RWA 2.0: Sắp xuất hiện trên sàn CEX gần bạn

Trên bảng điều khiển của RWA.xyz, tổng giá trị tài sản được thể hiện hiện đang ở quanh mức 390 tỷ USD, chỉ còn cách không xa mức tiêu đề 400 tỷ USD – đủ gần để khiến thị trường nhìn nhận lại về danh mục này.

BeInCrypto đã có hai cuộc phỏng vấn riêng với Chief Business Officer của Gate Group và CSO của ChangeNOW – chị Pauline Shangett, để tìm hiểu về hướng đi sắp tới của RWAs.

Anh Lee mô tả sự chuyển dịch khỏi những tài sản thử nghiệm ít người quan tâm, hướng đến các sản phẩm tài chính đã có người mua ổn định, giá minh bạch và thị trường sẵn có. Trong khi đó, chị Shangett nhấn mạnh sự thay đổi về cấu trúc: các nhà phát hành hiện đang ưu tiên xây dựng sản phẩm phù hợp pháp lý và chuẩn bị cho giao dịch trên thị trường thứ cấp ngay từ đầu, thay vì chỉ xử lý các vấn đề này sau khi đã ra mắt.

Cả hai người được phỏng vấn đều cho rằng sự trưởng thành này chính là lý do các sản phẩm như quỹ đầu tư dạng thị trường tiền tệ token hóa của BlackRock có thể ra mắt và ngay lập tức gây ấn tượng với các tổ chức lớn.

Cùng tìm hiểu kỹ hơn về điều này.

Yếu tố thúc đẩy sự thay đổi

Việc token hóa RWA đang được chú trọng hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, cả Kevin Lee và Pauline Shangett đều không cho rằng có một bước ngoặt công nghệ nào dẫn đến sự thay đổi này.

Anh Lee không đồng ý với ý kiến về một phát kiến đột phá giúp mở khóa thị trường:

“Sự tăng trưởng này đến từ việc chuyển hướng chiến lược tập trung vào các loại tài sản đã có nhu cầu thực và thanh khoản lớn. Trước đây, đa phần thử nghiệm với các tài sản đặc thù như rừng trồng, tín chỉ carbon hay hội viên sân golf, nghĩ rằng chỉ cần token hóa là sẽ có thanh khoản. Tuy nhiên, giả định đó đã tỏ ra quá sớm.”

Theo anh, năm vừa qua đánh dấu sự thay đổi trong kỷ luật của ngành. Thay vì mong chờ thanh khoản từ các dòng code, ngành công nghiệp này đã tập trung ứng dụng lợi thế on-chain như giao dịch 24/7, chốt giao dịch tức thì, và có thể chuyển nhượng tài sản cho những sản phẩm đã có sẵn thị trường.

Chị Shangett thì xem đây là một sự thay đổi về cấu trúc:

“Quy mô hóa RWA lên tới 400 tỷ USD không phải do một khoảnh khắc Eureka nào. Đó là kết quả từ ba xu hướng phát triển song song và trưởng thành cùng lúc: Bắc Kinh trao khung pháp lý cho RWA, QXMP cung cấp dấu vết on-chain xác minh cho tài sản thật, và BlackRock chứng minh dòng vốn tổ chức sẽ chảy vào các token tuân thủ, có sinh lời.”

Chị cho biết, ngành này đã vượt qua giai đoạn “liệu có số hóa được không?” vào khoảng 2022-2023. Các thử nghiệm cho thấy có thể đưa tài sản thật lên blockchain, nhưng trong thời gian dài, những token này lại rơi vào vùng xám, vừa thiếu thanh khoản, vừa vướng mắc pháp lý – giống như sản phẩm đã ra mắt nhưng lại chưa tìm được người mua thực sự.

Theo chị, bước ngoặt xảy ra khi thị trường ngừng rót vốn cho các dự án chỉ đẹp về kỹ thuật nhưng không thực sự giao dịch được. Điều này đã buộc các nhà phát triển phải thay đổi: thanh khoản thực tế và sự tuân thủ pháp lý giờ đây trở thành tiêu chí bắt buộc khi phát hành, thay vì chỉ bổ sung sau khi sản phẩm lên sàn.

Sự căng thẳng cốt lõi trong RWA 2.0

Việc token hóa trái phiếu thì khá dễ, nhưng đảm bảo token này có thể giao dịch mọi lúc, mọi nơi lại không đơn giản.

Lý thuyết là vậy, hạ tầng cross-chain bây giờ đã tiến xa hơn đáng kể. Các giao thức như Chainlink CCIP, Axelar và LayerZero đã hỗ trợ xác thực quyền sở hữu và gửi thông điệp giữa các mạng lưới khác nhau. Điều này tốt cho việc phân phối, nhưng di chuyển token không đồng nghĩa với việc có sẵn thanh khoản sâu.

Anh Lee chia sẻ thêm:

“Thanh khoản bị phân mảnh sẽ giảm dần khi tài sản token hóa ngày càng dễ chuyển đổi và tương thích giữa các sàn và giao thức.”

Theo anh, khi giá tham chiếu được minh bạch, các nhà tạo lập thị trường và vốn arbitrage sẽ tự nhiên tham gia, từ đó giúp thu hẹp khoảng cách giá mua-bán và gom lại thị trường theo thời gian.

Chị Shangett cũng nhấn mạnh thử thách lớn chính là thanh khoản:

“Tạo ra một token thì rất dễ, nhưng để giao dịch mọi lúc mới là điều khó. Vấn đề cốt lõi vẫn là làm sao để có thanh khoản.”

Chị cho biết tính tương tác giữa các chuỗi (interoperability) có thể giúp chứng minh quyền sở hữu, nhưng lại không tự tạo ra người mua. Để có thể bán token bất kỳ lúc nào, vốn thực phải sẵn ở sổ lệnh. Nếu thiếu lực mua từ đầu thì mở rộng qua nhiều blockchain cũng chỉ là phát tán sự thiếu thanh khoản.

Thanh toán ngay lập tức đẩy rủi ro lên phía trước

Một trong những điều hấp dẫn nhất trong token hóa là tốc độ xử lý. Chốt giao dịch gần như tức thì nghe như giải pháp cuối cùng xóa bỏ rủi ro đối tác và các giao dịch thất bại. Tuy nhiên, tốc độ cũng đồng nghĩa xóa đi “khoảng đệm” phi chính thức mà các thị trường truyền thống thường dựa vào khi có sự cố.

Anh Lee phản biện về lập luận này:

“Việc chậm trễ trong khâu chốt giao dịch ở tài chính truyền thống không phải là cơ chế an toàn có chủ đích mà đơn giản là do hạ tầng lỗi thời. Thực tế, hầu hết các giao dịch sai sót đều rất khó đảo ngược, ngay cả trong thời gian chờ của thị trường truyền thống.”

“Do đó, việc quản lý rủi ro luôn cần phải đặt lên hàng đầu. Kiểm tra và kiểm soát trước khi giao dịch còn quan trọng hơn gấp nhiều lần so với việc mong đợi sửa chữa sau giao dịch, cho dù là hệ thống truyền thống hay blockchain. Việc giao dịch nhanh như máy tính chỉ càng cho thấy cần phải kỷ luật hơn trước khi thực thi.”

Chị Shangett cũng nhìn nhận cùng vấn đề ở một góc độ khác:

“Việc giao dịch được xác nhận ngay lập tức vừa có lợi, vừa tiềm ẩn rủi ro. Ở tài chính truyền thống luôn có một ‘khoảng trễ’ giữa lúc đặt lệnh và lúc thanh toán để xử lý sai sót, còn blockchain thì đã loại bỏ khoảng trễ đó. Thay vì phủ nhận nhược điểm này, ngành blockchain đã xây dựng kiến trúc bảo vệ mới. Từ 2025-2026, chúng ta chuyển từ tư duy ‘code là luật’ sang mô hình code có sẵn các biện pháp bảo vệ tích hợp.”

Chị mô tả kiến trúc bảo vệ mới mà ngành đang dần phát triển, nơi:

“Các khoản tiền tranh chấp sẽ được chuyển vào tài khoản ký quỹ, và một trọng tài viên sẽ đưa ra quyết định. Giao dịch gốc không bị đảo ngược, mà sẽ tạo ra một giao dịch hoàn trả. Tính bất biến vẫn được giữ nguyên, nhưng một khoảng thời gian ‘làm mát’ có kiểm soát sẽ được bổ sung.”

Nếu việc thanh toán được thực hiện ngày càng nhanh, hệ thống sẽ phải kiểm tra chặt chẽ hơn trước khi thực hiện và công khai rõ ràng hơn về cách xử lý các trường hợp ngoại lệ sau đó.

CEX đóng vai trò như ngân hàng đầu tư số

Một khi các tài sản như trái phiếu chính phủ và cổ phiếu được token hóa xuất hiện cùng với memecoin trên một sàn giao dịch tập trung, sàn này trở thành một lớp quản lý danh mục đầu tư.

Kevin Lee mô tả rằng các sàn giao dịch tập trung (CEX) đang chuyển mình thành nền tảng tài chính tích hợp, nơi giá trị của sàn không còn nằm ở số lượng token niêm yết mà là ở việc xây dựng danh mục đầu tư, tối ưu hóa vốn và hỗ trợ cho vay đa tài sản. Đối với người dùng từng chỉ lướt sóng meme, điều hấp dẫn mới nằm ở sự đa dạng hóa tài sản, lợi suất ổn định hơn và các công cụ quản lý rủi ro mà trước đây menu chỉ toàn crypto không thể mang lại.

Shangett chia sẻ rằng sàn giao dịch trước kia “chỉ như một sòng bạc”, còn bây giờ nó giống một ngân hàng đầu tư kỹ thuật số hơn. Tác động là rõ ràng: Việc token hóa trái phiếu giúp các nhà đầu tư nhỏ lẻ dễ dàng tiếp cận lợi suất từ chính phủ với số vốn nhỏ, còn cổ phiếu token hóa thì kéo người dùng crypto tiệm cận với nhịp điệu của thị trường truyền thống — nhưng không bị giới hạn bởi chuông đóng cửa như xưa.

Xu hướng này cũng đang thể hiện rõ trong hạ tầng thị trường truyền thống. Vào tháng 01/2026, ICE/NYSE đã công bố phát triển nền tảng giao dịch chứng khoán token hóa, cho phép giao dịch cổ phiếu và ETF niêm yết tại Mỹ suốt 24/7 (đương nhiên còn chờ phê duyệt pháp lý). Trong khi đó, SEC cũng khẳng định rõ rằng “chứng khoán token hóa” thì vẫn là chứng khoán, và các thành phần tham gia thị trường phải tuân thủ các quy định liên bang, dù có là dạng nào đi nữa.

Thực tế, càng tiến gần đến việc phổ biến rộng rãi tài sản tài chính ngoài đời thật (RWA) dưới dạng token, ngành công nghiệp càng khó coi đây là nơi thử nghiệm. Việc tiếp cận dễ dàng hơn kéo theo sự giám sát kỹ lưỡng, và RWA 2.0 thực chất là quá trình ngành tài chính học cách phát triển quy mô trong áp lực đó.