6 cuộc khủng hoảng đe dọa làm tê liệt kinh tế toàn cầu giữa chiến tranh Iran

Cuộc chiến Mỹ-Iran đã vượt ra ngoài phạm vi khủng hoảng năng lượng, trở thành một cú sốc kinh tế đa phương, với ít nhất sáu cuộc khủng hoảng diễn ra đồng thời có thể đe dọa sự ổn định tài chính toàn cầu.

Chuyên gia phân tích Crypto Rover đã chỉ ra sự xuất hiện cùng lúc của hàng loạt rủi ro và cho rằng thị trường đang “hướng tới một cuộc khủng hoảng toàn diện trên mọi mặt trận”.

1. nguy cơ khủng hoảng lương thực

Chuyên gia nhận định các quỹ phòng hộ đã quay lại đặt cược tích cực vào lúa mì lần đầu tiên kể từ tháng 06/2022. Việc eo biển Hormuz bị phong tỏa đã làm gián đoạn khoảng 30% giao dịch phân bón vận chuyển đường biển toàn cầu, khiến giá urê tăng khoảng 50% kể từ khi chiến sự nổ ra.

Với mùa vụ gieo trồng đang bắt đầu, công ty phân tích AI Helios cảnh báo giá lương thực toàn cầu có thể tăng từ 12% đến 18% vào cuối năm 2026.

2. thị trường trái phiếu nhật bản bị sức ép

Bên cạnh đó, lợi suất trái phiếu Nhật Bản liên tục tăng lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ, xu hướng này theo chuyên gia thường là dấu hiệu cảnh báo sớm cho một cuộc lao dốc lớn hơn của toàn thị trường.

3. cảnh báo từ thị trường tín dụng tư nhân

Những căng thẳng cũng đang dồn nén tại khu vực tín dụng tư nhân. BeInCrypto cho biết nhiều công ty lớn như Blue Owl, BlackRock và Apollo đã phải giới hạn việc rút vốn do nhu cầu rút tăng đột biến.

Ông Jamie Dimon – CEO JPMorgan cũng cảnh báo “tổn thất từ tất cả các khoản vay có sử dụng đòn bẩy nói chung sẽ cao hơn so với kỳ vọng, trong bối cảnh hiện tại.”

4. tỷ lệ trễ hạn khoản vay dưới chuẩn tăng cao

Kobeissi Letter cho biết, tỷ lệ các khoản vay dưới chuẩn bị trễ hạn đã leo lên mức 10% tổng dư nợ, đây là mức cao nhất trong vòng 11 năm qua.

Tỷ lệ này đã tăng gấp hơn ba lần kể từ năm 2021, khiến nhiều người liên tưởng tới Khủng hoảng Tài chính Toàn cầu trước đây.

“Tỷ lệ trễ hạn từng đạt ~19% vào thời điểm khủng hoảng tài chính 2008, khi dư nợ dưới chuẩn là 3,5 nghìn tỷ USD, chiếm ~30% tổng dư nợ của các hộ gia đình. Hiện nay, tổng dư nợ dưới chuẩn là 2,7 nghìn tỷ USD, tương đương ~15%, vẫn là con số đáng kể. Ngày càng nhiều người Mỹ không trả nổi các khoản nợ của mình” – bài đăng cho hay.

5. dấu hiệu lạm phát đình trệ gia tăng

Giá dầu tăng mạnh đang khiến lo ngại về lạm phát tiếp tục lan rộng, thậm chí có thể dẫn tới suy thoái. Lạm phát kì vọng của người tiêu dùng Mỹ đã tăng lên 6.2% trong tháng 03 vừa qua – cao nhất kể từ tháng 08/2025.

Không chỉ vậy, Aramco của Ả Rập Xê Út sẽ tăng giá dầu Arab Light giao cho châu Á trong tháng 05 lên mức cao hơn 19.50 USD/thùng so với giá tham chiếu, theo Bloomberg đưa tin.

“Kỳ vọng lạm phát toàn cầu đang tăng mạnh. Hôm nay, Ả Rập Xê Út lập kỷ lục tăng giá dầu bán cho thị trường châu Á. Đây là trường hợp lạm phát đình trệ điển hình và thường mang lại hệ quả xấu cho nền kinh tế,” Crypto Rover bình luận.

6. khủng hoảng nhôm vì tấn công của iran

Cuối cùng, nhóm ngành công nghiệp cũng đối diện với khủng hoảng mới. Các cuộc tấn công của Iran vào các nhà máy sản xuất nhôm tại vùng Vịnh đã kéo giá nhôm lên cao hơn kể từ khi mâu thuẫn bùng phát.

Tập đoàn Emirates Global Aluminum (EGA) cho biết, quá trình khôi phục hoàn toàn ở nhà máy Al Taweelah của họ có thể kéo dài đến 12 tháng.

“Al Taweelah là một trong những nhà máy luyện nhôm lớn nhất thế giới, sản xuất 1.6 triệu tấn kim loại thành phẩm trong năm 2025, tức chiếm ~2.3% sản lượng toàn cầu. Khu vực Trung Đông hiện chiếm khoảng 9% sản lượng nhôm toàn cầu, nhưng tác động từ khu vực này càng nghiêm trọng khi nguồn cung từ các nơi khác bị gián đoạn trước đó, khiến dự trữ rất mỏng. Nhôm được sử dụng từ ngành hàng không, bao bì thực phẩm đến tấm pin mặt trời, nên việc đứt gãy gây ảnh hưởng rất sâu rộng,” Global Markets Investor báo cáo.

Khả năng xảy ra lệnh ngừng bắn sẽ quyết định liệu các khủng hoảng này có được kiểm soát riêng lẻ hay sẽ hợp nhất thành một vấn đề lớn hơn rất nhiều.

Đăng ký kênh YouTube của chúng tôi để theo dõi các lãnh đạo và nhà báo chia sẻ nhận định chuyên sâu