Tổng thống Donald Trump vừa công bố hôm thứ Ba rằng “chính quyền lâm thời” của Venezuela sẽ chuyển từ 30 đến 50 triệu thùng dầu cho Mỹ, chỉ vài ngày sau khi lực lượng Mỹ bắt giữ Nicolás Maduro trong một chiến dịch quân sự.
Thông báo này đã làm dấy lên nhiều đồn đoán về các tài sản khác của Venezuela có thể bị chuyển tiếp theo – trong đó có cả số Bitcoin mà nhiều tin đồn cho rằng nước này đang nắm giữ.
Trump đăng trên Truth Social rằng dầu sẽ được “bán theo giá thị trường”, và số tiền thu được “sẽ do tôi, Tổng thống Mỹ, kiểm soát.” Tính theo mức giá khoảng 56 USD mỗi thùng, thương vụ này có thể lên tới 2.8 tỷ USD.
Nhà Trắng đã lên lịch một cuộc họp tại Phòng Bầu dục vào thứ Sáu với lãnh đạo các hãng dầu lớn như Exxon, Chevron và ConocoPhillips để bàn sâu hơn về ngành dầu của Venezuela, cho thấy Washington đang thực sự quan tâm vượt ngoài việc chuyển giao dầu 1 lần. Venezuela hiện là quốc gia có trữ lượng dầu thô đã được chứng minh lớn nhất thế giới.
Trump đã chỉ đạo Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright thực hiện kế hoạch “ngay lập tức” và các tàu chứa sẽ được điều động để chuyển dầu trực tiếp về các cảng của Mỹ.
Khi các tài sản hữu hình đang được đưa về Washington, dư luận lại đổ dồn về những khoản nắm giữ tiền điện tử không rõ ràng của Venezuela. Một số nguồn tin cho rằng chính quyền Maduro đã tích lũy được một “kho dự trữ ngầm bằng Bitcoin” để né tránh các biện pháp trừng phạt quốc tế.
Các con số ước tính về số lượng Bitcoin Venezuela nắm giữ rất khác xa nhau. Theo Project Brazen, nước này có thể sở hữu tới khoảng 60 tỷ USD Bitcoin dựa vào nguồn tin ẩn danh. Trang Bitcointreasuries.net lại ước tính Venezuela chỉ có 240 BTC, chỉ vào khoảng 22 triệu USD.
Chưa có số liệu nào được xác minh bằng phương pháp phân tích on-chain. Chưa có ví Bitcoin nào được công khai tiết lộ, và cũng không rõ ai đang nắm giữ quyền lưu ký các tài sản này.
Các chuyên gia nhận định rằng Venezuela có lý do để đầu tư vào Bitcoin do nước này bị loại khỏi mạng lưới tài chính toàn cầu. Trên thực tế, Venezuela từng thử nghiệm nhiều với tiền mã hóa, nổi bật là dự án token petro ra mắt năm 2018 nhưng đã thất bại.
Khác với dầu mỏ có thể chuyển thẳng về cảng Mỹ, Bitcoin thì không thể bị thu giữ bằng cách vật lý. Để kiểm soát được tiền mã hóa, phải có thông tin về private key hoặc cần sự hợp tác từ tổ chức lưu ký tại Mỹ.
Venezuela, do bị cấm vận, chắc chắn không dùng dịch vụ lưu ký của các đối tác Mỹ hoặc đồng minh. Nội bộ chính quyền Maduro cũng khả năng cao đã phân tán số Bitcoin (nếu có) vào nhiều ví khác nhau, khiến việc truy vết thực sự rất khó khăn.
Tuy vậy, chính những đặc tính làm cho Bitcoin khó bị tịch thu cũng khiến nó cực kỳ dễ dàng để di chuyển – miễn là có đủ thông tin cần thiết. Không cần vận chuyển vật lý như vàng hay dầu, bất kỳ ai có private key đều có thể chuyển Bitcoin tới bất kỳ đâu trên thế giới chỉ trong vài phút. Nếu phía Mỹ có được private key từ Maduro hoặc các cộng sự của ông, họ hoàn toàn có thể thu hồi lượng lớn tiền mã hóa trong nháy mắt.
Điều này tạo nên một tình thế “được ăn cả ngã về không”: tài sản hoặc là hoàn toàn không thể tiếp cận, hoặc là bị thu giữ rất dễ dàng – không có lựa chọn ở giữa.
Những suy đoán về Bitcoin của Venezuela còn đáng chú ý hơn khi Trump từng ký sắc lệnh thành lập kho dự trữ Bitcoin chiến lược “mà không tốn chi phí ngân sách.” Nhiều nhà phê bình đặt câu hỏi làm sao chính phủ có thể gom Bitcoin mà không phải mua trên thị trường?
Việc thu giữ số Bitcoin của Venezuela (nếu quả thực nước này nắm giữ số lượng lớn) trên lý thuyết có thể giải quyết vấn đề này cho chính quyền Mỹ. Nhưng để làm vậy, các công tố viên cần phải chứng minh rõ ràng mối liên hệ giữa tài sản đó và các cáo buộc hình sự tại tòa án Mỹ.
Một số nhà quan sát thị trường tiền mã hóa nhận định, bất kể kết quả ra sao thì câu chuyện này cũng có thể là tín hiệu tích cực dài hạn cho Bitcoin. Nếu thu được Bitcoin từ Venezuela, phía chính quyền Mỹ có lẽ sẽ giữ lại thay vì bán ra, phù hợp với cam kết xây dựng kho dự trữ chiến lược.
Ở thời điểm hiện tại, dầu từ Venezuela đang trên đường về các cảng Mỹ, còn Bitcoin của họ (nếu có) thì vẫn bị khóa chặt với các private key bí ẩn – ngoài tầm với của mọi nỗ lực cưỡng chế, dù quyết liệt nhất.