TradingKey - SpaceX (SPCX) đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng cơ sở hạ tầng điện toán AI. Ngày 12/11, công ty đã công bố kế hoạch đầu tư hơn 74 tỷ USD để xây dựng hai khu phức hợp siêu máy tính tại Texas và Arizona.
Trước đó, SpaceX đã mở rộng cụm điện toán Colossus và đạt được cam kết tài trợ thuê GPU trị giá khoảng 40 tỷ USD với một đơn vị do Apollo Global Management quản lý. Công ty cũng đang thúc đẩy dự án sản xuất chip Terafab và có kế hoạch triển khai một số tác vụ điện toán AI lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp.
Khi các dự án trung tâm dữ liệu, GPU và chip tiến triển, doanh thu AI của SpaceX đang tăng trưởng nhanh chóng, đi kèm với sự gia tăng mạnh mẽ của chi phí vốn. Cách công ty chuyển hóa công suất tính toán mới được bổ sung này thành doanh thu bền vững và lợi nhuận hoạt động sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả sinh lời của đợt đầu tư này.
Vào ngày 12 tháng 11, SpaceX đã công bố kế hoạch xây dựng hai khu phức hợp siêu tính toán AI tại Starbase ở bang Texas và hạt Cochise ở bang Arizona, với mức đầu tư lần lượt vượt 24 tỷ USD và khoảng 50 tỷ USD, tổng cộng hơn 74 tỷ USD.
Dự án Starbase dự kiến bao gồm các cơ sở phát điện bằng khí tự nhiên tại chỗ nhằm cấp điện cho khu phức hợp và giảm phụ thuộc vào lưới điện công cộng. Tọa lạc trên khu đất rộng khoảng 444 mẫu Anh, dự án đã tạo ra hơn 3.000 việc làm trong lĩnh vực xây dựng và dự kiến sẽ cung cấp hơn 500 việc làm dài hạn sau khi đi vào hoạt động.
Trong khi đó, dự án tại Arizona vẫn cần được chính quyền địa phương phê duyệt. SpaceX dự định sử dụng công nghệ làm mát khô nhằm tránh khai thác nước ngầm công nghiệp, đồng thời đang đàm phán hợp đồng cung cấp điện với một hợp tác xã điện lực địa phương. Công ty kỳ vọng dự án có thể giúp giảm tới 20% giá điện cho các thành viên của hợp tác xã này.
Tuy nhiên, dự án đang vấp phải sự phản đối từ một số cư dân địa phương. Đơn kiến nghị yêu cầu từ chối cấp phép cho dự án đã thu thập được khoảng 2.400 chữ ký, và một buổi điều trần công khai dự kiến sẽ diễn ra tại địa phương vào tháng 12.
Hai khu phức hợp này sẽ mở rộng hơn nữa cơ sở hạ tầng tính toán AI trên mặt đất của SpaceX. So với việc mua sắm GPU, việc phát triển khu phức hợp còn liên quan đến đất đai, điện năng, hệ thống làm mát và cơ sở hạ tầng phụ trợ, trong đó quy trình cấp phép dự án và các thỏa thuận cung cấp điện cũng ảnh hưởng đến tiến độ xây dựng.
SpaceX đã triển khai chuỗi cơ sở tính toán AI Colossus tại Memphis, bang Tennessee và Southaven, bang Mississippi để đào tạo và vận hành các mô hình như Grok. Colossus tọa lạc tại Memphis, trong khi Colossus II trải dài trên cả Memphis và Southaven.
Theo hồ sơ chào bán của SpaceX, Colossus II đã triển khai khoảng 110.000 GPU Nvidia GB200 với công suất tính toán khoảng 210 megawatt, tiếp theo là một đợt triển khai khác gồm khoảng 110.000 GPU GB300 với công suất tính toán khoảng 220 megawatt. Công ty có kế hoạch bổ sung thêm ít nhất 220.000 GPU GB300 nữa, qua đó tăng thêm hơn 400 megawatt công suất tính toán.
Tính đến ngày 30 tháng 9 năm 2026, công suất tính toán danh định của các cơ sở tính toán AI thuộc SpaceX đã đạt 1,7 gigawatt.
Để mở rộng công suất tính toán, vào ngày 24 tháng 10, SpaceX đã ký cam kết thuê tài chính GPU trị giá khoảng 40 tỷ USD với các thực thể do Apollo Global Management quản lý. Các thực thể liên kết với Apollo này sẽ mua GPU cùng thiết bị phụ trợ và cho SpaceX thuê lại, sử dụng nền tảng Vera Rubin của Nvidia.
Thiết bị dự kiến sẽ được bàn giao theo từng đợt bắt đầu từ nửa đầu năm 2027, với thời hạn thuê của mỗi đợt khoảng từ 5 đến 5,25 năm và tiền thuê được trả trước theo quý. SpaceX ước tính tổng số tiền gốc phải thanh toán trong suốt các thời hạn thuê sẽ vào khoảng 40 tỷ USD, và giao dịch này vẫn phụ thuộc vào các điều kiện hoàn tất.
SpaceX và Tesla (TSLA) đã khởi động dự án Terafab vào tháng 3 năm 2026, cùng sự tham gia của Intel (INTC) vào tháng 4 cùng năm. Dự án dự kiến sẽ tích hợp thiết kế, sản xuất và đóng gói chip tiên tiến, với mục tiêu dài hạn là đạt 1 terawatt công suất phần cứng tính toán hàng năm.
SpaceX kỳ vọng sẽ giảm bớt áp lực về nguồn cung chip trong tương lai và tối ưu hóa hiệu năng của chip AI thông qua sáng kiến này. Tuy nhiên, cho đến nay công ty và Tesla mới chỉ đạt được một khuôn khổ chung cho sự phát triển trong tương lai, trong khi tiến độ xây dựng cụ thể, các mốc mục tiêu và chi phí vốn đầu tư vẫn chưa được xác định. SpaceX cũng dự kiến sẽ tiếp tục mua phần lớn phần cứng tính toán từ các bên thứ ba.
SpaceX dự định đặt phần cứng tính toán AI trên các vệ tinh quỹ đạo Trái Đất tầm thấp, vận hành bằng năng lượng mặt trời và truyền tải dữ liệu qua mạng lưới Starlink. Trong hồ sơ chào bán của mình, công ty cho biết các vệ tinh tính toán AI trên quỹ đạo có thể bắt đầu được triển khai sớm nhất vào năm 2028.
SpaceX đặt mục tiêu tận dụng Starship để giảm chi phí phóng và khai thác điều kiện năng lượng trên quỹ đạo nhằm hỗ trợ các tác vụ tính toán tiêu tốn nhiều năng lượng. Dù vậy, khả năng tản nhiệt của vệ tinh, chắn bức xạ và dịch vụ bảo trì trên quỹ đạo vẫn là những rào cản kỹ thuật, và các hoạt động liên quan vẫn chưa đạt tới quy mô thương mại.
Trong quý 3 năm 2026, SpaceX đạt doanh thu 14,575 tỷ USD, tăng 161% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, doanh thu từ mảng kinh doanh SI đạt 7,56 tỷ USD, tăng vọt khoảng 830% so với cùng kỳ năm trước và chiếm khoảng 52% tổng doanh thu, vượt qua mức 5,248 tỷ USD của mảng kinh doanh kết nối.
Cũng trong giai đoạn này, chi phí vốn cho mảng kinh doanh SI đạt 16,444 tỷ USD, gấp khoảng 2,2 lần doanh thu quý của mảng này; tổng chi phí vốn lũy kế trong ba quý đầu năm đạt 39,995 tỷ USD, gấp khoảng 4,95 lần so với cùng kỳ năm trước.
Về khả năng sinh lời, mảng kinh doanh SI ghi nhận lợi nhuận hoạt động 431 triệu USD trong quý 3, nhưng khoản lỗ hoạt động lũy kế trong ba quý đầu năm vẫn lên tới 3,295 tỷ USD.
Khi tiến trình xây dựng các tổ hợp siêu máy tính, triển khai GPU và dự án Terafab tiếp tục được đẩy mạnh, SpaceX sẽ tiếp tục cần nguồn vốn đầu tư bền vững. Khoản đầu tư theo kế hoạch vào hai tổ hợp siêu máy tính vượt quá 74 tỷ USD và tổng số tiền thanh toán nợ gốc ước tính cho các hợp đồng thuê tài chính GPU là khoảng 40 tỷ USD, trong đó cả hai khoản này đều không đồng nghĩa với chi phí vốn đã phát sinh.
Mảng kinh doanh SI của SpaceX đang ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu nhanh chóng, song chi phí vốn cao và các khoản lỗ hoạt động lũy kế vẫn là những mối quan tâm trọng yếu. Liệu công suất tính toán mới được bổ sung có thể thúc đẩy tăng trưởng khách hàng doanh nghiệp, nâng cao hiệu suất sử dụng cơ sở vật chất và cải thiện khả năng sinh lời hay không sẽ quyết định hiệu quả sinh lời của vòng đầu tư này.