Căng thẳng phương Tây và áp lực từ Fed tạo ra cơ hội bất ngờ cho Trung Quốc

Niềm tin vào đồng USD đang chịu áp lực giữa lúc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) bị giám sát gắt gao hơn. Căng thẳng địa chính trị cũng gia tăng, xuất phát từ tranh chấp liên quan đến sự quan tâm của Washington với Greenland.

Trong bối cảnh này, Trung Quốc đang nổi lên như một bên hưởng lợi gián tiếp. Bằng cách mở rộng hệ thống giao dịch và thanh toán bằng đồng nhân dân tệ, Bắc Kinh có thể tận dụng xu hướng đa dạng hóa toàn cầu đang tăng cao giữa lúc bất ổn chính trị và chính sách.

Độ ổn định của đồng đô la bị đặt dấu hỏi giữa biến động của Fed

Các chính sách từ Washington trong vài tuần gần đây đã tạo thêm sự bất ổn cho thị trường toàn cầu, trong đó đồng USD là một trong những tài sản bị tác động mạnh nhất.

Niềm tin vào đồng tiền chủ chốt của thế giới bị lung lay giữa hàng loạt sự kiện chính trị, nổi bật là cuộc điều tra hình sự đối với Chủ tịch Fed Jerome Powell.

Nhiều người cho rằng động thái này nhằm gây áp lực để Fed cắt giảm lãi suất, dù dữ liệu kinh tế và Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC) không cho thấy nhu cầu này.

Trump không phải là tổng thống Mỹ đầu tiên có quan điểm khác với Fed về định hướng chính sách. Tuy nhiên, việc Bộ Tư pháp vào cuộc đánh dấu một bước leo thang hiếm hoi và bất thường.

Điều này khiến các nhà đầu tư lo ngại, đặt ra câu hỏi về tính độc lập của ngân hàng trung ương và mức độ tin tưởng vào đồng USD.

Những động thái về ngoại giao của Nhà Trắng càng làm tăng thêm sự lo lắng này.

Quan hệ đồng minh giữa Mỹ và EU bắt đầu rạn nứt

Mỹ và Liên minh châu Âu từ lâu đã đoàn kết, nhưng kể từ khi ông Trump làm tổng thống, sự thống nhất này bắt đầu rạn nứt.

Căng thẳng ngày càng tăng sau sự quan tâm của Tổng thống với Greenland.

Sau khi các lãnh đạo châu Âu từ chối việc Mỹ mua lại vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch này, Trump đã dọa áp thuế nhập khẩu 10% đối với hàng hóa đến từ tám quốc gia châu Âu.

Các nước châu Âu cũng đã chuẩn bị các biện pháp đáp trả. Lãnh đạo của 27 quốc gia EU dự kiến sẽ nhóm họp trong vài ngày tới để bàn về phản ứng phối hợp trước các lời đe dọa từ Washington.

Cho đến nay, hai bên đều chưa có dấu hiệu muốn hạ nhiệt căng thẳng. Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cảnh báo rằng nếu khối EU đáp trả, đó sẽ là một quyết định “rất thiếu khôn ngoan”.

Trong khi đó, rủi ro địa chính trị tăng, bất ổn thương mại và những nghi ngại về tính minh bạch của các thể chế đang khiến vai trò của USD trong kinh tế toàn cầu bị lung lay. Điều này cũng là thời cơ để các quốc gia đối lập tận dụng những yếu điểm mới xuất hiện.

Trung Quốc tận dụng sự chia rẽ của phương Tây

Trung Quốc đã chuẩn bị từ lâu cho một hệ thống tài chính thay thế.

Trong nhiều năm, nước này đã mở rộng giao dịch thương mại bằng đồng nhân dân tệ, phát triển hạ tầng thanh toán xuyên biên giới riêng và khuyến khích sử dụng đồng tiền này rộng rãi hơn trong các giao dịch quốc tế.

Mục tiêu của các sáng kiến này là giảm phụ thuộc vào chính sách và lệnh trừng phạt của Mỹ, bất kể môi trường địa chính trị có biến động như thế nào.

Đến nay, các sáng kiến này càng có giá trị khi nhiều người lo ngại về sự ổn định của các cơ quan Mỹ. Đối với Bắc Kinh, đây là cơ hội chiến lược, không nằm ở chính động thái của mình mà đến từ sự bất ổn ngày càng tăng của Mỹ.

Trung Quốc không cần giành vị trí đứng đầu mà vẫn hưởng lợi từ xu hướng chuyển dịch này. Sức hấp dẫn của Trung Quốc nằm ở việc mang lại cho các đối tác thêm sự lựa chọn, chứ không phải là sự áp đảo tuyệt đối.

Mâu thuẫn giữa Washington và EU cũng làm tăng cơ hội này. Một khối phương Tây thiếu gắn kết sẽ làm suy giảm niềm tin về trật tự thống nhất mà USD đang đại diện trên toàn cầu.

Với các quốc gia lo ngại về rủi ro thương mại, hạ tầng tài chính ngày càng phát triển của Trung Quốc đang trở thành một lựa chọn thay thế hợp lý.

Khi kiểm tra sức mạnh lãnh đạo của mình, Washington vô tình tạo điều kiện cho Bắc Kinh âm thầm mở rộng tầm ảnh hưởng trên trường quốc tế.