Hàn Quốc đề xuất giới hạn sở hữu sàn giao dịch crypto, có thể ảnh hưởng đến các thương vụ lớn

Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc (FSC) gần đây đã đề xuất giới hạn cổ phần của các cổ đông lớn tại sàn giao dịch crypto chỉ còn 15-20%, tạo nên một “cú sốc” mới cho ngành này vào ngày 30-31/12, hiện vẫn đang phủ bóng dài lên triển vọng tương lai của ngành vào năm 2026.

Đề xuất này sẽ buộc các nhà sáng lập và cổ đông kiểm soát của 5 sàn giao dịch crypto lớn nhất Hàn Quốc phải bán bớt một phần đáng kể cổ phần họ đang nắm giữ.

Một năm mới phủ bóng bất định

Thông báo được đưa ra ngay những ngày cuối năm khiến cả ngành nhanh chóng phải xem xét lại những tác động của quy định mới này. Một kênh truyền thông địa phương là bên đầu tiên đưa tin vào ngày 30/12 và sau đó cũng được các báo tài chính lớn đăng tải. Thay vì là một dịp vui cuối năm kỷ niệm sự phát triển ấn tượng của một trong những thị trường crypto sôi động nhất thế giới, mọi thứ nay đã chuyển thành mối lo lắng về tương lai cấu trúc sở hữu của các sàn giao dịch.

“Ngành công nghiệp đã bước vào năm 2026 trong bầu không khí bất ổn về quy định,” một lãnh đạo sàn trao đổi với báo chí. “Nhiều thương vụ ngỡ như sắp hoàn tất giờ phải xem xét lại toàn bộ.”

Những thay đổi lớn về quản trị

Theo đề xuất của Luật Cơ bản về Tài sản Kỹ thuật số, FSC muốn biến các sàn giao dịch crypto từ những doanh nghiệp tư nhân thuộc quyền kiểm soát của nhà sáng lập trở thành hạ tầng bán công, tương tự như hệ thống giao dịch thay thế (ATS) theo Luật Thị trường Vốn của Hàn Quốc.

Nếu quy định này được thực thi, những thay đổi sẽ diễn ra ngay lập tức và trên diện rộng:

Đề xuất cũng mang ý nghĩa chuyển đổi hệ thống đăng ký sang cơ chế cấp phép chặt chẽ, với các cơ quan quản lý sẽ kiểm tra kỹ năng lực và tư cách của cổ đông lớn – mức độ thẩm tra mà trước đây chỉ áp dụng với các tổ chức tài chính truyền thống.

Các thỏa thuận lớn đang bị đình trệ

Hai thương vụ lớn nhất trong lĩnh vực crypto tại Hàn Quốc giờ đây phải đối mặt với nhiều trở ngại lớn.

Thỏa thuận sáp nhập giữa Naver và Dunamu nhằm tạo ra đại gia fintech với mức định giá khoảng 20,000 tỷ won (tương đương 14 tỷ USD) đang bị ảnh hưởng trực tiếp. Theo cấu trúc hiện tại, Naver Pay sẽ nắm giữ 100% Dunamu – điều này hoàn toàn không phù hợp với giới hạn sở hữu mới được đề xuất.

Tương tự, thỏa thuận Mirae Asset mua lại Korbit mà biên bản ghi nhớ mới ký kết với các cổ đông lớn như NXC hay SK Planet, nay cũng gặp nhiều khó khăn. Các chuyên gia trong ngành chỉ ra rằng việc đầu tư hơn 100 tỷ won mà không có quyền kiểm soát quản lý sẽ làm mất đi ý nghĩa chiến lược của thương vụ.

Nới lỏng rào cản giữa tài chính truyền thống và crypto

Một điểm đáng chú ý nữa trong đề xuất lần này là việc nới lỏng sự tách biệt nghiêm ngặt giữa tài chính truyền thống và kinh doanh tài sản số tại Hàn Quốc.

Kể từ cuối năm 2017, khi chính phủ áp đặt quy định nghiêm ngặt về crypto trong bối cảnh toàn thị trường sôi động đầu cơ, cơ quan chức năng đã thực thi một “luật bất thành văn” – cấm các ngân hàng, công ty bảo hiểm và các tổ chức tài chính đầu tư hoặc hợp tác cùng doanh nghiệp lĩnh vực crypto. Đây là chính sách giúp bảo vệ hệ thống tài chính truyền thống khỏi rủi ro và biến động của tài sản số. Dù chưa từng đưa vào luật, quy tắc này thực tế đã giữ cho các định chế lớn gần như đứng ngoài thị trường crypto đang phát triển mạnh tại Hàn Quốc.

Hiện FSC cho rằng muốn phân tán quyền sở hữu mà vẫn đảm bảo ổn định thị trường thì cần sự góp mặt của các tổ chức tài chính lâu năm. Điều này có thể tạo điều kiện cho các công ty chứng khoán và quản lý tài sản tham gia làm cổ đông tại các sàn, từ đó thúc đẩy sự tham gia của tổ chức và phát triển các sản phẩm như security token offering (STO) cũng như token hóa tài sản thật (RWA).

Phản ứng từ ngành

Các nhà điều hành sàn giao dịch đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ. Họ lo ngại nếu không còn các cổ đông kiểm soát có trách nhiệm, sẽ rất khó xác định rõ ràng người chịu trách nhiệm mỗi khi có sự cố xảy ra. Một số ý kiến cho rằng việc đưa ra các quy định về hành vi và giới hạn quyền biểu quyết sẽ hợp lý hơn việc ép buộc phân tán cổ phần.

Đồng thời, nhiều người sợ rằng: chỉ áp dụng quy định với các doanh nghiệp trong nước có thể vô tình tạo cơ hội cho các đối thủ nước ngoài, trong khi các sàn Hàn Quốc phải lo lắng tái cơ cấu.

“Chính phủ đang cố gắng ban hành những quy định vượt xa cả định hướng thị trường,” một đại diện ngành nhận định. “Luật ban hành nhằm phát triển ngành tài sản số và bảo vệ người dùng nhưng rất có thể lại vi phạm quyền sở hữu tài sản, gây xáo trộn quản trị doanh nghiệp.”

Tác động toàn cầu

Đề xuất của Hàn Quốc cũng xuất hiện trong bối cảnh xu hướng siết quản lý sàn crypto gia tăng ở khu vực. Indonesia là nước đầu tiên mở sàn giao dịch crypto quốc doanh trong năm 2023, với quy định giới hạn chéo sở hữu giữa các sàn không quá 20%. Còn Việt Nam cũng vừa ban hành cơ chế cấp phép thử nghiệm vào tháng 09/2025, yêu cầu vốn tối thiểu 378 triệu USD và giới hạn nhà đầu tư nước ngoài không quá 49%.

Tuy nhiên, điểm khác biệt của Hàn Quốc là tập trung vào các đơn vị dẫn đầu thị trường chứ không chỉ siết chặt quy định với “người mới”. Việc buộc các nhà sáng lập sàn lớn phải bán bớt phần lớn cổ phần là điều chưa từng có tiền lệ ở các thị trường crypto lớn. Với 11 triệu người dùng đăng ký, cách làm của Hàn Quốc về việc phân tán sở hữu ngược thời gian sẽ trở thành “phép thử” được các cơ quan quản lý ở những nước khác theo dõi sát, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu đang tìm cách quản lý các nền tảng tư nhân như một dịch vụ công cộng dù họ đã quá lớn mạnh.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo

Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc (FSC) nhấn mạnh rằng đề xuất này chưa phải là quyết định cuối cùng, với các quan chức cho biết các chi tiết như tỷ lệ sở hữu cụ thể vẫn đang được thảo luận. Một số chuyên gia pháp lý dự đoán rằng có thể sẽ có giai đoạn chuyển tiếp kéo dài từ 5 đến 10 năm để các bên dần dần tuân thủ quy định mới.

Hiện tại, ngành công nghiệp tiền mã hóa Hàn Quốc đang bước vào năm 2026 với viễn cảnh có thể trải qua thay đổi lớn nhất kể từ khi các sàn giao dịch đầu tiên xuất hiện cách đây 13 năm. Những tháng tới sẽ quyết định liệu sự thay đổi này sẽ củng cố nền tảng của thị trường, hay làm gián đoạn đà phát triển đã giúp Hàn Quốc trở thành một trong những trung tâm crypto hàng đầu thế giới.