Eo biển Hormuz, tuyến đường quan trọng chiếm khoảng 20% lượng dầu toàn cầu, giờ đây đang trở thành tâm điểm của một cuộc tranh luận vượt xa vấn đề địa chính trị. Sự kiện này đã kéo cả Bitcoin và XRP vào một phép thử thực tế về cách crypto hoạt động trong thời điểm xung đột.
Trong bối cảnh lệnh ngừng bắn tạm thời vào tháng 04/2024, nhiều báo cáo cho rằng Iran đang yêu cầu mỗi tàu chở dầu đi qua eo biển phải trả khoảng 1 USD cho mỗi thùng dầu. Đặc biệt, khoản phí này được yêu cầu thanh toán bằng Bitcoin hoặc nhân dân tệ, làm cho mối liên hệ giữa các lệnh trừng phạt và các tuyến thương mại trở nên phức tạp hơn.
Bitcoin nhanh chóng trở thành tâm điểm của câu chuyện lần này. Theo các báo cáo, IRGC (Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran) đang thực hiện thu phí với thời gian rất ngắn để hoàn thành giao dịch, làm cho việc truy dấu trở nên rất khó khăn khi đối mặt với các lệnh cấm vận từ phương Tây.
Với một siêu tàu chở dầu, mức phí này có thể lên đến 2 triệu USD, tương đương khoảng 281 BTC.
Dẫu vậy, vẫn còn nhiều nghi ngờ. Arthur Hayes đã công khai đặt câu hỏi về tính xác thực của thông tin này, nói rằng ông chỉ tin nếu có bằng chứng rõ ràng về giao dịch on-chain liên quan trực tiếp đến một con tàu.
Vì thế, cho đến lúc đó, ông cho rằng đây có thể chỉ là tin đồn hoặc thông điệp thay vì sự thật.
Hiện tại, chưa có bằng chứng giao dịch on-chain công khai nào xác nhận câu chuyện này. Tuy nhiên, chỉ riêng câu chuyện này cũng đã khiến giá Bitcoin tăng trở lại trên 70,000 USD.
Sự việc này càng củng cố nhận định ngày càng phổ biến: Trong những lúc khủng hoảng, Bitcoin trở thành công cụ thanh toán trung lập hoạt động ngoài hệ thống tài chính truyền thống.
Đồng thời, tình hình này cũng làm bùng lên nhiều tranh luận trong cộng đồng XRP. Chuyên gia Fran de Olza nhận định rằng câu chuyện về Bitcoin lại một lần nữa thay đổi.
Theo ông, Bitcoin đã chuyển đổi từ vai trò thanh toán, sang lưu trữ giá trị, và giờ là hướng đến những giao dịch thanh toán quy mô lớn, như trường hợp ngụ ý ở Hormuz.
Ông còn chỉ ra rằng, hiện nay, các thuật ngữ như “thanh toán trung lập” hay “tiền không biên giới” đã trở nên phổ biến, kể cả trong cộng đồng ủng hộ Bitcoin.
Tuy nhiên, ông lập luận rằng XRP mới là cái tên thực chất đã đi trước trong lĩnh vực này, với nhiều năm phát triển tập trung vào thanh toán cho các tổ chức lớn và dịch vụ chuyển tiền xuyên biên giới.
Theo de Olza, nếu một hệ thống tài chính toàn cầu mới ra đời, tương tự như hiệp định Bretton Woods hiện đại, nhiều người có thể sẽ nhận ra rằng họ đang miêu tả vai trò của XRP mà trước đó cứ ngỡ Bitcoin đảm nhận.
Tuy vậy, nhiều chuyên gia lại có góc nhìn thực tế hơn. Điểm mạnh của Bitcoin trong câu chuyện này là khả năng chống kiểm duyệt.
Bởi ưu tiên của Iran không nằm ở hiệu quả, mà là vượt qua các hệ thống như SWIFT và đồng USD một cách tức thời. Điều này khiến Bitcoin trở nên hữu ích trong bối cảnh các quốc gia ưu tiên chủ quyền tài chính.
Trong khi đó, XRP được thiết kế để phù hợp với các hệ thống tài chính truyền thống, hoạt động quy mô lớn khi mọi thứ ổn định. XRP tập trung vào giải quyết thanh toán cho tổ chức, đáp ứng các quy định về pháp lý và tích hợp với hệ thống ngân hàng.
Bitcoin phù hợp ở những tình huống khẩn cấp, áp lực cao, còn XRP lại được thiết kế để xây dựng nền tảng thanh toán vững chắc, bền vững về lâu dài. Hai đồng này đều có thể phát triển mà không cần loại trừ lẫn nhau.
Thị trường năm 2026 ngày càng đa chuỗi. Bitcoin sẽ đóng vai trò như công cụ dự trữ, giải quyết tình huống khủng hoảng, trong khi XRP hướng đến giải pháp thanh toán cho các tổ chức lớn.
Tại thời điểm viết bài, khi các tàu chở dầu vẫn chờ đợi và giới chuyên gia tiếp tục tranh luận, có một điều ngày càng rõ ràng: Crypto không còn là cuộc chơi đầu cơ mạo hiểm. Nó đang dần trở thành một phần thiết yếu trong cách thế giới vận hành quyền lực, thương mại và tài chính ngày nay.