Tại sao sự mất giá liên tục của đồng Đô la vẫn không thể cứu vãn đồng Yên? Khi nào đồng Yên sẽ tăng giá?

TradingKey - Trong khi Chỉ số Đồng USD liên tục lùi bước khỏi các mức đỉnh trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt và kỳ vọng cắt giảm lãi suất, đồng Yên Nhật, thay vì tận dụng cơ hội để tăng giá, đã tiếp tục dao động quanh ngưỡng tâm lý 160, liên tục áp sát "vạch đỏ" can thiệp của giới chức Nhật Bản.

Đồng USD suy yếu đáng lẽ phải là cơ hội vàng cho một đợt phục hồi của đồng Yên, nhưng trong đợt điều chỉnh này của đồng USD, đồng Yên lại trở thành kẻ "đứng ngoài cuộc" thực sự.

Đồng USD suy yếu, nhưng đồng Yên vẫn vượt ngưỡng 160.

Từ đầu tháng 4, khi kỳ vọng về các cuộc đàm phán ngừng bắn giữa Mỹ và Iran gia tăng, nhu cầu trú ẩn an toàn tại Trung Đông đã nhanh chóng hạ nhiệt. Chỉ số US Dollar Index liên tục sụt giảm, từ mức gần 100 xuống mức thấp nhất là 97,60, xóa sạch mọi đà tăng đạt được kể từ khi cuộc xung đột Mỹ-Iran bùng nổ.

Theo logic định giá ngoại hối truyền thống, đồng USD suy yếu thường đi kèm với sự mạnh lên của các đồng tiền khác. Tuy nhiên, đồng Yên vẫn tiếp tục giảm giá ngược chiều xu hướng. Vào ngày 27/3, tỷ giá USD/JPY đã vượt mốc 160 lần đầu tiên trong gần hai năm và kể từ đó vẫn duy trì trạng thái giằng co quanh ngưỡng này. Dù Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản liên tục đưa ra các tín hiệu can thiệp bằng lời nói, đà suy yếu của đồng Yên vẫn chưa có dấu hiệu đảo chiều.

Sự lệch pha theo kiểu "đồng USD yếu, đồng Yên còn yếu hơn" này bắt nguồn từ việc hai hệ thống logic dẫn dắt biến động của đồng USD và đồng Yên đã hoàn toàn tách rời nhau.

“Hiệu ứng hút vốn” từ sự nới rộng chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và Nhật Bản

Kể từ khi chấm dứt chính sách lãi suất âm vào tháng 3/2024, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã thực hiện tổng cộng bốn đợt tăng lãi suất, với lần gần nhất là mức tăng lên 0,75% vào tháng 12/2025. Tuy nhiên, tốc độ thắt chặt này, kết hợp với chính sách duy trì lãi suất cao của Mỹ, đã tạo ra một khoảng cách lợi suất mang tính cấu trúc.

Các quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ gần đây đã đưa ra hàng loạt tín hiệu diều hâu, trong đó Chủ tịch Fed chi nhánh Chicago, Austan Goolsbee, cho biết việc cắt giảm lãi suất có thể bị hoãn lại cho đến năm 2027. Khi lợi suất trái phiếu kho bạc vẫn ở mức cao, điều này đã trực tiếp thúc đẩy sự mở rộng liên tục của các giao dịch chênh lệch lãi suất. Các nhà đầu tư vay đồng Yên với chi phí thấp và chuyển đổi sang các tài sản có lợi suất cao như đồng USD để hưởng chênh lệch lãi suất, một dòng vốn gây áp lực bán tháo không ngừng lên đồng Yên.

Trong một báo cáo ngày 16/4, nhà phân tích Chris Turner của ING lưu ý rằng khoảng cách lãi suất giữa Mỹ và Nhật Bản, cùng với tình trạng thâm hụt thương mại, đang tạo thành một "đòn giáng kép" khiến định giá đồng Yên yếu đi. Chừng nào chênh lệch lợi suất giữa Mỹ và Nhật Bản không thu hẹp đáng kể, các giao dịch chênh lệch lãi suất bằng cách vay đồng Yên để mua đồng USD sẽ không dừng lại.

Đồng Yên Nhật chịu áp lực từ nhập khẩu năng lượng và thâm hụt thương mại.

Ngoài hoạt động kinh doanh chênh lệch lãi suất (carry trade), đồng Yên còn đang đối mặt với áp lực nặng nề từ lĩnh vực năng lượng. Là một quốc gia nhập khẩu ròng năng lượng lớn trên thế giới, tình hình tại eo biển Hormuz kể từ khi xung đột Trung Đông bùng nổ đã đẩy giá năng lượng toàn cầu lên cao, trực tiếp làm xấu đi các điều kiện thương mại của Nhật Bản. Nhật Bản phải chi trả nhiều Yên hơn cho các nguồn năng lượng được định giá bằng đồng USD, điều này càng làm trầm trọng thêm tình trạng thâm hụt thương mại và gây áp lực giảm giá liên tục lên tỷ giá đồng Yên.

Nghiên cứu từ Viện Nghiên cứu Nomura cho thấy cuộc khủng hoảng năng lượng này có thể làm giảm GDP thực tế của Nhật Bản khoảng 0,65%, đồng thời đẩy giá cả tăng thêm 1,14%.

Thái độ thận trọng của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản về tốc độ tăng lãi suất cũng đang làm gia tăng kỳ vọng tiêu cực của thị trường đối với đồng Yên.

Vào ngày 19 tháng 3, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã bỏ phiếu với tỷ lệ 8-1 để duy trì lãi suất ở mức 0,75% lần thứ hai liên tiếp; vào ngày 17 tháng 4, Kazuo Ueda đã nhấn mạnh trong tuyên bố mới nhất của mình rằng "phản ứng chính sách là rất khó khăn", và kỳ vọng của thị trường về việc tăng lãi suất trong tháng này đã giảm mạnh từ mức 55% xuống còn 19%.

Tình cảnh khó khăn của việc "kỳ vọng tăng lãi suất không được đáp ứng và chi phí năng lượng cao" khiến cả các biện pháp can thiệp bằng lời nói lẫn can thiệp tiền tệ thực tế tiềm năng của các cơ quan chức năng Nhật Bản đều khó có thể đảo ngược tình trạng suy yếu kéo dài của đồng Yên.

Khi nào đồng Yên Nhật sẽ mạnh lên?

Xét từ những áp lực hiện tại đối với đồng Yên, việc giá năng lượng giảm mạnh hoặc lãi suất Mỹ sụt giảm đáng kể là con đường duy nhất để đồng Yên thực sự mạnh lên.

Về cơ bản, để đồng Yên đảo ngược hoàn toàn vị thế tỷ giá yếu, việc khôi phục hoàn toàn hoạt động hàng hải qua Eo biển Hormuz, giá dầu giảm mạnh và giảm bớt các yếu tố cốt lõi gây ra thâm hụt thương mại là những điều kiện cần thiết. Ngoài ra, các tín hiệu cắt giảm lãi suất rõ ràng từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và đợt tăng lãi suất vượt kỳ vọng thị trường của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) sẽ đóng vai trò là chất xúc tác cho đồng Yên khi chênh lệch lãi suất Mỹ-Nhật bước vào giai đoạn thu hẹp đáng kể.

Hiện tại, kỳ vọng của thị trường về việc tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 28/4 của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản được đánh giá là rất thấp; ngay cả khi việc tăng lãi suất diễn ra, nó cũng chỉ đóng vai trò như một "bức tường lửa chiến thuật" để ngăn tỷ giá USD/JPY vượt ngưỡng 160, và về cơ bản vẫn còn cách xa việc kích hoạt một "điểm xoay chiều chiến lược" cho đà tăng trưởng bền vững của đồng Yên.

Trong tình cảnh khó khăn hiện nay của đồng Yên, cho đến khi các biến số bên ngoài như giá dầu giảm và việc Fed cắt giảm lãi suất trở thành hiện thực, tỷ giá đồng Yên có khả năng sẽ tiếp tục biến động trong phạm vi từ 155 đến 160, do thị trường hiện chưa thấy tín hiệu nào có thể hỗ trợ đồng tiền này mạnh lên.