Binance kiện một tờ báo ở nơi có lẽ không nên

New York là bang có những luật bảo vệ báo chí mạnh mẽ nhất tại Mỹ. Những quy định này cho phép các bị đơn như Wall Street Journal (WSJ) có quyền phản đối vụ kiện ngay từ đầu, và có thể khiến vụ kiện bị bác bỏ trước khi kéo dài và tiêu tốn nhiều chi phí.

Dù động thái này nhìn qua có vẻ ngược đời, nhưng thực chất có thể là chiến lược có tính toán của Binance. Binance có thể đang muốn cho thấy họ sẵn sàng chịu sự kiểm tra và không có gì phải che giấu. Bước đi này dường như nhằm gửi thông điệp rõ ràng tới những người nắm giữ tài sản trên sàn rằng Binance sẽ kiên quyết bảo vệ mình, kể cả phải chấp nhận khả năng bị lộ thông tin nếu việc kiện tụng diễn ra công khai kéo dài.

Binance kiện Wall Street Journal ra tòa

Vào tháng 02/2024, WSJ đã đăng tải một cuộc điều tra cho rằng Binance đã sa thải nhân viên khi họ lên tiếng cảnh báo về hơn 1 tỷ USD giao dịch crypto có liên quan đến các lệnh trừng phạt với các đối tượng từ Iran.

Hai tuần sau đó, Binance đã đệ đơn kiện phỉ báng Dow Jones & Company, công ty xuất bản WSJ, tại Tòa án Quận phía Nam New York. Binance cho rằng WSJ đã đăng ít nhất 11 thông tin sai sự thật trong bài viết hồi tháng 02/2024.

Vụ kiện này khiến nhiều người bất ngờ. Thông thường, các vụ kiện phỉ báng rất khó chứng minh. Khi vụ việc liên quan đến một nhân vật nổi tiếng như Binance và một tờ báo có uy tín như WSJ, tiêu chuẩn chứng minh có chủ ý bôi nhọ lại càng khắt khe hơn.

“Để buộc tội phỉ báng, không chỉ là các chi tiết trong câu chuyện sai lệch,” luật sư Khurram Dara, cựu cố vấn chính sách tại Bain Capital Crypto và Coinbase, chia sẻ trong một podcast của BeInCrypto. “[WSJ] phải biết rõ tại thời điểm viết bài rằng thông tin là sai, hoặc họ đã quá coi thường sự thật hay tính đúng sai của nội dung đó.”

Chưa kể, New York cũng là một trong những nơi khó tính nhất với loại vụ kiện như thế này.

Tại sao New York lại là lựa chọn gây bất ngờ

New York là một trong những bang có luật chống SLAPP mạnh nhất nước Mỹ.

SLAPP là viết tắt của Strategic Lawsuit Against Public Participation – ý chỉ các vụ kiện được phía có quyền lực khởi động không phải để thắng kiện, mà để dùng chính vụ kiện làm áp lực nhằm bịt miệng hay khiến bên kia nản lòng.

Mục tiêu của họ là làm đối phương mệt mỏi về tài chính, tinh thần để cuối cùng phải bỏ cuộc.

Luật chống SLAPP ra đời để bảo vệ các bên trước chiến thuật này. Luật cho phép bị đơn như WSJ có quyền yêu cầu tòa án xem xét liệu vụ kiện có thực sự nghiêm túc hay chỉ là kiểu khiếu nại vô căn cứ. Nếu WSJ thắng trong tình huống này, Binance sẽ phải trả toàn bộ phí luật sư cho bên bị kiện.

“Tôi thấy thật thú vị khi [Binance] lại chọn New York. Tôi sẽ chọn nơi nào đó mà luật chống SLAPP không chặt chẽ đến thế,” Amanda Wick, Giám đốc khu vực châu Mỹ tại VerifyVASP, người từng làm luật sư hơn 10 năm tại Bộ Tư pháp Mỹ, chia sẻ.

Bà cũng lưu ý đây không phải lần đầu tiên Binance áp dụng chiến lược giống SLAPP để ứng xử với báo chí.

“[Binance] từng nhắm vào các tờ báo để cố dập tắt những thông tin bất lợi về mình,” Wick nói, “Tôi cũng chưa từng thấy sàn giao dịch crypto nào khác kiện báo chí kể cả khi họ có các vụ việc bị điều tra pháp lý”.

Vào tháng 11/2020, Binance từng kiện Forbes vì lý do tương tự tại bang New Jersey, nhưng chỉ 3 tháng sau đã chủ động rút đơn kiện khi chưa xử lý tới tòa. Đáng nói, thời điểm đó New Jersey chưa có luật bảo vệ báo chí, là nơi có lợi hơn New York rất nhiều với tình huống pháp lý như Binance.

Nhưng ở New York thì không dễ như vậy, nên nếu vụ kiện tiến triển, đó có thể là tin xấu cho Binance.

Làm rõ thông tin có thể gây bất lợi cho Binance

Nếu kịch bản không ngờ tới là thẩm phán cho phép vụ kiện WSJ tiếp tục, vụ việc sẽ bước vào giai đoạn “discovery” – tức là cả hai bên phải công khai các tài liệu, email, báo cáo liên quan.

Với Binance, điều đó đồng nghĩa sàn có thể phải bàn giao các báo cáo kiểm soát nội bộ, email trao đổi giữa các bộ phận điều tra và quản lý, hồ sơ giao dịch… và tất cả liên lạc chứng minh sàn biết về dòng tiền có liên hệ Iran khi nào và biết đến đâu.

Rủi ro càng tăng khi Binance hiện không hoạt động như một công ty thông thường. Theo thỏa thuận pháp lý năm 2023, sàn này phải hoạt động dưới sự giám sát của hai đơn vị giám sát độc lập do cơ quan chính phủ chỉ định để đảm bảo Binance thực sự tuân thủ các tiêu chuẩn pháp luật.

“Nếu có bằng chứng các điều tra viên đã từng cảnh báo lên lãnh đạo mà bị phớt lờ, hoặc tệ hơn là bị sa thải khi đang thời kỳ chịu sự giám sát, đó sẽ là một vấn đề cực kỳ nghiêm trọng,” Wick bình luận.

Dara, người từng là ứng viên tranh cử chức Tổng Chưởng lý bang New York, cũng nhận định việc giành chiến thắng trong phiên tòa có thể không phải mục tiêu chính của Binance khi khởi kiện.

Động cơ thật sự đằng sau vụ kiện

Binance hiện giữ tài sản cho hơn 300 triệu người dùng. Theo ông Dara, việc bị báo chí làm tổn hại uy tín có thể là nguy cơ kinh doanh sống còn với một sàn giao dịch như Binance.

Không giống như tài chính truyền thống, thị trường crypto hoạt động liên tục 24/7 trên một hệ sinh thái toàn cầu, nơi mà thông tin lan truyền với tốc độ cực kỳ nhanh và chỉ một tin xấu cũng có thể khiến người dùng ồ ạt rút tài sản khỏi nền tảng gần như ngay lập tức.

Ông đã so sánh trường hợp này với sự sụp đổ của Silicon Valley Bank, khi chỉ một thông báo về việc thiếu hụt vốn đã lan truyền chóng mặt trên mạng xã hội khiến khách hàng rút 42 tỷ USD chỉ trong một ngày duy nhất.

Nhìn từ khía cạnh đó, vụ kiện này không chỉ là một động thái về mặt pháp lý mà còn là tín hiệu công khai gửi ra bên ngoài.

Như Dara từng nói: “Chỉ một tin xấu trong lĩnh vực này có thể gây ảnh hưởng rất lớn… Nếu khách hàng ồ ạt rời bỏ nền tảng, điều đó chắc chắn là cực kỳ bất lợi cho họ.”

Bằng cách nộp đơn kiện tại khu vực có quy định nghiêm ngặt nhất, Binance như muốn nhấn mạnh rằng họ sẵn sàng được kiểm tra và không ngại minh bạch mọi thứ.

Động thái này cũng gửi thông điệp rõ ràng tới những ai đang nắm giữ tài sản trên nền tảng rằng Binance sẽ mạnh mẽ bảo vệ quyền lợi của mình, kể cả khi điều đó có thể khiến toàn bộ quá trình pháp lý bị “soi” kỹ hơn.