Thị trường giá xuống của Bitcoin (BTC) đã tạo áp lực lớn lên các nhà đầu tư ở mọi cấp độ. Các kho bạc doanh nghiệp, cá voi lớn, thậm chí cả những quốc gia đang nắm giữ Bitcoin đều cảm nhận rõ sức ép này.
Giá Bitcoin giảm mạnh đã khiến giá trị danh mục đầu tư của El Salvador sụt giảm, trong khi phí bảo hiểm rủi ro tín dụng (credit default swaps) tăng lên mức cao nhất trong 5 tháng gần đây, làm dấy lên lo ngại về chương trình của IMF và triển vọng nợ của quốc gia này.
Theo số liệu mới nhất từ Văn phòng Bitcoin của El Salvador, quốc gia này hiện nắm giữ 7,560 BTC, ước tính có giá trị khoảng 503.8 triệu USD. Theo Bloomberg, giá trị danh mục đầu tư này đã giảm từ khoảng 800 triệu USD vào đỉnh cao tháng 10/2025, tương đương mức sụt giảm gần 300 triệu USD chỉ trong vòng 4 tháng.
Bukele, vị tổng thống nổi tiếng ủng hộ Bitcoin, đã liên tục mua thêm một Bitcoin mỗi ngày. Tuy nhiên, chiến lược này lại khiến El Salvador dễ bị ảnh hưởng hơn bởi sự biến động mạnh của thị trường.
Ngược lại, mới đây Bhutan đã bán ra lượng Bitcoin trị giá 22.4 triệu USD. Hai chiến lược trái ngược giữa El Salvador và Bhutan phản ánh những quan điểm khác biệt rõ rệt về quản lý rủi ro.
Kể từ năm 2019, hoạt động khai thác Bitcoin của Bhutan đã đem lại lợi nhuận trên 765 triệu USD. Tuy vậy, sự kiện halving của Bitcoin vào năm 2024 đã khiến chi phí đào coin tăng vọt, giảm lợi nhuận và khiến biên lãi ròng bị thu hẹp. Do đó, Bhutan bắt đầu bán ra một phần lượng Bitcoin mình nắm giữ, trong khi El Salvador vẫn ưu tiên tích lũy dài hạn.
Dù vậy, El Salvador cũng đã chủ động đa dạng hóa danh mục tài sản. Tháng trước, quốc gia này đã chi 50 triệu USD để mua vàng, trong bối cảnh nhu cầu tìm nơi trú ẩn an toàn tăng cao do tình hình kinh tế vĩ mô căng thẳng.
Việc El Salvador ngày càng cam kết sâu sắc với tiền mã hóa đã ảnh hưởng tới mối quan hệ với Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Việc chính phủ tiếp tục mua thêm Bitcoin, đồng thời trì hoãn cải cách lương hưu, đã khiến các thỏa thuận với IMF trở nên phức tạp hơn.
IMF đã bày tỏ mối lo ngại về những tác động tiềm ẩn của Bitcoin đối với sự ổn định tài khóa của quốc gia. Nếu chương trình hỗ trợ của IMF gặp trục trặc, đây sẽ là cú đánh mạnh vào yếu tố then chốt giúp El Salvador phục hồi nợ công. Trong 3 năm gần đây, trái phiếu của nước này đã tăng trưởng trên 130%, trở thành một trong những câu chuyện hồi phục ấn tượng nhất tại các thị trường mới nổi.
“IMF có thể sẽ quan ngại nếu nguồn giải ngân bị sử dụng để mua thêm Bitcoin. Việc Bitcoin mất giá cũng khiến nhà đầu tư thêm lo lắng,” Christopher Mejia, chuyên gia phân tích nợ công các thị trường mới nổi tại T Rowe Price, chia sẻ với Bloomberg.
IMF đã phê duyệt chương trình Extended Fund Facility kéo dài 40 tháng vào ngày 26/02/2025, giải ngân tổng cộng khoảng 1.4 tỷ USD, theo tài liệu chính thức của IMF. Đợt đánh giá đầu tiên kết thúc vào tháng 06/2025 với mức giải ngân 231 triệu USD.
Tuy nhiên, đợt đánh giá thứ hai đã bị tạm hoãn từ tháng 09/2025, sau khi chính phủ El Salvador chậm công bố bản phân tích hệ thống lương hưu. Trong khoảng thời gian này, El Salvador tiếp tục bổ sung vào lượng dự trữ Bitcoin của mình dù IMF nhiều lần cảnh báo.
Đợt đánh giá thứ ba dự kiến diễn ra vào tháng 03, và mỗi vòng đánh giá đều sẽ đi kèm các khoản giải ngân tiếp theo từ IMF.
“Việc El Salvador tiếp tục mua thêm Bitcoin, theo quan điểm của chúng tôi, có thể tạo ra một số thách thức cho các vòng đánh giá của IMF. Thị trường sẽ phản ứng rất tiêu cực nếu không còn điểm tựa từ phía IMF.” Jared Lou, người đồng quản lý quỹ William Blair Emerging Markets Debt Fund, nhận định.
Trong khi đó, thị trường trái phiếu đang phát tín hiệu cảnh báo về tình hình tài khóa của El Salvador. Giá credit default swaps đã tăng lên mức cao nhất trong 5 tháng, thể hiện tâm lý lo ngại ngày càng tăng về năng lực thanh toán của quốc gia này.
Theo số liệu của Bloomberg, El Salvador sẽ phải thanh toán 450 triệu USD trái phiếu trong năm nay, và con số này sẽ tăng lên gần 700 triệu USD vào năm sau.
Chính sách đầu tư Bitcoin của El Salvador hiện đang song hành với các cuộc đàm phán tài khóa quan trọng cùng IMF. Kết quả các vòng đánh giá sắp tới của IMF, cũng như lịch trả nợ trái phiếu của quốc gia này, sẽ đóng vai trò lớn đến niềm tin của nhà đầu tư và tính bền vững của nợ công El Salvador trong thời gian tới.