Tại sao cú sập 20% của Circle có thể là một cái bẫy tăng giá lớn

Circle Internet Group (CRCL) giảm 20% vào ngày 24/03 sau khi dự thảo Đạo luật Clarity cấm lợi nhuận ổn định thụ động từ stablecoin, khiến vốn hóa thị trường bốc hơi khoảng 4.6 tỷ USD.

Đợt bán tháo xảy ra khi ba sự kiện tiêu cực cùng lúc đổ dồn lên Circle. Lệnh cấm trả lợi nhuận làm các nhà đầu tư hoang mang, đối thủ Tether (USDT) công bố kiểm toán với một trong bốn công ty kiểm toán lớn nhất thế giới, và Circle đóng băng 16 ví doanh nghiệp nắm giữ USDC.

Luật Clarity thực sự làm gì

Đạo luật Digital Asset Market Clarity vẫn đang bị đình trệ tại Ủy ban Ngân hàng Thượng viện từ tháng 01/2024 chỉ vì một vấn đề: Người sở hữu stablecoin có được nhận lãi suất thụ động không?

Vào ngày 20/03, Thượng nghị sĩ Thom Tillis (R-NC) cùng Angela Alsobrooks (D-MD) đã đạt thỏa thuận với Nhà Trắng. Đến thứ Hai, dự thảo văn bản mới đã được gửi tới các bên liên quan trong ngành.

Dự thảo quy định cấm các sàn giao dịch, nền tảng, hay nhà môi giới cung cấp lợi nhuận/thưởng từ việc giữ stablecoin. Chỉ còn phần thưởng dựa trên hoạt động phát sinh từ giao dịch hoặc tham gia quản trị là được phép. SEC, CFTC và Bộ Tài chính có 12 tháng để xây dựng quy định chống lách luật.

Các ngân hàng đã vận động mạnh mẽ để đưa ra kết quả này. Hiệp hội Ngân hàng Mỹ cho rằng các chương trình trả lãi trên stablecoin sẽ đe dọa hàng nghìn tỷ USD tiền gửi.

Chuyên gia Dan Dolev của Mizuho cảnh báo rằng quy định cấm này có thể làm giảm nhu cầu sử dụng Circle trong ngắn hạn. Coinbase (COIN) cũng giảm khoảng 10% do doanh thu liên quan đến stablecoin chiếm tới 20% tổng thu nhập của công ty.

Quan điểm ngược chiều

Tuy vậy, Circle thu 96% doanh thu từ lãi suất trên dự trữ USD Coin (USDC) đến quý 3/2025. Theo hồ sơ S-1 công bố, tỷ lệ này luôn dao động trong khoảng 95%–99% kể từ năm 2022. Số tiền dự trữ chủ yếu nằm trong trái phiếu Chính phủ Mỹ.

Đạo luật Clarity không động đến dòng doanh thu này. Dự thảo chỉ cấm các nền tảng chia sẻ lãi suất cho người dùng, còn Circle vẫn giữ toàn bộ phần lãi từ dự trữ.

Trước khi có dự thảo này, Circle chịu áp lực ngày càng lớn buộc phải chia sẻ lợi nhuận dự trữ cho người nắm giữ USDC. Các giao thức DeFi cung cấp lãi suất thụ động trên USDC càng khiến kỳ vọng này tăng cao. Lệnh cấm vừa được đề xuất sẽ loại bỏ hoàn toàn chuyện này.

Chuyên gia Simon Dedic đã phản bác lại nhận định tiêu cực về Circle.

“Điều này thực sự có lợi lớn cho Circle. Toàn bộ mô hình kinh doanh của họ dựa vào việc giữ lại lãi suất tạo ra từ nguồn cung $USDC. Đạo luật Clarity về cơ bản đã tạo ra một ‘hào quang’ bảo vệ hợp pháp cho họ…,” Dedic chia sẻ.

Nhà báo Eleanor Terrett (cựu Fox) cũng lưu ý rằng việc cấm trả lãi suất thụ động đã được đề cập công khai từ nhiều tháng trước. Phản ứng mạnh trên thị trường chứng khoán khiến nhiều quan sát viên bất ngờ.

Tether, ARK và việc đóng băng ví

Trong khi đó, Tether công bố đã ký hợp đồng với một công ty kiểm toán thuộc Big Four để tiến hành kiểm toán độc lập đầu tiên cho USDT. Tên công ty vẫn chưa được tiết lộ. Hiện vốn hóa thị trường của USDT đã vượt 184 tỷ USD.

Trong nhiều năm, Circle luôn tự giới thiệu mình là lựa chọn minh bạch hơn. Tether trước giờ chỉ có xác nhận định kỳ từ BDO Italia mỗi quý. Nếu thực hiện xong kiểm toán Big Four, khoảng cách về độ uy tín giữa hai bên sẽ thu hẹp đáng kể.

Giám đốc tài chính Tether, ông Simon McWilliams cho biết họ đã chọn đối tác kiểm toán qua một quy trình cạnh tranh. Việc kiểm toán sẽ xem xét tài sản, nợ phải trả và kiểm soát nội bộ.

ARK Invest đã bán 5.9 triệu USD cổ phiếu CRCL vào ngày 20/03, tức 4 ngày trước khi dự thảo bị rò rỉ ra công chúng. Thời điểm này khiến nhiều người đặt dấu hỏi.

Dù vậy, ngay sau cú giảm sâu ngày 24/03, ARK lại mua vào 16.3 triệu USD cổ phiếu CRCL. Động thái này cho thấy họ chỉ đang cân đối lại danh mục chứ không cược vào chiều lên hoặc xuống rõ ràng.

Mặt khác, chuyên gia điều tra on-chain ZachXBT báo cáo Circle đã đóng băng USDC trên 16 ví nóng của nhiều sàn giao dịch, nền tảng casino và công ty ngoại hối.

Lý do đóng băng đến từ một vụ kiện dân sự ở Mỹ chưa công bố chi tiết. ZachXBT chỉ trích Circle vì đã không xác minh kỹ các ví trước khi hành động. Sự việc này khiến tâm lý tiêu cực tăng cao và làm dấy lên lo ngại về tính tập trung của USDC.

Đến thời điểm hiện tại, Đạo luật Clarity vẫn chưa trở thành luật. Ủy ban Ngân hàng Thượng viện dự kiến sẽ xem xét vào cuối tháng 04, và các quy định liên quan đến DeFi vẫn còn chưa giải quyết xong.

Các giao thức DeFi đang nhanh chóng điều chỉnh phần thưởng để phù hợp với mô hình dựa trên hoạt động. Việc liệu USDC có còn giữ được sức hút khi không có lợi suất thụ động hay không sẽ trả lời cho câu hỏi: cú giảm ngày 24/03 chỉ là phản ứng thái quá hay mở ra một giai đoạn điều chỉnh dài hơn.