theo lời Swihart. Anh cũng khẳng định giao thức Zcash vẫn hoạt động bình thường, vì tranh chấp này chỉ liên quan đến quản trị chứ không ảnh hưởng đến mặt kỹ thuật của dự án.

“Quyết định này chỉ đơn giản là để bảo vệ những gì đội nhóm đã cống hiến, ngăn việc quản trị phá hoại làm chúng tôi không thể tiếp tục theo đuổi sứ mệnh ban đầu của ECC,” Swihart nhấn mạnh.

Zooko Wilcox – nhà sáng lập Zcash kiêm cựu CEO ECC – cũng lên tiếng về sự việc. Ông khẳng định tranh chấp nội bộ quản trị này không ảnh hưởng tới mạng lưới Zcash. Ông nhắc lại, giao thức Zcash vẫn là mã nguồn mở, an toàn, ai cũng có thể sử dụng mà không cần xin phép.

Không những thế, Wilcox còn bày tỏ sự tin tưởng vào uy tín cá nhân của các thành viên hội đồng Bootstrap được Swihart nêu tên, dù ông không bày tỏ quan điểm cá nhân về tranh chấp.

“Tôi và Shielded Labs không liên quan đến vụ việc này, nên tôi không đưa ra ý kiến. Trong hơn 10 năm hợp tác cùng Alan Fairless, Zaki Manian, Christina Garman và khoảng 5 năm làm việc cùng Michelle Lai, tôi từng cùng họ trải qua nhiều tình huống khó khăn, căng thẳng. Theo kinh nghiệm cá nhân, tôi nhận thấy họ đều là những người có đạo đức nghề nghiệp rất cao.”

Vụ việc này xảy ra sau hàng loạt lần thay đổi vị trí lãnh đạo trong hệ sinh thái Zcash. Swihart lên nắm quyền CEO từ tháng 12/2023, thay cho nhà sáng lập Zooko Wilcox rời khỏi ghế CEO. Khoảng một năm trước, Peter Van Valkenburgh cũng đã từ chức khỏi ban lãnh đạo Quỹ Zcash.

Bên cạnh đó, vào tháng trước, đội ngũ đã tiến hành nhiều cải tổ trong tổ chức, nhằm giảm bớt xung đột nội bộ và giúp ECC tiếp tục phát triển thành công trong năm 2026 và thời gian tới.

Diễn biến thị trường ZEC giữa lúc bất ổn về quản trị

Khủng hoảng quản trị đang diễn ra trong bối cảnh ZEC cũng gặp nhiều thử thách trên thị trường. Vào cuối năm 2025, altcoin này từng có thời điểm tăng giá mạnh dù toàn thị trường đang suy giảm.

Xu hướng quan tâm và nhu cầu với các tài sản tập trung vào quyền riêng tư đã đẩy giá trị ZEC tăng cao. Dựa trên dữ liệu từ CryptoRank, ZEC tăng đến 816.7% trong năm 2025 – đây là mức tăng trưởng tốt nhất hằng năm của đồng coin này kể từ năm 2017.

Tuy nhiên, trong năm 2026, giá đồng coin này lại chịu nhiều sức ép. ZEC đã giảm khoảng 18% tính từ đầu năm. Dữ liệu từ BeInCrypto Markets cũng chỉ ra rằng token này đã giảm tới 16% trong 24 giờ vừa qua. Tại thời điểm viết bài, giá được ghi nhận ở mức 409.79 USD.

Dù vậy, đợt giảm lần này không riêng của ZEC. Thị trường tiền điện tử nói chung cũng chứng kiến mức điều chỉnh gần 3% trong cùng thời gian. Tuy nhiên, việc đội ngũ phát triển đồng loạt rời đi cũng phần nào tạo áp lực lên tâm lý thị trường ngắn hạn đối với ZEC.

Tuy vậy, một nhà quan sát thị trường cho biết những vấn đề về quản trị gần đây không ảnh hưởng đến giao thức Zcash, các tính năng bảo mật hay hoạt động của mạng lưới. Việc đội ngũ ECC rời đi được xem là quyết định dựa trên nguyên tắc chứ không phải là sự bỏ rơi dự án.

“Nhóm ECC ban đầu đã chọn rời đi thay vì đánh đổi sứ mệnh xây dựng đồng tiền riêng tư không thể bị ngăn chặn… Zcash được tạo ra để tồn tại lâu dài hơn cả các công ty, hội đồng quản trị hay các cá nhân. Giây phút này đã chứng minh điều đó. Chuỗi vẫn hoạt động, công nghệ mã hóa vẫn hiệu quả, tầm nhìn vẫn bền vững. Những biến động ngắn hạn là cái giá phải trả cho sự uy tín lâu dài. Và sự uy tín là yếu tố tích cực,” nhà quan sát thị trường viết.

Khi tình hình vẫn đang tiếp diễn, các thành viên thị trường đang theo dõi sát sao xem sự rõ ràng trong quản trị và quá trình phát triển dự án có tiếp tục ổn định trong hệ sinh thái Zcash không.