Đầu tư công giai đoạn 2026–2030: Quy mô lớn, kỳ vọng cao nhưng đối mặt nhiều thách thức triển khai

Giai đoạn 2026–2030, Chính phủ dự kiến nâng quy mô đầu tư công trung hạn lên khoảng 8,22 triệu tỷ đồng, cho thấy quyết tâm thúc đẩy tăng trưởng và hoàn thiện hạ tầng kinh tế - xã hội. Trong đó, nguồn vốn từ ngân sách trung ương chiếm 3,8 triệu tỷ đồng, còn lại 4,42 triệu tỷ đồng đến từ địa phương. Kế hoạch đặt mục tiêu đầu tư công chiếm khoảng 20–22% tổng vốn đầu tư toàn xã hội, với tỷ lệ giải ngân trên 95%. Đồng thời, việc cắt giảm khoảng 30% số lượng dự án nhằm tập trung nguồn lực vào các dự án trọng điểm được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, cải thiện hệ số ICOR.

Tuy nhiên, quá trình triển khai đang đối mặt với nhiều thách thức đáng kể. Hiện có tới 2,78 triệu tỷ đồng, tương đương 73% vốn ngân sách trung ương, chưa đủ điều kiện phân bổ do nhiều dự án chưa hoàn tất thủ tục pháp lý và chuẩn bị đầu tư. Điều này không chỉ làm gia tăng rủi ro chậm tiến độ và giảm hiệu quả giải ngân, mà còn tạo áp lực lên nguồn cung vật liệu xây dựng và nguy cơ gia tăng nợ công nếu việc phân bổ vốn không được kiểm soát chặt chẽ.

Trước thực trạng đó, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đã đề xuất tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị dự án và đẩy nhanh tiến độ phê duyệt. Bên cạnh đó, việc tăng cường huy động nguồn lực ngoài nhà nước, đặc biệt thông qua mô hình hợp tác công – tư (PPP), được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm gánh nặng cho ngân sách và nâng cao hiệu quả đầu tư. Nếu các giải pháp này được triển khai đồng bộ, đầu tư công giai đoạn tới có thể trở thành động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng bền vững.