13,4 triệu altcoin “chết”: Cách quy định của SEC biến thị trường crypto thành nghĩa địa

Nhà phân tích crypto Alex Krüger cho rằng phần lớn token thất bại là do cách thiết kế, đồng thời lập luận rằng các quy định lỗi thời đã khiến nhiều dự án buộc phải phát hành token mà không có quyền lợi rõ ràng và có thể thực thi cho nhà đầu tư.

Nhận định này được đưa ra vào thời điểm tỷ lệ token thất bại trên thị trường crypto tăng cao. Kể từ năm 2021, đã có hơn 13.4 triệu token bị xem là “chết”.

Vì sao nhiều altcoin thất bại trên thị trường hiện nay

Theo nghiên cứu của CoinGecko, tính đến cuối năm 2025, có đến 53.2% tổng số tiền điện tử được niêm yết trên GeckoTerminal đã thất bại. 11.6 triệu token sụp đổ trong năm 2025, chiếm 86.3% tổng số token chết kể từ năm 2021 – một con số tăng trưởng chưa từng có.

Từ năm 2021 đến 2025, số lượng dự án crypto được niêm yết tăng từ khoảng 428,000 lên đến 20.2 triệu. Kéo theo đó là sự gia tăng số token thất bại: năm 2021 chỉ có 2,584 coin chết, sau đó tăng lên 213,075 vào năm 2022, 245,049 vào năm 2023, và 1.38 triệu vào năm 2024. Tuy nhiên, sự sụp đổ trong năm 2025 còn lớn hơn rất nhiều so với các năm trước đó.

Một số lĩnh vực thậm chí còn có tỷ lệ thất bại cao hơn. Token liên quan đến âm nhạc và video có tỷ lệ “chết” gần 75%. Nhà phân tích Krüger nhận định nguyên nhân chính đến từ quy định pháp lý lỗi thời và mô hình token thiếu rõ ràng.

“Phần lớn token từng được tạo ra đều vô giá trị do thiết kế, nguyên nhân bắt nguồn từ các quy định lỗi thời,” ông chia sẻ.

Trong một bài đăng chi tiết, Krüger cho rằng việc Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) sử dụng Howey Test cùng cách giám sát nặng về cưỡng chế đã buộc nhiều dự án crypto bị rơi vào bế tắc. Để rõ hơn, các cơ quan quản lý tại Mỹ dùng Howey Test để xác định một giao dịch có phải “hợp đồng đầu tư” và do đó bị xếp vào loại chứng khoán theo luật liên bang hay không.

Một giao dịch sẽ bị coi là chứng khoán nếu đáp ứng đủ các điều kiện sau:

• phải có sự đầu tư bằng tiền,
• vào một doanh nghiệp chung,
• kỳ vọng mang lại lợi nhuận,
• dựa trên nỗ lực của người khác.

Nếu cả bốn yếu tố trên đều hội tụ, thì luật chứng khoán Mỹ có hiệu lực. Để tránh việc bị coi là chứng khoán, các nhóm phát triển đã chủ động loại bỏ mọi quyền lợi khỏi token. Kết quả, thị trường token chủ yếu tồn tại dựa trên sự đầu cơ thay vì quyền sở hữu thực sự.

Cách làm này gây ra hậu quả lâu dài. Khi người nắm giữ token không có quyền lợi cụ thể, họ cũng không có cơ sở pháp lý để bảo vệ mình. Đồng thời, đội ngũ phát triển dự án cũng không bị ràng buộc bởi trách nhiệm pháp lý đối với những người góp vốn. 

Trên thực tế, điều này tạo ra một môi trường thiếu trách nhiệm. Đội ngũ phát triển có thể kiểm soát lượng tài sản lớn hoặc đơn giản là bỏ rơi dự án mà không gặp phải rắc rối nào về pháp lý hay tài chính.

“Ở các thị trường khác, một dự án không cung cấp quyền lợi rõ ràng và thiếu minh bạch với quỹ dự án sẽ không thể gọi được một đồng vốn nào. Nhưng trong crypto, đây lại là cách duy nhất tuân thủ quy định. Kết quả là cả một thập kỷ với các token được thiết kế có chủ ý để rút rug nhẹ nhàng,” ông nói thêm.

Quá thất vọng với các loại token tiện ích do quỹ đầu tư đứng sau, nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ chuyển sang đầu tư meme coin – vốn không “che giấu” sự thiếu công dụng của chúng. Krüger nhận định xu hướng này càng làm gia tăng sự đầu cơ cùng các hành vi thị trường cực đoan.

“Điều này thực tế khiến tình hình ngày càng tệ hơn: meme coin thậm chí còn có tính đầu cơ cao hơn và thiếu minh bạch hơn nữa, thúc đẩy một thị trường giao dịch kiểu ‘cá lớn nuốt cá bé’ và cờ bạc, vốn chỉ có kẻ thắng người thua,” ông nhận xét.

Krüger tin rằng giải pháp là cần một thế hệ token mới, được kiểm soát bởi hệ thống pháp lý mạnh hơn và rõ ràng hơn.