Tổng thống Donald Trump đã có bài phát biểu trực tiếp đầu tiên trên truyền hình liên quan đến cuộc chiến tại Iran vào tối thứ Tư. Ông thông báo với cả nước rằng “các mục tiêu chiến lược cốt lõi đang dần hoàn thành”. Sau đó, ông lại cam kết sẽ tiếp tục tăng cường tấn công.
Giá dầu thô đang giảm khi Trump bắt đầu phát biểu, nhưng khi ông dừng lại thì giá đã tăng tới 5% — và điều đó phần nào nói lên tất cả.
“Chúng ta sẽ tấn công họ cực kỳ mạnh trong vòng hai đến ba tuần tới,” Trump nói. “Chúng ta sẽ đưa họ trở lại thời kỳ đồ đá, đó mới là nơi họ thuộc về.”
Bài phát biểu kéo dài 19 phút. Nội dung không có thông tin mới, không đề cập đến thời điểm kết thúc chiến tranh và cũng không có kế hoạch mở lại Eo biển Hormuz. Các thị trường trước đó đã tăng giá trong hai ngày với hy vọng Trump sẽ đưa ra giải pháp hòa bình. Tuy nhiên, ông chỉ cam kết thả thêm bom.
Giá dầu Brent tăng 5% lên trên 106 USD/thùng. West Texas Intermediate tăng 4.1% lên 104 USD. Hợp đồng tương lai S&P 500 giảm 1.1%. Các hợp đồng tương lai tại châu Âu cũng giảm 1.5%. Giá vàng giảm 1.4% xuống còn 4,691 USD/ounce. Bạc giảm 3%. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng lên 4.36%.
Bitcoin giảm từ đỉnh trong ngày là 69,135 USD xuống còn 66,818 USD, tương đương giảm 3.3%. Ethereum cũng mất 2.8% còn 2,084 USD. Toàn bộ đợt phục hồi hai ngày qua trên thị trường crypto đã bay hơi chỉ trong một buổi tối.
Khu vực châu Á chịu tác động nặng nề nhất. Chỉ số KOSPI của Hàn Quốc giảm 3.5% — tệ nhất trong khu vực. Nikkei của Nhật Bản giảm 1.8%. Hang Seng của Hong Kong giảm khoảng 1%.
Trump nói Eo biển Hormuz sẽ “tự động mở trở lại” sau khi chiến tranh kết thúc. Ông kêu gọi các quốc gia nhập khẩu dầu cần “dũng cảm hơn” để tự bảo vệ tuyến hàng hải đó. Tuy nhiên, Trump không nói rõ làm cách nào, hoặc khi nào điều đó sẽ xảy ra.
Trước đó vài tiếng, tại bữa trưa lễ Phục sinh tại Nhà Trắng, Trump còn nói thẳng rằng Mỹ có thể “chỉ việc lấy dầu của họ”, chỉ có điều người Mỹ thiếu “kiên nhẫn” để làm vậy. Ông cũng nêu đích danh Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc, yêu cầu ba nước phải đóng vai trò lớn hơn tại Hormuz.
Tuyên bố này đã gây tác động mạnh tại Seoul. Việc KOSPI giảm 3.5% thể hiện rõ sự lo ngại về an ninh năng lượng cũng như bất ngờ khi bị Tổng thống Mỹ nhắm thẳng tên.
Trump cũng không nhắc đến tối hậu thư ngày 06/04 về việc đánh bom hệ thống điện của Iran và cũng không đề cập đến NATO, lính bộ binh hay các cuộc đàm phán đang diễn ra. Việc thiếu vắng chi tiết cũng là một thông điệp. Nhà đầu tư mong chờ sự rõ ràng nhưng chỉ nhận lại sự mập mờ.
Iran không hề tỏ ý muốn lùi bước. Ngoại trưởng Abbas Araghchi cho biết không có bất kỳ cuộc đàm phán trực tiếp nào với Mỹ và Tehran hoàn toàn không tin tưởng Washington. Tổng thống Masoud Pezeshkian còn đăng một bức thư gửi công chúng Mỹ bằng tiếng Anh, hỏi họ liệu cuộc chiến này thực sự phục vụ lợi ích nào cho nước Mỹ.
Trong khi đó, Quốc hội Iran đang tiếp tục soạn thảo luật để biến hệ thống thu phí qua Hormuz thành quy định lâu dài. Lực lượng Vệ binh Cách mạng đã thu phí lên đến 2 triệu USD mỗi lần tàu đi qua, thanh toán bằng stablecoin hoặc đồng nhân dân tệ. Nếu điều này được luật hóa, cơ chế này sẽ tồn tại ngay cả khi có lệnh ngừng bắn.
Đó chính là điểm khác biệt mà thị trường đang tính đến. Trump thì nói eo biển sẽ tự động được thông thương. Còn Iran lại xây dựng hệ thống thu phí vĩnh viễn. Các nhà giao dịch dầu, trái phiếu và crypto đã có chung nhận định vào tối thứ Tư: cuộc chiến này chưa thể kết thúc sớm.