Nga là một trong những quốc gia có tỷ lệ ly hôn cao nhất thế giới. Bên cạnh đó, quốc gia này cũng nằm trong top đầu về mức độ chấp nhận tiền mã hóa, nhưng điều này không khiến quá trình giải quyết tài sản dễ dàng hơn.
Khác với các tài sản hữu hình như ô tô hay bất động sản, việc chia sẻ tiền mã hóa khi ly hôn hiếm khi đơn giản.
Gần 5 trên mỗi 1,000 người Nga mỗi năm trải qua việc ly hôn. Quá trình vốn đã khó khăn này lại trở nên phức tạp hơn nhiều khi xuất hiện yếu tố tiền mã hóa.
Việc chấp nhận tiền mã hóa tại Nga đã tăng trưởng mạnh trong những năm gần đây. Người dân Nga ngày càng sử dụng tài sản kỹ thuật số để quản lý tài chính, vượt qua các biện pháp kiểm soát dòng vốn và né tránh các lệnh trừng phạt từ phương Tây nhờ đặc điểm không biên giới của chúng.
Hai thực tế song song này đã khiến các nhà lập pháp phải cân nhắc lại cách phân chia tài sản là tiền mã hóa trong hồ sơ ly hôn.
Vấn đề này bắt đầu từ một sửa đổi pháp lý vào năm 2020, công nhận tiền mã hóa là tài sản phi vật thể. Việc phân loại như vậy đã đưa Bitcoin và các loại token kỹ thuật số khác trở thành một dạng tài sản chung của vợ chồng.
Với đa số tài sản hữu hình, việc phân chia thường không gặp nhiều tranh cãi, nhưng tài sản là tiền mã hóa lại phức tạp hơn nhiều. Theo bà Olga Dovgilova – đối tác quản lý tại công ty luật Dovgilova & Partners trả lời báo Gazeta.Ru – vấn đề lớn nhất nằm ở việc thu thập bằng chứng.
Bà Dovgilova đã nêu sự khác biệt qua một ví dụ thực tế: Với căn hộ, luôn có hồ sơ giấy tờ chứng minh quyền sở hữu; còn với tiền mã hóa, trước tiên chủ sở hữu còn phải chứng minh tài sản này thực sự tồn tại.
Tình hình càng trở nên khó khăn nếu chỉ một người nắm giữ toàn bộ token còn người kia thậm chí không biết gì về mật khẩu cũng như không có quyền tiếp cận. Nếu các tài sản này được lưu giữ trên sàn giao dịch nước ngoài, các nền tảng quốc tế không có nghĩa vụ cung cấp thông tin cho tòa án Nga.
Tính ẩn danh của tiền mã hóa cũng khiến sự việc càng phức tạp. Nếu không xác định được chính xác chủ sở hữu, việc phân chia tài sản gần như bất khả thi.
Hiện tại, các nhà lập pháp Nga đang lên kế hoạch giải quyết vấn đề này bằng một biện pháp lập pháp chính thức.
Phó đại biểu Duma quốc gia – ông Igor Antropenko đã đề xuất một dự luật nhằm sửa đổi Bộ luật Gia đình, phân loại tiền mã hóa rõ ràng là tài sản chung có được trong hôn nhân.
Theo dự thảo, bất kỳ tài sản tiền mã hóa nào mà vợ hoặc chồng có được trong thời gian kết hôn sẽ được coi là tài sản chung. Còn nếu sở hữu trước khi kết hôn, hoặc được tặng trong thời gian chung sống thì sẽ thuộc quyền sở hữu riêng của cá nhân.
Ghi chú giải thích của ông Antropenko chỉ rõ khoảng trống pháp lý mà các tòa án vẫn đang loay hoay xử lý.
Khi ngày càng nhiều người Nga sử dụng tiền mã hóa như một hình thức tiết kiệm, đầu tư thì việc thiếu quy định rõ ràng sẽ gây nguy cơ mất quyền tài sản với một bên vợ hoặc chồng – đặc biệt khi người còn lại nắm toàn quyền truy cập tài sản.
Dù vậy, đề xuất này cũng chưa thể tháo gỡ triệt để tất cả những khó khăn như bà Dovgilova nêu ra.
Những vấn đề liên quan tới bằng chứng, tính ẩn danh và quyền tài phán của các sàn giao dịch nước ngoài vẫn chưa thực sự được dự luật giải quyết triệt để. Dù sao, nếu dự luật được thông qua, đây cũng sẽ là bước tiến lớn giúp các tòa án Nga có nền tảng pháp lý rõ ràng hơn trong các vụ ly hôn liên quan đến tiền mã hóa.