Hoạt động huy động vốn AI của Oracle lại vỡ trận. Các chủ nợ khởi kiện ra tòa. Khoản nợ 108 tỷ sẽ kết thúc ra sao?

TradingKey - Thứ Tư tuần này (ngày 14), Oracle (ORCL) đã bị các trái chủ kiện với cáo buộc che giấu việc công ty cần phát hành thêm một lượng nợ đáng kể để xây dựng các cơ sở hạ tầng AI, gây ra tổn thất cho các nhà đầu tư.

Các nguyên đơn là những nhà đầu tư vào số trái phiếu và tín phiếu ưu tiên trị giá 18 tỷ USD do Oracle phát hành vào ngày 25/9. Hai tuần trước khi phát hành, Oracle vừa công bố một thỏa thuận về năng lực tính toán trị giá 300 tỷ USD với OpenAI.

Các nguyên đơn cho biết chỉ 7 tuần sau khi họ mua trái phiếu, Oracle đã tìm cách vay thêm số tiền lên tới 38 tỷ USD, nhằm phục vụ việc xây dựng hai trung tâm dữ liệu tại Texas và Wisconsin như một phần của thỏa thuận với OpenAI. Việc vay thêm vốn đột ngột này đã khiến các nhà đầu tư không kịp trở tay.

Tại sao các nhà đầu tư trái phiếu của Oracle lại phản ứng mạnh mẽ như vậy?

Các trái chủ của Oracle cho biết họ đã chịu tổn thất khi giá trái phiếu giảm do thị trường nhận định rủi ro tín dụng của công ty gia tăng.

Vào tháng 12/2025, hợp đồng hoán đổi rủi ro tín dụng (CDS) kỳ hạn 5 năm của Oracle, một chỉ số đo lường chi phí bảo hiểm cho khả năng vỡ nợ trong 5 năm tới, đã chạm mức 155,27 điểm cơ bản, mức cao nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2009, phản ánh sự hoảng loạn của thị trường. Hiện tại, xếp hạng tín dụng của Oracle ở mức BBB, nhưng mức chênh lệch lãi suất hiện đã tương đương, thậm chí cao hơn so với trái phiếu rác.

Các đại diện trái chủ, dẫn đầu bởi Quỹ hưu trí Thợ mộc Ohio (Ohio Carpenters' Pension Plan), tuyên bố rằng các thông tin trong tài liệu chào bán cho đợt phát hành trái phiếu 18 tỷ USD ban đầu của Oracle là sai lệch và gây hiểu lầm. Tại thời điểm đó, công ty đã xây dựng các kế hoạch cụ thể cho việc huy động thêm vốn, thay vì nhu cầu "tiềm năng" về kinh phí bổ sung như đã nêu trong tài liệu.

Các trái chủ đang yêu cầu Oracle, Chủ tịch Larry Ellison, cựu CEO Safra Catz, Giám đốc Kế toán Maria Smith và 16 ngân hàng bảo lãnh phát hành phải chịu trách nhiệm pháp lý nghiêm ngặt và bồi thường thiệt hại theo Luật Chứng khoán Liên bang.

Gánh nặng nợ 108 tỷ USD, sự thoái lui của đối tác và tình trạng chậm tiến độ xây dựng

Đợt phát hành trái phiếu 18 tỷ USD chỉ là phần nổi của tảng băng chìm trong các khoản nợ của Oracle. Tính đến cuối tháng 11/2025, dư nợ trái phiếu và các khoản vay khác của Oracle tổng cộng khoảng 108 tỷ USD, biến công ty này thành doanh nghiệp có gánh nặng nợ lớn nhất trong số các tập đoàn công nghệ lớn .

Khoản nợ khổng lồ của Oracle từ lâu đã bị giám sát chặt chẽ. Ngay từ năm 2025, khi công ty ký thỏa thuận trị giá 300 tỷ USD với OpenAI, một số người đã đặt câu hỏi về chiến lược đầy rủi ro của Oracle: với doanh thu hàng năm 60 tỷ USD và dòng tiền 200 tỷ USD, liệu Oracle có thực sự hoàn thành được đơn hàng khổng lồ như vậy? Cốt lõi của sự hoài nghi trên thị trường nằm ở việc liệu khoản vay khổng lồ của Oracle để xây dựng cơ sở hạ tầng AI cuối cùng có trở nên vô ích hay không.

Nhà đầu tư nổi tiếng của thương vụ "The Big Short", Michael Burry, đã tiết lộ việc nắm giữ các quyền chọn bán đối với cổ phiếu Oracle, và đã thực hiện bán khống trong sáu tháng qua, phản ánh sự hoài nghi về chiến lược mở rộng quyết liệt của công ty. Burry tuyên bố ông không thích cũng không hiểu về vị thế thị trường và chiến lược đầu tư của Oracle, đồng thời gợi ý rằng việc mở rộng rầm rộ như vậy có thể chỉ bắt nguồn từ sự phù phiếm.

Hiện tại, chiến lược mở rộng bằng nợ của Oracle đang gặp nhiều trắc trở. Vào tháng 12/2025, Blue Owl Capital, đối tác trung tâm dữ liệu lớn nhất của Oracle, thông báo sẽ không còn hỗ trợ dự án trung tâm dữ liệu trị giá 10 tỷ USD theo kế hoạch. Mặc dù Oracle sau đó phản hồi rằng các cuộc đàm phán vẫn diễn ra đúng kế hoạch, nhưng tin tức này vẫn khiến giá cổ phiếu Oracle sụt giảm trong ngày hôm đó và kéo theo sự đi xuống của toàn bộ lĩnh vực công nghệ. Các nhà phân tích tin rằng điều này cho thấy có rủi ro đứt gãy trong chuỗi tài trợ hỗ trợ cơ sở hạ tầng AI.

Hơn nữa, Oracle còn đối mặt với vấn đề chậm tiến độ xây dựng. Vào tháng 12/2025, sau khi công bố kết quả kinh doanh quý 2 năm tài chính 2026 không đạt kỳ vọng doanh thu, Oracle đã thông báo trì hoãn ngày hoàn thành của một số trung tâm dữ liệu. Chịu tác động từ cú đòn kép này, cổ phiếu Oracle đã giảm tổng cộng 17% trong ba phiên giao dịch.

Vốn hóa thị trường ORCL giảm một nửa; nhu cầu cấp thiết trong việc chuyển đổi Nghĩa vụ Thực hiện còn lại

Vào tháng 9/2025, giá cổ phiếu của Oracle đã đạt mức cao kỷ lục 345 USD, với vốn hóa thị trường tiệm cận mức 940 tỷ USD. Hiện nay, vốn hóa thị trường của hãng đã giảm xuống còn khoảng 550 tỷ USD, sụt giảm gần 50%.

Các nhà phân tích tin rằng chìa khóa để phục hồi giá cổ phiếu Oracle nằm ở việc thực hiện các Nghĩa vụ Thực hiện còn lại (RPO). Các Nghĩa vụ Thực hiện còn lại được báo cáo trong kết quả kinh doanh quý 2 năm tài chính 2026 đã đạt con số đáng kinh ngạc là 523 tỷ USD, làm nổi bật quy mô rộng lớn của mảng kinh doanh đám mây. Một phần trong số các đơn hàng tồn đọng lớn này đến từ những khách hàng lớn như Meta và NVIDIA, mang lại kỳ vọng rõ ràng về doanh thu trong tương lai.

Nhu cầu thị trường khổng lồ luôn là lý do cho tâm lý lạc quan về Oracle, nhưng vấn đề hiện nay nằm ở việc thực hiện hợp đồng. Dữ liệu công khai cho thấy trong số 523 tỷ USD RPO này, chỉ khoảng 10% có thể được chuyển đổi thành doanh thu được ghi nhận trong vòng một năm, phần còn lại là các đơn hàng dài hạn cho năm 2027 và xa hơn. Việc thực hiện các đơn hàng này đòi hỏi Oracle phải thực hiện các khoản đầu tư thâm dụng vốn trong nhiều năm, điều này sẽ khiến công ty lún sâu vào tình trạng dòng tiền chi ra vượt quá dòng tiền thu vào.

Hiện tại, thị trường đang tập trung cao độ vào tỷ lệ chuyển đổi RPO của Oracle. Chỉ khi các báo cáo tài chính cho thấy tín hiệu rằng chi tiêu cho cơ sở hạ tầng có thể được chuyển đổi thành doanh thu nhanh hơn — dẫn đến tăng doanh thu và cải thiện dòng tiền — thì kỳ vọng về việc Oracle quay trở lại con đường tăng trưởng lành mạnh mới có thể thúc đẩy giá cổ phiếu tăng trở lại.