Sở Giao dịch Hàng hóa Chicago (CME) sắp thay đổi cách thức xác định rủi ro trên thị trường kim loại quý – và tác động của nó không chỉ dừng lại ở một điều chỉnh kỹ thuật thông thường.
Bắt đầu từ hôm nay, 13/01/2026, CME sẽ chuyển cách tính ký quỹ cho hợp đồng tương lai vàng, bạc, bạch kim và palladium từ mức cố định theo USD sang tỷ lệ phần trăm dựa trên giá trị danh nghĩa của hợp đồng.
Theo thông báo từ sàn giao dịch phái sinh này, động thái trên nhằm đảm bảo đảm bảo đầy đủ tài sản thế chấp, dựa trên đánh giá định kỳ mức biến động của thị trường.
“Theo quy trình đánh giá định kỳ mức biến động thị trường để bảo vệ tài sản đảm bảo… CME… đã phê duyệt thay đổi yêu cầu ký quỹ…[từ] dựa theo một mức USD cố định…[sang] dựa theo tỷ lệ phần trăm của giá trị danh nghĩa,” trích dẫn trong thông báo.
Theo khung quy định mới này, mức ký quỹ cho vàng sẽ là 5%, bạc là 9%, các loại kim loại quý khác như bạch kim và palladium cũng sẽ áp dụng mức tính toán tương tự dựa trên phần trăm giá trị danh nghĩa.
Dù CME khẳng định đây chỉ là thay đổi thủ tục, nhưng nhiều người trong ngành lại nhìn thấy tín hiệu sâu xa hơn: Quản lý rủi ro trên hợp đồng tương lai kim loại giờ đây gắn liền trực tiếp với đà tăng giá của chính tài sản đó.
Trước đây, mỗi lần CME tăng ký quỹ đều là những đợt điều chỉnh mạnh theo mức USD nhất định và duy trì cho đến khi có quyết định tiếp theo, gây áp lực chi phí tăng đột ngột.
Mô hình mới này khác hoàn toàn. Khi ký quỹ được tính dựa vào giá trị danh nghĩa, CME đã tạo ra cơ chế tự động điều chỉnh: cứ giá tăng thì nhà đầu tư phải nạp thêm tiền thế chấp.
“Giá vàng và bạc càng lên cao, bên bán khống càng phải nạp thêm tài sản thế chấp. Nghĩa là: Bán khống kim loại bây giờ tốn kém hơn hẳn. Các nhà giao dịch quá đòn bẩy sẽ bị ép phải đóng vị thế nhanh hơn, dẫn đến biến động mạnh hơn,” phân tích Echo X.
Điều này đồng nghĩa với việc áp lực chi phí ngày càng tăng đối với các lệnh bán khống khi thị trường đi ngược chiều, khiến họ dễ bị buộc đóng vị thế hoặc nạp thêm tiền, làm thị trường càng dễ biến động mạnh.
Giá lên sẽ kéo mức ký quỹ lên theo, dẫn đến các đợt buộc giảm đòn bẩy, gọi bổ sung ký quỹ hoặc phải bán tháo để giữ vị thế. Đối với nhà đầu tư vàng, bạc, lịch sử đã chứng minh các động thái này thường xuất hiện ở những thời điểm thị trường căng thẳng nhất.
BeInCrypto từng đưa tin việc CME điều chỉnh ký quỹ thường xuất hiện vào những giai đoạn bất ổn và mất cân bằng cấu trúc thị trường.
Vào tháng 12, kênh này cũng cho biết việc tăng ký quỹ bạc nhiều lần đã gợi nhớ về các đợt sóng dữ năm 2011 và 1980, khi yêu cầu ký quỹ cao đẩy mạnh làn sóng bán tháo và bóc trần tình trạng quá lạm dụng đòn bẩy.
Dù lần thay đổi này chưa mạnh bằng đợt tăng ký quỹ năm 2011 (tăng 5 lần trong chỉ 9 ngày), nhưng về bản chất thì khá giống nhau.
Thời điểm đó, chuyên gia vĩ mô Qinbafrank từng cảnh báo rằng việc tăng ký quỹ, bất kể lý do gì, đều sẽ ép giảm đòn bẩy trên thị trường, buộc nhà giao dịch nạp thêm tiền hoặc rút vị thế, bất chấp yếu tố cơ bản dài hạn của tài sản.
“Tăng ký quỹ đơn giản là giảm đòn bẩy: Trader muốn đánh cùng khối lượng thì phải có thêm vốn… Động thái của CME vẫn cần được quan tâm – đừng để FOMO lấn át lý trí,” chia sẻ của Qinbafrank.
Điểm khác biệt lớn hiện nay là áp lực này sẽ thay đổi liên tục theo biến động giá, chứ không còn “đóng băng” như trước.
Thay đổi này đến đúng lúc biến động giá kim loại đang rất mạnh. Riêng bạc đã tăng hơn 100% trong năm 2025, bắt đầu từ dòng tiền đầu cơ rồi đến sự khan hiếm nguồn cung thực tế.
Phần lớn giao dịch hiện đã chuyển sang thị trường phi tập trung, chỉ còn khoảng 100,000 hợp đồng tương lai bạc tháng 03/2026 đang lưu hành trên sàn, trong khi hoạt động với sản phẩm SLV (iShares Silver Trust) lẫn giao dịch bạc vật chất chủ yếu diễn ra bên ngoài sàn.
Xu hướng chuyển dịch này có thể sẽ hạn chế tác động trực tiếp về mặt khối lượng khi quy tắc ký quỹ mới áp dụng. Tuy nhiên, nó không làm giảm giá trị cảnh báo quan trọng của cách làm mới này.
Điều quan trọng cần nhớ là CME không cố gắng đè giá kim loại; mà họ đang chuẩn bị cho những khả năng thị trường biến động mạnh. Đây mới là điều các nhà đầu tư dài hạn và quỹ đầu tư nên chú ý.
Các khung ký quỹ rất hiếm khi thay đổi trong thời điểm thị trường yên ả. Chúng chỉ điều chỉnh khi sàn giao dịch cảm nhận được nguy cơ rủi ro hệ thống tăng cao. Dù thanh khoản có giảm, việc chuyển sang tính ký quỹ theo tỷ lệ phần trăm cũng đang cho thấy dấu hiệu “lệch pha” ngày càng lớn giữa nhu cầu thực và các vị thế mua bán giấy.
Nhà đầu tư đang nắm giữ kim loại quý, dù là qua hợp đồng tương lai, quỹ ETF hay sở hữu vật chất, đều nên lưu ý rằng cấu trúc của thị trường – không chỉ là giá cả – có thể là yếu tố quyết định giai đoạn biến động tiếp theo.