Bước vào năm 2026, ngành công nghiệp crypto đang đứng trước bước ngoặt lớn. Những khúc mắc về pháp lý quanh tài sản số dần được gỡ bỏ, các “ông lớn” tổ chức bắt đầu mạnh dạn tham gia thị trường, và khái niệm “tài sản” cũng đang được định nghĩa lại.
Ít ai có góc nhìn rộng như Yat Siu, đồng sáng lập kiêm Chủ tịch điều hành của Animoca Brands. Chúng tôi đã trò chuyện cùng ông Siu về tương lai của Web3 trong năm mới – và lý do tại sao ông tin rằng các doanh nghiệp đứng trước lựa chọn sống còn: token hóa hoặc bị đào thải.
Siu công nhận Bitcoin đã trở thành “vàng kỹ thuật số”, nhưng khi bước sang năm 2026, ông cho rằng nơi sôi động thực sự lại nằm ở chỗ khác. “Phần lớn mọi người không bắt đầu tiếp cận crypto bằng việc mua Bitcoin,” ông chia sẻ. “Họ bước vào thị trường qua các token có tiện ích cụ thể – có thể là DeFi, game, NFT hay nhiều thứ khác.”
Ông lấy ví dụ so sánh với thị trường truyền thống: không công ty riêng lẻ nào có vốn hóa bằng vàng, nhưng tổng giá trị thị trường chứng khoán toàn cầu lại vượt xa vàng rất nhiều lần. “Điều tương tự đang diễn ra với crypto. Điều khiến tôi hào hứng ở năm nay là những cơ hội không chỉ ở các token mới mà nằm trong những token đã chứng minh được thực lực.”
Siu từng chứng kiến mô hình này trước đây. “Hãy nhớ những gì xảy ra sau thời kỳ bong bóng dotcom. Amazon, Microsoft, Apple, Netease – họ không biến mất mà còn quay lại mạnh mẽ hơn. Tôi tin rằng năm 2026 sẽ đánh dấu khởi đầu cho sự ‘hồi sinh’ của các công ty Web3 đã có vị thế vững chắc.”
Một trong những diễn biến mà Siu quan tâm nhất năm nay là số phận của dự luật CLARITY Act tại Quốc hội Mỹ. Dựa trên nền tảng của GENIUS Act về stablecoin, CLARITY Act hướng đến việc xác định ranh giới pháp lý rõ ràng giữa SEC và CFTC đối với tài sản số.
“Tôi tin CLARITY Act sẽ được thông qua vào năm 2026,” Siu nói. “Và khi điều đó xảy ra, sẽ có một làn sóng token hóa chưa từng thấy – từ các công ty trong nhóm Fortune 500 cho đến những doanh nghiệp nhỏ. Sự không chắc chắn từng kìm hãm bao nhiêu tổ chức giờ sẽ bị xóa bỏ.”
Ông xem đây là chìa khóa để doanh nghiệp mạnh dạn áp dụng công nghệ mới ở quy mô lớn. “Các công ty trước nay đứng ngoài lề không phải vì họ không thấy tiềm năng, mà là vì họ chưa thể xử lý những điểm mù pháp lý. Năm nay, vướng mắc đó sẽ không còn nữa.”
Việc xuất hiện các ETF crypto trong những năm gần đây đã mở ra cột mốc mới, nhưng Siu tin rằng năm 2026 sẽ là năm các tổ chức thực sự đẩy mạnh chiến lược chứ không chỉ thử nghiệm nữa. “Những gì chúng ta thấy hiện tại chỉ là khởi đầu. RWAs và stablecoin sẽ dẫn dắt câu chuyện cho các tổ chức trong năm nay.”
Token hóa tài sản thực (RWA) đặc biệt sở hữu tiềm năng thay đổi lớn. “RWAs mang lại điều mà crypto từng hứa hẹn nhưng chưa thể triển khai trên quy mô lớn: sự bao trùm tài chính thực sự. Chúng ta nói đến ví crypto cho người không có tài khoản ngân hàng, cơ hội đầu tư sinh lời trước đây chỉ dành cho người giàu. Năm nay là thời điểm những lời hứa ấy thành hiện thực.”
Dự báo hiện nay cho rằng RWAs token hóa có thể đạt mốc 30,000 tỷ USD trong thập kỷ tới. Việc các quy chuẩn như quy định MiCA của Liên minh châu Âu được áp dụng khiến các ngân hàng và tổ chức đầu tư lớn thêm tự tin tham gia blockchain công khai. “Hạ tầng đã sẵn sàng. Quy định pháp lý cũng dần hoàn thiện. Bây giờ chỉ còn chờ thực thi.”
Siu nhận rõ điểm tương đồng giữa thời điểm hiện tại và giai đoạn sau bong bóng dotcom. “Chu kỳ gọi vốn đã thay đổi căn bản. Những ngày đầu Web3, cơ hội lớn nhất là đầu tư vào các đợt token mới hấp dẫn nhất. Giờ thì điều đó đã không còn đúng.”
Bây giờ, xu thế đầu tư là lựa chọn các token đã có thanh khoản và vị thế trên thị trường. “Sau bong bóng dotcom, các công ty như Amazon, Microsoft, Yahoo, eBay không chỉ tồn tại mà còn phát triển vượt bậc. Mô hình này cũng sẽ lặp lại với Web3, nhưng có điều đặc biệt: sẽ có cả những ‘ông lớn’ công nghệ như Google hay Meta chính thức tham gia lĩnh vực này.”
Xu hướng này đòi hỏi các nhà đầu tư phải có kỹ năng khác trước. “Bây giờ tình hình phức tạp hơn nhiều. Muốn thành công, bạn phải biết phân tích sâu hơn. Việc dễ dàng kiếm lời nhờ đón đầu các đợt ra mắt token nóng đã không còn phù hợp.”
Khi được hỏi về dự đoán táo bạo nhất cho những năm tới, Siu trả lời ngay: “Mọi thứ rồi sẽ trở thành một loại tài sản thông qua token hóa. Quyền sở hữu trí tuệ, tiền bản quyền, kho quảng cáo – hễ có gì có giá trị thì sẽ được token hóa.”
Ông cũng thừa nhận RWAs token hóa hiện còn bị phân mảnh qua các chain, sàn giao dịch khác nhau, nhưng ông lạc quan về việc hợp nhất và mở rộng trong tương lai. “Công nghệ thì đã sẵn sàng. Chỉ thiếu sự rõ ràng pháp lý và niềm tin của các tổ chức. Hai yếu tố này đang dần được hoàn thiện.”
Xu hướng này còn có yếu tố thế hệ. “Crypto đang trở thành loại tài sản được thế hệ trẻ lựa chọn, giống như internet và mạng xã hội từng làm nên sự khác biệt giữa các thế hệ trước. Doanh nghiệp nào muốn tiếp cận nhóm khách hàng này hiệu quả buộc phải có chiến lược gắn với token hóa. Đó không còn là lựa chọn nữa, mà là điều bắt buộc.”
Một dự đoán khá ngược đời của Siu là công nghệ blockchain sẽ dần “vô hình” với đa số người dùng. “Hãy nghĩ về âm nhạc số. Trước đây, mọi người nói về ‘MP3’ hay ‘tải nhạc số’. Bây giờ chúng ta chỉ gọi đơn giản là ‘nhạc’. Công nghệ đã chìm vào hậu trường, blockchain cũng như vậy.”
Ông lấy mô hình các nền tảng thị trường dự đoán làm ví dụ. “Chúng vận hành dựa trên nền tảng crypto, nhưng người dùng chẳng quan tâm đến phần kỹ thuật bên dưới. Điều họ quan tâm là dịch vụ mang lại. Đây sẽ là hướng đi cho việc phổ cập crypto: chỉ cần mang lại giá trị cho người dùng, còn blockchain cứ âm thầm vận hành đằng sau.”
Cách tiếp cận thực tế này giúp mở ra nhiều cơ hội trong nhiều lĩnh vực. “Chơi game với tài sản trong game là NFT. Sản phẩm tạo lợi nhuận dễ dàng tiếp cận với người dùng bình thường. Thanh toán nhanh hơn. Quyền sở hữu số. Những ứng dụng này sẽ thu hút người dùng truyền thống đến với dịch vụ dựa trên crypto, không phải vì họ thích blockchain mà vì những dịch vụ này thực sự tốt hơn.”
Siu dự đoán sẽ có một thay đổi lớn về nhóm đối tượng của crypto trong năm nay. “Năm 2026 sẽ chứng kiến sự chuyển đổi từ những người đã quen thuộc với crypto sang những người bắt đầu tò mò, tìm hiểu về crypto. Và từ lĩnh vực giải trí sang tiện ích thực tế và giá trị thật.”
Memecoin, theo ông, là sản phẩm của sự mơ hồ từ quy định. “Trước giờ, những đợt ra mắt memecoin chủ yếu hướng tới cộng đồng sẵn có của crypto. Chúng không hướng đến người dùng đại chúng.” Nhưng khi các khung pháp lý thân thiện hơn dần hình thành trên toàn cầu, xu hướng này đang thay đổi.
“Khi luật lệ rõ ràng hơn, các dự án có thể công khai nói về giá trị thật của mình. Họ không cần phải ẩn mình sau cái mác memecoin nữa. Đạo luật CLARITY sẽ thúc đẩy xu hướng này – các token sẽ được đánh giá dựa trên tiện ích thực sự, những token nào không có giá trị thật sẽ khó mà tồn tại.”
Khi nhìn về phần còn lại của năm 2026 và tương lai, Siu cho rằng kiến thức tài chính sẽ trở thành kỹ năng cực kỳ quan trọng. “Crypto hiện nay đang giải quyết nhiều vấn đề thực tế – giảm chi phí chuyển tiền quốc tế, giúp người dùng dễ dàng tạo ra thu nhập, mở rộng cơ hội mà trước đây không phải ai cũng tiếp cận được.”
Ông còn nhận định crypto sẽ đi sâu hơn vào hệ thống tài chính hàng ngày. “Vay sinh viên, tín dụng tiêu dùng, rồi tới cho vay không cần thế chấp – crypto sẽ được ứng dụng vào các giải pháp tài chính ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của người bình thường.”
Điều này giống như cuộc cách mạng kỹ năng số của những năm 1990 và 2000. “Ngày ấy, doanh nghiệp nào không nắm bắt kỹ năng số thì dần mất vị trí. Người tiêu dùng rồi cũng phải học theo. Hiện nay, xu hướng này đang lặp lại với kiến thức tài chính. Việc token hóa dẫn đến việc tài chính hóa, và ai chủ động trang bị kiến thức tài chính sẽ có lợi thế lớn hơn nhiều.”
Siu kết lại với một thông điệp vừa là lời cảnh báo, vừa là lời kêu gọi cho năm tới.
“Những công ty không token hóa tài sản của mình – không làm cho tài sản đó dễ tiếp cận cho hệ thống AI và thanh khoản Web3 – sẽ dần mất vị thế. Chúng ta từng chứng kiến những doanh nghiệp truyền thống phớt lờ Internet rồi bị Amazon hay Steam vượt mặt. Các công ty bỏ qua xu hướng token hóa cũng sẽ đi vào vết xe đổ đó.”
Siu ngừng lại một chút, rồi nhấn mạnh câu nói gần như thành khẩu hiệu của mình: “Tokenize or die. Đây không phải là tiên đoán cho một tương lai xa. Đó chính là thực tế của năm 2026.”