STAA tăng vọt hơn 20%, liệu hiện tại có còn là cơ hội mua tốt?

TradingKey - Sau khi thị trường đóng cửa vào ngày 8/4/2026, STAAR Surgical ( STAA) đã công bố báo cáo kết quả kinh doanh sơ bộ đầy bất ngờ: doanh thu thuần quý 1/2026 dự kiến sẽ vượt 90 triệu USD, cao hơn gấp đôi mức 42,6 triệu USD ghi nhận cùng kỳ năm 2025. Con số dự báo này vượt xa mức ước tính chung 67,6 triệu USD từ các nhà phân tích do FactSet khảo sát. Sau khi mở cửa phiên giao dịch ngày 9/4, cổ phiếu STAA đã tăng vọt hơn 25% trong phiên trước khi chốt phiên ở mức xấp xỉ 25,21 USD. Chỉ mới một tháng trước, công ty đã công bố báo cáo tài chính cả năm 2025 với doanh thu thuần hàng năm giảm 23,7% và lỗ ròng 80,4 triệu USD—thông tin dự báo quý 1 này đã biến 'điểm xoay chiều lợi nhuận' từ kỳ vọng của thị trường thành hiện thực dựa trên dữ liệu. 

I. STAA hoạt động trong lĩnh vực nào?

STAAR Surgical là một công ty thiết bị y tế nhãn khoa có trụ sở tại California, với sản phẩm chủ lực là thấu kính nội nhãn EVO (EVO Implantable Collamer Lens - ICL). Khác với các loại kính áp tròng mềm thông thường, ICL là loại thấu kính nội nhãn được cấy ghép thông qua phẫu thuật xâm lấn tối thiểu để điều chỉnh thị lực vĩnh viễn, đặc biệt phù hợp với những người có giác mạc quá mỏng hoặc độ cận quá cao để thực hiện phẫu thuật mắt bằng laser. STAAR duy trì vị thế thống lĩnh trên thị trường ICL toàn cầu; tính đến tháng 2/2026, tổng số ca cấy ghép tích lũy trên toàn thế giới đã vượt quá 4 triệu đơn vị. Tại phân khúc cận thị nặng ở Mỹ (trên -8,0D), EVO ICL chiếm 72% thị phần, trong khi tại thị trường thấu kính nội nhãn trên mắt còn thủy tinh thể (phakic intraocular lens - PIOL) của Trung Quốc, STAAR cũng nắm giữ khoảng 95% thị phần. Theo báo cáo của FMI, thị trường ICL toàn cầu được dự báo sẽ mở rộng với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) là 13,1%.

II. Tại sao đạt được mức tăng trưởng gấp đôi?

Việc hoàn tất quá trình giải phóng hàng tồn kho tại thị trường Trung Quốc là động lực chính. Trong quý 1/2025, STAAR gần như đã tạm dừng giao hàng cho các nhà phân phối Trung Quốc do lượng hàng tồn kho ứ đọng quá cao. Đến cuối quý 1/2026, mức tồn kho đã trở lại phạm vi bình thường và hoạt động cung ứng đã được khôi phục hoàn toàn. Ngoài ra, thế hệ mới EVO+ ICL (V5) đã chính thức ra mắt tại Trung Quốc vào tháng 1/2026, sở hữu vùng quang học lớn hơn và chất lượng thị giác ban đêm vượt trội, đồng thời áp dụng chiến lược giá cao cấp nhằm mục tiêu vào phân khúc cao cấp. Tại thị trường Mỹ, FDA đã phê duyệt mở rộng độ tuổi sử dụng EVO ICL lên từ 21-60 tuổi, bổ sung thêm khoảng 8 triệu bệnh nhân tiềm năng cho thị trường Mỹ. Sự hội tụ của các yếu tố này đã cùng nhau thúc đẩy sự xoay chuyển đáng kể trong kết quả kinh doanh.

III. STAA đã thực hiện quá trình chuyển mình như thế nào?

2025 là một năm chạm đáy đối với STAA: lượng hàng tồn kho tại các nhà phân phối ở mức cao, các lô hàng xuất sang Trung Quốc gần như đình trệ hoàn toàn, thương vụ sáp nhập với Alcon thất bại (do không nhận được sự chấp thuận của cổ đông), đồng thời CEO cùng một số giám đốc điều hành cấp cao đã rời đi. Doanh thu thuần cả năm đạt 239,4 triệu USD, giảm 23,7% so với cùng kỳ năm trước, với khoản lỗ ròng 80,4 triệu USD — một sự sụt giảm nghiêm trọng so với mức lợi nhuận ròng 21,3 triệu USD của năm trước đó. Tuy nhiên, các tín hiệu phục hồi sơ bộ đã xuất hiện trong quý 4/2025: doanh thu thuần quý 4 đạt 57,8 triệu USD, tăng 18,1% so với cùng kỳ năm trước, cùng biên lợi nhuận gộp cải thiện lên mức 75,7%. Trong cuộc họp báo cáo kết quả kinh doanh vào đầu tháng 3, ban lãnh đạo đã xác định năm 2026 là một "năm bước ngoặt thực sự", và dự báo quý 1 vào đầu tháng 4 với mức tăng trưởng dự kiến trên 100% đã xác nhận đầy đủ cho điểm đảo chiều này.

IV. Liệu hoạt động đóng vị thế bán khống có khuếch đại mức tăng trong một ngày của STAA?

Bên cạnh sự khởi sắc về các yếu tố cơ bản, đà bứt phá trong một phiên của STAA còn được thúc đẩy đáng kể bởi hoạt động chốt vị thế bán khống (short covering). Sau một năm giá cổ phiếu liên tục sụt giảm dẫn đến sự tích tụ lớn các vị thế bán khống, việc bất ngờ công bố dự báo kết quả kinh doanh quý 1 khả quan hơn kỳ vọng đã đẩy giá cổ phiếu tăng vọt, buộc các nhà đầu tư bán khống phải cuống cuồng đóng vị thế. Lực mua thụ động này đã góp phần khuếch đại thêm đà tăng trưởng trong phiên.

V. STAA đang đối mặt với những đối thủ cạnh tranh nào?

STAAR không phải là không có đối thủ cạnh tranh. Tại thị trường Trung Quốc, sản phẩm PIOL nội địa 'Crystal' của Eyebright Medical đã được cấp phép lưu hành vào tháng 1/2025 và dự kiến sẽ chiếm khoảng 14% thị phần PIOL tại Trung Quốc vào năm 2034. Tuy nhiên, các sản phẩm của STAAR đã được nâng cấp lên thế hệ V5, do đó lợi thế của người đi đầu và các rào cản kỹ thuật của hãng là rất khó để vượt qua trong ngắn hạn. Vào ngày 9/4, một số tổ chức đã nâng xếp hạng và giá mục tiêu: Canaccord Genuity nâng mức xếp hạng từ 'Nắm giữ' lên 'Mua' và tăng giá mục tiêu từ 22 USD lên 27 USD; Wedbush nâng giá mục tiêu từ 21 USD lên 26 USD trong khi vẫn duy trì xếp hạng 'Trung lập'.

VI. Kết luận

Bản chất của đợt tăng giá gần đây của STAA là một sự xác nhận quan trọng cho giả thuyết về "sự xoay chuyển tình thế", và báo cáo kết quả kinh doanh quý 1 chính thức vào đầu tháng 5 sẽ là cột mốc tiếp theo để xác định liệu sự phục hồi này có bền vững hay không. Với tư cách là doanh nghiệp dẫn đầu thị trường ICL toàn cầu, STAAR đang lấy lại đà tăng trưởng từ vùng đáy, tận dụng thị phần gần như độc quyền tại Trung Quốc và vị thế thống trị trong thị trường cận thị nặng tại Mỹ, cùng với các yếu tố thúc đẩy như sự phục hồi hàng tồn kho và việc ra mắt các sản phẩm mới.