Tại sao Bitcoin đang được giao dịch như cổ phiếu công nghệ — không phải vàng kỹ thuật số

Các yếu tố tích cực bên trong như quỹ ETF hay DAT vẫn chưa đủ để giải thích đầy đủ lý do vì sao dòng vốn vẫn tiếp tục rút khỏi thị trường kể từ giữa năm ngoái. Sự tương quan giữa Bitcoin và cổ phiếu phần mềm Mỹ đã mang lại một góc nhìn mới.

Dữ liệu gần đây cho thấy các khoản tín dụng tư nhân đang đóng vai trò chi phối trên thị trường crypto.

Mối tương quan mạnh giữa Bitcoin và cổ phiếu phần mềm tại Mỹ

Theo một báo cáo từ Grayscale, biến động giá Bitcoin gần đây đang bám sát với cổ phiếu các công ty phần mềm tăng trưởng cao. Điều này cho thấy Bitcoin đang được giao dịch giống như một tài sản tăng trưởng thay vì “vàng kỹ thuật số”.

Biểu đồ của Grayscale cho thấy sự đồng bộ chặt chẽ giữa nhóm cổ phiếu phần mềm Mỹ và Bitcoin từ đầu năm 2024 đến nay. Mức độ liên kết này cho thấy có cùng các yếu tố tác động đến cả hai thị trường trong vòng hai năm gần đây.

“Việc Bitcoin di chuyển đồng pha với cổ phiếu phần mềm Mỹ trong đợt bán tháo gần đây cho thấy nguyên nhân phần lớn đến từ làn sóng giảm thiểu rủi ro ở các danh mục đầu tư tăng trưởng, thay vì những vấn đề riêng của thị trường crypto,” Grayscale nhấn mạnh.

Xác định được động lực chung này giúp lý giải đợt sụt giảm gần đây của thị trường crypto, đồng thời giúp đánh giá rõ hơn khả năng phục hồi sắp tới.

Grayscale nhận định nguồn áp lực bán chủ yếu xuất phát từ nhà đầu tư Mỹ. Biểu hiện thể hiện qua việc Bitcoin được giao dịch với mức giá thấp hơn trên sàn Coinbase so với Binance.

Bên cạnh đó, các quỹ ETP Bitcoin niêm yết tại Mỹ đã ghi nhận dòng vốn rút ròng khoảng 318 triệu USD kể từ đầu tháng 02/2024. Lượng rút vốn này tiếp tục tạo thêm áp lực giảm giá Bitcoin.

Tại sao tín dụng tư nhân nằm ở trung tâm của vấn đề

Một số báo cáo khác lại chỉ ra nguyên nhân sâu xa hơn. Ngành tín dụng tư nhân trị giá 3,000 tỷ USD hiện nay đang đối mặt nhiều rủi ro mới từ làn sóng phát triển AI.

Tín dụng tư nhân là hình thức cho vay ngoài hệ thống ngân hàng. Các quỹ lớn như Blue Owl (OWL), Ares (ARES), Apollo (APO), KKR, và TPG thường quản lý các khoản vay này.

Các quỹ này thường cho doanh nghiệp tư nhân hoặc các công ty cần nhiều vốn vay, với mức lãi suất cao hơn so với ngân hàng. Nhóm phần mềm chiếm tỷ trọng đáng kể trong các khoản vay này. Dữ liệu từ PitchBook cho thấy, phần mềm chiếm khoảng 17% số lượng giao dịch của các khoản đầu tư BDC, chỉ đứng sau lĩnh vực dịch vụ thương mại.

Dữ liệu còn cho thấy sự tương quan giữa cổ phiếu phần mềm và Bitcoin đã tồn tại hơn 5 năm qua. Xu hướng này không mới, càng củng cố nhận định rằng dòng vốn tín dụng tư nhân đang ảnh hưởng đáng kể đến thị trường crypto. Các quỹ đầu tư nhìn nhận Bitcoin và các altcoin giống như đầu tư vào doanh nghiệp phần mềm.

“BTC đang thể hiện như một tài sản công nghệ beta cao, bị chi phối bởi thanh khoản, kỳ vọng tăng trưởng và chu kỳ định giá trong thị trường phần mềm. Đó là cách vốn thông minh nhìn nhận về Bitcoin. Điều này cũng đồng nghĩa lĩnh vực AI đang có điểm xung đột trực tiếp với Bitcoin, nhưng rất ít người nhắc tới,” chia sẻ từ Joao Wedson, nhà sáng lập Alphractal.

Những lo ngại về AI đang ngày càng tăng. Các mô hình AI như Claude Opus 4.6 của Anthropic và các công cụ lập trình tự động có thể sẽ thay thế hoặc làm giảm nhu cầu đối với phần mềm truyền thống. Nhà đầu tư sợ rằng các công ty phần mềm có thể mất khách hàng, doanh thu định kỳ suy giảm và khả năng vỡ nợ sẽ tăng lên.

UBS đã cảnh báo rằng tỷ lệ vỡ nợ tín dụng tư nhân tại Mỹ có thể tăng vọt lên tới 13%.

“Vẫn còn quá sớm để nói chính xác khi nào việc AI làm gián đoạn quy mô lớn sẽ diễn ra, nhưng chúng tôi tin rằng xu hướng này sẽ tăng tốc trong năm nay,” các chiến lược gia của UBS chia sẻ.

Khi tín dụng tư nhân gặp áp lực, điều kiện về dòng vốn sẽ thắt chặt lại. Họ cắt giảm khoản cho vay mới, đòi trả nợ sớm hoặc bán tài sản. Những hành động này ảnh hưởng xấu đến giá cổ phiếu phần mềm và lan sang thị trường crypto.

Dan, Trưởng bộ phận Nghiên cứu tại Coinbureau – một kênh giáo dục về crypto, cho rằng áp lực lên tín dụng tư nhân đã xuất hiện từ giữa năm 2025. Áp lực này phần nào giải thích lý do BTC bắt đầu tách khỏi dòng thanh khoản vào thời điểm đó.

“Bitcoin có sự tương quan mạnh với cổ phiếu phần mềm, nhưng nguyên nhân chung là gì? Đó chính là tín dụng tư nhân – lĩnh vực liên quan nhiều đến crypto và phần mềm, đã chịu áp lực từ giữa năm 2025, dẫn đến việc BTC tách khỏi dòng thanh khoản vào giữa năm 2025,” Dan chia sẻ.

Quan điểm của các chuyên gia phân tích này làm rõ thêm một yếu tố mà nhiều nhà đầu tư có thể đã bỏ qua. Yếu tố này đã gây áp lực lên thị trường crypto suốt vài tháng gần đây. Đồng thời, nó nhấn mạnh rủi ro rộng hơn liên quan đến việc vỡ nợ tín dụng tư nhân, cũng như cho thấy một góc nhìn khác về việc AI phát triển có thể ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường crypto như thế nào.