Chứng khoán Mỹ ghi nhận đợt lao dốc sâu nhất kể từ khi xung đột bắt đầu; Chiến lược ‘TACO’ của ông Trump thất bại trong việc ngăn chặn cuộc khủng hoảng thanh khoản Kho bạc.

TradingKey - Trong phiên giao dịch ngày thứ Năm, ba chỉ số chứng khoán chính của Mỹ đã đóng cửa giảm mạnh trên diện rộng: chỉ số S&P 500 giảm 1,7%, ghi nhận mức giảm trong ngày lớn nhất kể từ ngày 20/1 và rơi xuống dưới mốc 6.500 điểm, chạm mức thấp nhất trong sáu tháng. Nasdaq giảm 2,4%, mức giảm trong ngày lớn nhất kể từ ngày 20/11/2025, chính thức rơi vào vùng điều chỉnh kỹ thuật.

Sau đó, ông Trump đã đăng tải trên mạng xã hội rằng, theo yêu cầu của chính phủ Iran, các cuộc không kích vào những cơ sở năng lượng của Iran sẽ được hoãn thêm mười ngày nữa cho đến 8 giờ tối (giờ ET) ngày 6/4.

Sau khi Wall Street trải qua phiên giao dịch biến động nhất kể từ khi cuộc xung đột Mỹ-Iran bùng nổ, ông Trump đã một lần nữa lùi bước. Tuy nhiên, liệu những tuyên bố TACO lặp đi lặp lại của ông Trump có thể cứu vãn được tình trạng thanh khoản thị trường đang bấp bênh hiện nay hay không?

Tình trạng tê liệt thanh khoản

Trong khi thị trường chứng khoán bị ảnh hưởng nặng nề, thị trường Trái phiếu Kho bạc Mỹ trị giá 30 nghìn tỷ USD cũng đang trải qua đợt biến động nghiêm trọng nhất kể từ Ngày Giải phóng vào tháng 4 năm ngoái. Trong phiên giao dịch muộn ngày thứ Năm, lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 10 năm chuẩn đã tăng 7,95 điểm cơ bản, tăng 12% trong tháng; lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn hai năm nhạy cảm hơn với lãi suất đã tăng 10,05 điểm cơ bản lên 3,9858%, tăng vọt hơn 0,6 điểm phần trăm trong tháng qua, đánh dấu hiệu suất kém nhất kể từ tháng 9/2022. Tuần này, nhu cầu đối với ba đợt đấu thầu trái phiếu Kho bạc liên tiếp với tổng trị giá 183 tỷ USD cũng khá yếu.

Các phân tích chỉ ra rằng những biến động mạnh gần đây của lợi suất trái phiếu Kho bạc chủ yếu là do các nhà đầu tư đang đánh giá lại việc giá dầu tăng sẽ ảnh hưởng như thế nào đến lạm phát và do đó là triển vọng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang (Fed).

Matthew Scott của AllianceBernstein lưu ý rằng trong tháng qua, kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu, tính thanh khoản của các sản phẩm lãi suất và vĩ mô — mức độ dễ dàng khi các nhà giao dịch thực hiện mua và bán — đã bị suy giảm.

JPMorgan cũng chỉ ra rằng độ sâu thị trường — quy mô giao dịch cần thiết để làm biến động giá — cũng đã giảm xuống, với mức giảm gần bằng mức được ghi nhận sau Ngày Giải phóng.

Scott của AllianceBernstein cho biết các nhà giao dịch đã chọn cách đứng ngoài quan sát do thị trường biến động dữ dội, từ đó làm giảm độ sâu thị trường; hiện tại, độ sâu thị trường trên thị trường tiền mặt đã giảm khoảng 40%-50% so với mức trước xung đột. Trên thị trường hợp đồng tương lai trái phiếu Kho bạc ngắn hạn, độ sâu thị trường trong tuần này đã lao dốc tới 80% so với mức trung bình của năm nay.

Sự sụt giảm độ sâu thị trường càng xác nhận tình trạng thắt chặt thanh khoản thị trường hiện nay. Tuy nhiên, James Carter từ công ty quản lý đầu tư W1M giải thích rằng, xét về mặt lịch sử, những đợt sụt giảm như vậy thường chỉ kéo dài trong thời gian ngắn.

Ngoài thị trường trái phiếu, thị trường dầu thô cũng cho thấy những dấu hiệu chậm lại trong giao dịch: đầu tháng này, tổng lượng hợp đồng mở đối với dầu thô Brent tương lai đã giảm xuống mức thấp nhất trong bốn tháng, và công ty tư vấn Energy Aspects lưu ý rằng các thước đo thanh khoản của dầu Brent đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ ít nhất là tháng 4/2024.

Tại sao ‘TACO’ đang thất bại

Trong cuộc chiến tranh thương mại năm 2025, chiến lược TACO của ông Trump đã nhiều lần chứng minh được hiệu quả. Sau đợt sụp đổ lịch sử của thị trường chứng khoán vào tháng 4/2025, ông Trump đã thông báo hoãn và cắt giảm thuế quan vào tháng 5, thúc đẩy sự phục hồi hình chữ V của thị trường cổ phiếu Mỹ khi chiến lược ổn định thị trường của ông phát huy tác dụng. Tuy nhiên, trong cuộc xung đột Mỹ-Iran hiện nay, tại sao "những lời đao to búa lớn" của ông Trump lại không còn hiệu quả?

Phân tích chỉ ra rằng nguyên nhân cơ bản nằm ở sự khác biệt giữa chiến tranh thương mại và một cuộc chiến tranh thực sự; vế trước là sự can thiệp nhân tạo vào việc định giá, trong khi vế sau, một khi bùng nổ, sẽ dẫn đến việc phá hủy năng lực sản xuất và cơ sở vật chất, gây ra những phản ứng dây chuyền không thể kiểm soát. Trong chiến tranh thương mại, việc liệu tăng thuế có thực sự dẫn đến áp lực lạm phát tại Mỹ tăng vọt hay không vẫn còn phải chờ xem, nhưng hiện tại, sự truyền dẫn lạm phát do chiến tranh gây ra đã hiển hiện rõ rệt.

Ngoài ra, việc ông Trump thường xuyên nhượng bộ và lập trường cứng rắn của Iran đã khiến thị trường nhận ra rằng chiến lược TACO của ông Trump chỉ đơn thuần là một chiến thuật trì hoãn không hiệu quả. Điều này trái lại đã làm gia tăng tâm lý né tránh rủi ro và không thể thúc đẩy sự phục hồi của tính thanh khoản.

Hiện tại, thị trường đã bước vào giai đoạn "tiền mặt là vua". Nếu Mỹ không đưa ra được một kế hoạch hạ nhiệt địa chính trị thực chất và thanh khoản tiếp tục cạn kiệt, các đợt tháo chạy khỏi thị trường sẽ gia tăng, có khả năng dẫn đến một tình trạng giẫm đạp. Tuy nhiên, cần theo dõi sát sao các hành động tiếp theo của Cục Dự trữ Liên bang (Fed), cụ thể là liệu cơ quan này có kích hoạt Công cụ Repo thường trực (SRF) hay làm chậm quá trình Thắt chặt định lượng (QT) để hỗ trợ thị trường hay không.